(੮) ੩. ਆਨਨ੍ਦਵਗ੍ਗੋ
੧. ਛਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਂ
੭੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਛਨ੍ਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਛਨ੍ਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥਾਤਿ. ਮਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਾ’’ਤਿ.
‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥ, ਕਿਂ ਦੋਸੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥ, ਕਿਂ ਮੋਹੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥਾ’’ਤਿ?
‘‘ਰਤ੍ਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ; ਰਾਗੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਚੇਤਸਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਰਤ੍ਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ; ਰਾਗੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਨ ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਨ ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ. ਰਤ੍ਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ; ਰਾਗੇ ਪਹੀਨੇ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਰਾਗੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਨ੍ਧਕਰਣੋ ਅਚਕ੍ਖੁਕਰਣੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕਰਣੋ ਪਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧਿਕੋ ਵਿਘਾਤਪਕ੍ਖਿਕੋ ਅਨਿਬ੍ਬਾਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ.
‘‘ਦੁਟ੍ਠੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੋਸੇਨ…ਪੇ… ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮੋਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ; ਮੋਹੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਚੇਤਸਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮੋਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ; ਮੋਹੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਨ ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਨ ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ. ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮੋਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ; ਮੋਹੇ ਪਹੀਨੇ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਮੋਹੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਨ੍ਧਕਰਣੋ ਅਚਕ੍ਖੁਕਰਣੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕਰਣੋ ਪਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧਿਕੋ ਵਿਘਾਤਪਕ੍ਖਿਕੋ ਅਨਿਬ੍ਬਾਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ. ਇਦਂ ਖੋ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ. ਇਦਂ ਦੋਸੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ. ਇਦਂ ਮੋਹੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.
੨. ਆਜੀਵਕਸੁਤ੍ਤਂ
੭੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕੋ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਕੇਸਂ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ? ਕੇ ਲੋਕੇ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ? ਕੇ ਲੋਕੇ ਸੁਕਤਾ’’ਤਿ [ਸੁਗਤਾਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]? ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਥਾ ਤੇ ਖਮੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਯੇ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਨੋ ਵਾ? ਕਥਂ ਵਾ ਤੇ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ. ਏਵਂ ਮੇ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਯੇ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਨੋ ਵਾ? ਕਥਂ ਵਾ ਤੇ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ. ਏਵਂ ਮੇ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਹਪਤਿ, ਯੇਸਂ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਂਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਸਂ ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਸਂ ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਂਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੁਕਤਾ ਨੋ ਵਾ? ਕਥਂ ਵਾ ਤੇ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯੇਸਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਂਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਸਂ ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਯੇਸਂ ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਂਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੁਕਤਾ. ਏਵਂ ਮੇ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਤਯਾਵੇਤਂ [ਤਯਾ ਚੇਤਂ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਬ੍ਯਾਕਤਂ – ‘ਯੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ’ਤਿ. ਤਯਾਵੇਤਂ ਬ੍ਯਾਕਤਂ – ‘ਯੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ. ਤਯਾਵੇਤਂ ਬ੍ਯਾਕਤਂ – ‘ਯੇਸਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਸਂ ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਯੇਸਂ ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੁਕਤਾ’’’ਤਿ.
‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਨ ਚੇਵ ਨਾਮ ਸਧਮ੍ਮੁਕ੍ਕਂਸਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਰਧਮ੍ਮਾਪਸਾਦਨਾ [ਨ ਪਰਧਮ੍ਮਾਪਸਾਦਨਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਨ ਪਰਧਮ੍ਮਵਮ੍ਭਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੩੬)]. ਆਯਤਨੇਵ [ਆਯਤਨੇ ਚ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੩੬)] ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਅਨੁਪਨੀਤੋ. ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਥ, ਦੋਸਸ੍ਸ…ਪੇ… ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਥ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ. ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਦੋਸਸ੍ਸ…ਪੇ… ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ. ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲੋਕੇ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਲੋਕੇ ਸੁਕਤਾ.
‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ‘ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਅਯ੍ਯੇਨ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਅਯ੍ਯੋ ਆਨਨ੍ਦੋ ਧਾਰੇਤੁ, ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਮਹਾਨਾਮਸਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ
੭੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਗਿਲਾਨਾਵੁਟ੍ਠਿਤੋ [ਗਿਲਾਨਵੁਟ੍ਠਿਤੋ (ਸਦ੍ਦਨੀਤਿ)] ਹੋਤਿ ਅਚਿਰਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਗੇਲਞ੍ਞਾ. ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ – ‘ਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸ ਞਾਣਂ, ਨੋ ਅਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਸਮਾਧਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਞਾਣਂ; ਉਦਾਹੁ ਞਾਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਭਗਵਾ ਖੋ ਗਿਲਾਨਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਅਚਿਰਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਗੇਲਞ੍ਞਾ. ਅਯਞ੍ਚ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਮਹਾਨਾਮਂ ਸਕ੍ਕਂ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਮਹਾਨਾਮਂ ਸਕ੍ਕਂ ਬਾਹਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਾਮਂ ਸਕ੍ਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੇਖਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਅਸੇਖਮ੍ਪਿ ਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ; ਸੇਖੋਪਿ ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਅਸੇਖੋਪਿ ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ; ਸੇਖਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਅਸੇਖਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ. ਕਤਮਞ੍ਚ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੇਖਂ ਸੀਲਂ? ਇਧ, ਮਹਾਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੇਖਂ ਸੀਲਂ’’.
‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੇਖੋ ਸਮਾਧਿ? ਇਧ, ਮਹਾਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੇਖੋ ਸਮਾਧਿ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੇਖਾ ਪਞ੍ਞਾ? ਇਧ, ਮਹਾਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੇਖਾ ਪਞ੍ਞਾ.
‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਵਂ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੇਖਮ੍ਪਿ ਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ, ਅਸੇਖਮ੍ਪਿ ਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ; ਸੇਖੋਪਿ ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਅਸੇਖੋਪਿ ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ; ਸੇਖਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਅਸੇਖਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.
੪. ਨਿਗਣ੍ਠਸੁਤ੍ਤਂ
੭੫. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ. ਅਥ ਖੋ ਅਭਯੋ ਚ ਲਿਚ੍ਛਵਿ ਪਣ੍ਡਿਤਕੁਮਾਰਕੋ ਚ ਲਿਚ੍ਛਵਿ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਭਯੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਗਣ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ [ਨਾਥਪੁਤ੍ਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਪਰਿਸੇਸਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ – ‘ਚਰਤੋ ਚ ਮੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਚ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਜਾਗਰਸ੍ਸ ਚ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪੁਰਾਣਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਤਪਸਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਭਾਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਨਵਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਕਰਣਾ ਸੇਤੁਘਾਤਂ. ਇਤਿ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯੋ, ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਯੋ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਯਾ ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ਏਵਮੇਤਿਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾਯ ਨਿਜ੍ਜਰਾਯ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤਿ. ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ?
‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਖੋ ਇਮਾ, ਅਭਯ, ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਮਦਕ੍ਖਾਤਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਇਧ, ਅਭਯ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਨਵਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਅਕਾਲਿਕਾ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕਾ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ.
‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਅਭਯ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਚ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਚ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ, ਸੁਖਞ੍ਚ ਕਾਯੇਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਅਰਿਯਾ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ‘ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਸਤਿਮਾ ਸੁਖਵਿਹਾਰੀ’ਤਿ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਨਵਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਅਕਾਲਿਕਾ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕਾ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ.
‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਅਭਯ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ [ਏਵਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਵਂ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਨਵਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਅਕਾਲਿਕਾ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕਾ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ. ਇਮਾ ਖੋ, ਅਭਯ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਮਦਕ੍ਖਾਤਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤਕੁਮਾਰਕੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿ ਅਭਯਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ ਅਭਯ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਸੁਭਾਸਿਤਤੋ ਨਾਬ੍ਭਨੁਮੋਦਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕ੍ਯਾਹਂ, ਸਮ੍ਮ ਪਣ੍ਡਿਤਕੁਮਾਰਕ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਸੁਭਾਸਿਤਤੋ ਨਾਬ੍ਭਨੁਮੋਦਿਸ੍ਸਾਮਿ! ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯ ਯੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਸੁਭਾਸਿਤਤੋ ਨਾਬ੍ਭਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਨਿਵੇਸਕਸੁਤ੍ਤਂ
੭੬. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਯੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨੁਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯਾਥ ਯੇ ਚ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯੁਂ ਮਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਮਚ੍ਚਾ ਵਾ ਞਾਤੀ ਵਾ ਸਾਲੋਹਿਤਾ ਵਾ ਤੇ ਵੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮਾਦਪੇਤਬ੍ਬਾ [ਸਮਾਦਾਪੇਤਬ੍ਬਾ (?)] ਨਿਵੇਸੇਤਬ੍ਬਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਕਤਮੇਸੁ ਤੀਸੁ? ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇ ਸਮਾਦਪੇਤਬ੍ਬਾ ਨਿਵੇਸੇਤਬ੍ਬਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਾ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ; ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇ ਸਮਾਦਪੇਤਬ੍ਬਾ ਨਿਵੇਸੇਤਬ੍ਬਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਾ – ‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਅਕਾਲਿਕੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀ’ਤਿ, ਸਙ੍ਘੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇ ਸਮਾਦਪੇਤਬ੍ਬਾ ਨਿਵੇਸੇਤਬ੍ਬਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਾ – ‘ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਉਜੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਞਾਯਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੁਰਿਸਯੁਗਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ ਏਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਞ੍ਜਲਿਕਰਣੀਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ.
‘‘ਸਿਯਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ – ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਆਪੋਧਾਤੁਯਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁਯਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਵਤਾਨਨ੍ਦ, ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਂ ਵਾ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਸਿਯਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ – ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਆਪੋਧਾਤੁਯਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁਯਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਘੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਵਤਾਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਂ ਵਾ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਯੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨੁਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯਾਥ ਯੇ ਚ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯੁਂ ਮਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਮਚ੍ਚਾ ਵਾ ਞਾਤੀ ਵਾ ਸਾਲੋਹਿਤਾ ਵਾ ਤੇ ਵੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮੇਸੁ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮਾਦਪੇਤਬ੍ਬਾ ਨਿਵੇਸੇਤਬ੍ਬਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਪਠਮਭਵਸੁਤ੍ਤਂ
੭੭. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਵੋ, ਭਵੋਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਵੇਪਕ੍ਕਞ੍ਚ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਕਾਮਭਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਸ੍ਨੇਹੋ [ਸਿਨੇਹੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਹੀਨਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਏਵਂ ਆਯਤਿਂ [ਆਯਤਿ (ਸੀ.)] ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ( ) [(ਏਵਂ ਖੋ ਆਨਨ੍ਦ ਭਵੋ ਹੋਤੀਤਿ) (ਕ.) ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਇਦਂ ਪਾਠਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ]
‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਵੇਪਕ੍ਕਞ੍ਚ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਰੂਪਭਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਸ੍ਨੇਹੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਏਵਂ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ( ) [(ਏਵਂ ਖੋ ਆਨਨ੍ਦ ਭਵੋ ਹੋਤੀਤਿ) (ਕ.) ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਇਦਂ ਪਾਠਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ]
‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਵੇਪਕ੍ਕਞ੍ਚ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਅਰੂਪਭਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਸ੍ਨੇਹੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਣੀਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਏਵਂ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਦੁਤਿਯਭਵਸੁਤ੍ਤਂ
੭੮. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ…ਪੇ… ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਵੋ, ਭਵੋਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਵੇਪਕ੍ਕਞ੍ਚ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਕਾਮਭਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਸ੍ਨੇਹੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਹੀਨਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚੇਤਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਏਵਂ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ’’.
‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਵੇਪਕ੍ਕਞ੍ਚ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਰੂਪਭਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਸ੍ਨੇਹੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚੇਤਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਏਵਂ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ’’.
‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਵੇਪਕ੍ਕਞ੍ਚ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਅਰੂਪਭਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਸ੍ਨੇਹੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਣੀਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚੇਤਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਏਵਂ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮. ਸੀਲਬ੍ਬਤਸੁਤ੍ਤਂ
੭੯. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਰਂ ਸਫਲ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵੇਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਂਸੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਾਨਨ੍ਦ, ਵਿਭਜਸ੍ਸੂ’’ਤਿ.
‘‘ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ [ਯਥਾਰੂਪਂ ਹਿਸ੍ਸ (?) ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਾਨੁਰੂਪਂ], ਭਨ੍ਤੇ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਰਂ ਸੇਵਤੋ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਰਂ ਅਫਲਂ. ਯਞ੍ਚ ਖ੍ਵਾਸ੍ਸ [ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ (ਕ.), ਯਥਾਰੂਪਞ੍ਚ ਖ੍ਵਾਸ੍ਸ (?)], ਭਨ੍ਤੇ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਰਂ ਸੇਵਤੋ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਰਂ ਸਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ; ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ‘‘ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ, ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸੇਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਨਨ੍ਦੋ; ਨ ਚ ਪਨਸ੍ਸ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਸਮਸਮੋ ਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਗਨ੍ਧਜਾਤਸੁਤ੍ਤਂ
੮੦. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਨ੍ਧਜਾਤਾਨਿ, ਯੇਸਂ ਅਨੁਵਾਤਂਯੇਵ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨੋ ਪਟਿਵਾਤਂ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਮੂਲਗਨ੍ਧੋ, ਸਾਰਗਨ੍ਧੋ, ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੀਣਿ ਗਨ੍ਧਜਾਤਾਨਿ, ਯੇਸਂ ਅਨੁਵਾਤਂਯੇਵ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨੋ ਪਟਿਵਾਤਂ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਅਤ੍ਥਾਨਨ੍ਦ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ [ਅਤ੍ਥਾਨਨ੍ਦ ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ, ਵਿਗਤਮਲਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗੋ ਪਯਤਪਾਣਿ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਰਤੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ.
‘‘ਤਸ੍ਸ ਦਿਸਾਸੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ – ‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ [ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ, ਵਿਗਤਮਲਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗੋ ਪਯਤਪਾਣਿ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਰਤੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ’’’ਤਿ.
‘‘ਦੇਵਤਾਪਿਸ੍ਸ [ਦੇਵਤਾਪਿਸ੍ਸ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਦੇਵਤਾਪਿਸ੍ਸ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ (ਕ.), ਦੇਵਤਾਪਿਸ੍ਸ…ਪੇ… ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿਸ੍ਸ (?)] ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ – ‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ, ਵਿਗਤਮਲਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗੋ ਪਯਤਪਾਣਿ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਰਤੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ’ਤਿ. ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਨ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤਿ,
ਨ ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਗਰਮਲ੍ਲਿਕਾ [ਤਗ੍ਗਰਮਲ੍ਲਿਕਾ (ਪੀ.)] ਵਾ;
ਸਤਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤਿ,
ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਪਵਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ;
੧੦. ਚੂਲ਼ਨਿਕਾਸੁਤ੍ਤਂ
੮੧. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ – ‘ਭਗਵਤੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਿਖਿਸ੍ਸ ਅਭਿਭੂ ਨਾਮ ਸਾਵਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਠਿਤੋ ਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ [ਸਹਸ੍ਸੀਲੋਕਧਾਤੁਂ (ਪੀ.) ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੫ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ] ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀ’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕੀਵਤਕਂ ਪਹੋਤਿ ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਕੋ ਸੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ ਤਥਾਗਤਾ’’ਤਿ.
ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ – ‘ਭਗਵਤੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਿਖਿਸ੍ਸ ਅਭਿਭੂ ਨਾਮ ਸਾਵਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਠਿਤੋ ਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀ’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕੀਵਤਕਂ ਪਹੋਤਿ ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਕੋ ਸੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ ਤਥਾਗਤਾ’’ਤਿ.
ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ – ‘ਭਗਵਤੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਿਖਿਸ੍ਸ ਅਭਿਭੂ ਨਾਮ ਸਾਵਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਠਿਤੋ ਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀ’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕੀਵਤਕਂ ਪਹੋਤਿ ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸੁਤਾ ਤੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਹਸ੍ਸੀ ਚੂਲ਼ਨਿਕਾ ਲੋਕਧਾਤੂ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਾ, ਕਾਲੋ; ਏਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤ, ਕਾਲੋ! ਯਂ ਭਗਵਾ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਭਗਵਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨਹਾਨਨ੍ਦ, ਸੁਣਾਹਿ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਯਾਵਤਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ [ਚਨ੍ਦਿਮਸੁਰਿਯਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਦਿਸਾ ਭਨ੍ਤਿ ਵਿਰੋਚਨਾ, ਤਾਵ ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਲੋਕੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਲੋਕੇ ਸਹਸ੍ਸਂ [ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਸ੍ਸਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਚਨ੍ਦਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਸੂਰਿਯਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਅਪਰਗੋਯਾਨਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੂਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਪੁਬ੍ਬਵਿਦੇਹਾਨਂ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਰਾਜਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਯਾਮਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਤੁਸਿਤਾਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਨਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਸਹਸ੍ਸੀ ਚੂਲ਼ਨਿਕਾ ਲੋਕਧਾਤੁ.
‘‘ਯਾਵਤਾਨਨ੍ਦ, ਸਹਸ੍ਸੀ ਚੂਲ਼ਨਿਕਾ ਲੋਕਧਾਤੁ ਤਾਵ ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਲੋਕੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸੀ ਮਜ੍ਝਿਮਿਕਾ ਲੋਕਧਾਤੁ.
‘‘ਯਾਵਤਾਨਨ੍ਦ, ਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸੀ ਮਜ੍ਝਿਮਿਕਾ ਲੋਕਧਾਤੁ ਤਾਵ ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਲੋਕੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਤਿਸਹਸ੍ਸੀ ਮਹਾਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ.
‘‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤੋ ਤਿਸਹਸ੍ਸਿਮਹਾਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ [ਤਿਸਹਸ੍ਸਿ ਮਹਾਸਹਸ੍ਸਿਂ ਲੋਕਧਾਤੁਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਤਿਸਹਸ੍ਸੀਮਹਾਸਹਸ੍ਸੀਲੋਕਧਾਤੁਂ (ਪੀ.)] ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ, ਯਾਵਤਾ ਪਨ ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਤਿਸਹਸ੍ਸਿਮਹਾਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ, ਯਾਵਤਾ ਪਨ ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤੋ ਤਿਸਹਸ੍ਸਿਮਹਾਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਓਭਾਸੇਨ ਫਰੇਯ੍ਯ. ਯਦਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਤਂ ਆਲੋਕਂ ਸਞ੍ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਥ ਤਥਾਗਤੋ ਘੋਸਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤੋ ਤਿਸਹਸ੍ਸਿਮਹਾਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਸਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ, ਯਾਵਤਾ ਪਨ ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ (ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ) [(ਭਗਵਨ੍ਤਂ) (ਸੀ.), ( ) ਨਤ੍ਥਿ ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਮੇਤਿ] ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਤੁਯ੍ਹੇਤ੍ਥ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਯਦਿ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ ਹੇਵਂ, ਉਦਾਯਿ, ਮਾ ਹੇਵਂ, ਉਦਾਯਿ. ਸਚੇ, ਉਦਾਯਿ, ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਵੀਤਰਾਗੋ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦੇਵੇਸੁ ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਮਹਾਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਯ੍ਯ. ਅਪਿ ਚ, ਉਦਾਯਿ, ਆਨਨ੍ਦੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.
ਆਨਨ੍ਦਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.