(੯) ੪. ਸਮਣਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸਮਣਸੁਤ੍ਤਂ
੮੨. ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਸਮਣਿਯਾਨਿ ਸਮਣਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਸਮਣਿਯਾਨਿ ਸਮਣਕਰਣੀਯਾਨਿ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ, ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ, ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.
੨. ਗਦ੍ਰਭਸੁਤ੍ਤਂ
੮੩. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਦ੍ਰਭੋ ਗੋਗਣਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਦਮ੍ਮੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਦਮ੍ਮੋ’ਤਿ [ਅਹਮ੍ਪਿ ਗੋ ਅਮ੍ਹਾ ਅਹਮ੍ਪਿ ਗੋ ਅਮ੍ਹਾਤਿ (ਸੀ.), ਅਹਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾ ਅਹਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਅਹਮ੍ਪਿ ਗੋ ਅਹਮ੍ਪਿ ਗੋਤਿ (?)]. ਤਸ੍ਸ ਨ ਤਾਦਿਸੋ ਵਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗੁਨ੍ਨਂ, ਨ ਤਾਦਿਸੋ ਸਰੋ ਹੋਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗੁਨ੍ਨਂ, ਨ ਤਾਦਿਸਂ ਪਦਂ ਹੋਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗੁਨ੍ਨਂ. ਸੋ ਗੋਗਣਂਯੇਵ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਦਮ੍ਮੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਦਮ੍ਮੋ’’’ਤਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨ ਤਾਦਿਸੋ ਛਨ੍ਦੋ ਹੋਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, ਨ ਤਾਦਿਸੋ ਛਨ੍ਦੋ ਹੋਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, ਨ ਤਾਦਿਸੋ ਛਨ੍ਦੋ ਹੋਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂਯੇਵ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’’ਤਿ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ, ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ, ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਖੇਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੮੪. ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਸ੍ਸਕੋ ਗਹਪਤਿ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ [ਪਟਿਗਚ੍ਚੇਵ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਖੇਤ੍ਤਂ ਸੁਕਟ੍ਠਂ ਕਰੋਤਿ ਸੁਮਤਿਕਤਂ [ਸੁਮਤ੍ਤਿਕਤਂ (ਕ.), ਏਤ੍ਥ ਮਤਿਸਦ੍ਦੋ ਕਟ੍ਠਖੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਕਰਣਸਾਧਨੇ ਦਾਰੁਭਣ੍ਡੇ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕਤਅਭਿਧਾਨੇਸੁ ਆਗਤਂ. ਤਂ ‘‘ਮਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮੀਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਮੇਤਿ]. ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਖੇਤ੍ਤਂ ਸੁਕਟ੍ਠਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਮਤਿਕਤਂ ਕਾਲੇਨ ਬੀਜਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਕਾਲੇਨ ਬੀਜਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮਯੇਨ ਉਦਕਂ ਅਭਿਨੇਤਿਪਿ ਅਪਨੇਤਿਪਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਰਣੀਯਾਨਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿਮਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਰਣੀਯਾਨਿ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ, ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ, ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.
੪. ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੮੫. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਾਧਿਕਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਯਡ੍ਢਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਤਂ [ਦਿਯਡ੍ਢਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਤਂ (ਸੀ.)] ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁਂ – ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਯ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕੋਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁਂ – ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਯ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਯ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਸ੍ਸੁ – ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਯ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਯ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਯ’’.
‘‘ਯਤੋ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਤੁਯ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਰਾਗੋ ਪਹੀਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੋਸੋ ਪਹੀਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਮੋਹੋ ਪਹੀਯਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾ ਯਂ ਅਕੁਸਲਂ ਨ ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਯਂ ਪਾਪਂ ਨ ਤਂ ਸੇਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਿ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਿ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਰਾਗੋ ਪਹੀਯਿ, ਦੋਸੋ ਪਹੀਯਿ, ਮੋਹੋ ਪਹੀਯਿ. ਸੋ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾ ਯਂ ਅਕੁਸਲਂ ਤਂ ਨਾਕਾਸਿ, ਯਂ ਪਾਪਂ ਤਂ ਨ ਸੇਵੀਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਸੇਕ੍ਖਸੁਤ੍ਤਂ
੮੬. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘‘ਸੇਖੋ, ਸੇਖੋ’ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੇਖੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਖੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਖੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸੇਖਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਸ੍ਸ, ਉਜੁਮਗ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਨੋ;
ਖਯਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਂ ਞਾਣਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾ.
‘‘ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ [ਅਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ (ਕ.)], ਞਾਣਂ ਵੇ [ਞਾਣਞ੍ਚ (ਕ.)] ਹੋਤਿ ਤਾਦਿਨੋ;
ਅਕੁਪ੍ਪਾ ਮੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ, ਭਵਸਂਯੋਜਨਕ੍ਖਯੇ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ; ( ) [(ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਾਣਵਾਰਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ) (ਕ.)]
੬. ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਸੁਤ੍ਤਂ
੮੭. ‘‘ਸਾਧਿਕਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਯਡ੍ਢਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਤਂ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਕਾਮਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਯਤ੍ਥੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ, ਯਤ੍ਥੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਮੇਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਧੁਵਸੀਲੋ [ਧੁਵਸੀਲੀ (ਸੀ.) ਪੁ. ਪ. ੧੨੭-੧੨੯ (ਥੋਕਂ ਵਿਸਦਿਸਂ)] ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ [ਠਿਤਸੀਲੀ (ਸੀ.)] ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਮੇਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਧੁਵਸੀਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਮੇਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਧੁਵਸੀਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਮੇਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਧੁਵਸੀਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ.
‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦੇਸਂ ਪਦੇਸਕਾਰੀ ਆਰਾਧੇਤਿ ਪਰਿਪੂਰਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਅਵਞ੍ਝਾਨਿ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ [ਅਵਞ੍ਚੁਵਨੇਵਾਹਂ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਸੁਤ੍ਤਂ
੮੮. ‘‘ਸਾਧਿਕਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਯਡ੍ਢਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਤਂ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਕਾਮਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਯਤ੍ਥੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਯਤ੍ਥੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਮੇਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਧੁਵਸੀਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਂ ਦੇਵੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਚ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਕੋਲਂਕੋਲੋ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਏਕਬੀਜੀ ਹੋਤਿ, ਏਕਂਯੇਵ ਮਾਨੁਸਕਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਮੇਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਧੁਵਸੀਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਧੁਵਸੀਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ.
‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦੇਸਂ ਪਦੇਸਕਾਰੀ ਆਰਾਧੇਤਿ, ਪਰਿਪੂਰਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਅਵਞ੍ਝਾਨਿ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਸੁਤ੍ਤਂ
੮੯. ‘‘ਸਾਧਿਕਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਯਡ੍ਢਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਤਂ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਕਾਮਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਯਤ੍ਥੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਯਤ੍ਥੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਮੇਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਧੁਵਸੀਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਹੋਤਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ, ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਏਕਬੀਜੀ ਹੋਤਿ, ਏਕਂਯੇਵ ਮਾਨੁਸਕਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਕੋਲਂਕੋਲੋ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਂ ਵਾ ਪਨ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਂ ਦੇਵੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਚ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਪੂਰਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਆਰਾਧੇਤਿ ਪਦੇਸਂ ਪਦੇਸਕਾਰੀ. ਅਵਞ੍ਝਾਨਿਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸੁਤ੍ਤਂ
੯੦. ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ. ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.
੧੦. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸੁਤ੍ਤਂ
੯੧. ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਧਿਸੀਲਂ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਵਾ;
ਥਾਮਵਾ ਧਿਤਿਮਾ ਝਾਯੀ, ਸਤੋ ਗੁਤ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ [ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ (ਕ.)] ਚਰੇ.
‘‘ਯਥਾ ਪੁਰੇ ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਾ, ਯਥਾ ਪਚ੍ਛਾ ਤਥਾ ਪੁਰੇ;
ਯਥਾ ਅਧੋ ਤਥਾ ਉਦ੍ਧਂ, ਯਥਾ ਉਦ੍ਧਂ ਤਥਾ ਅਧੋ.
‘‘ਯਥਾ ਦਿਵਾ ਤਥਾ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਯਥਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਤਥਾ ਦਿਵਾ;
ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਦਿਸਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਸਮਾਧਿਨਾ.
‘‘ਤਮਾਹੁ ਸੇਖਂ ਪਟਿਪਦਂ [ਪਾਟਿਪਦਂ (?) ਮ. ਨਿ. ੨.੨੭ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ], ਅਥੋ ਸਂਸੁਦ੍ਧਚਾਰਿਯਂ [ਸਂਸੁਦ੍ਧਚਾਰਣਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਂਸੁਦ੍ਧਚਾਰਿਨਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)];
ਤਮਾਹੁ ਲੋਕੇ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਧੀਰਂ ਪਟਿਪਦਨ੍ਤਗੁਂ.
‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ, ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨੋ;
ਪਜ੍ਜੋਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ ਚੇਤਸੋ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;
੧੧. ਸਙ੍ਕਵਾਸੁਤ੍ਤਂ
੯੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਸਙ੍ਕਵਾ [ਪਙ੍ਕਧਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਾਮ ਕੋਸਲਾਨਂ ਨਿਗਮੋ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਸਙ੍ਕਵਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਕਵਾਯਂ ਆਵਾਸਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭਗਵਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਨ੍ਤੇ ਅਹੁਦੇਵ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਹੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ‘‘ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ [ਅਧਿਸਲ੍ਲੇਖਤੇਵਾਯਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਸਮਣੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਙ੍ਕਵਾਯਂ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਹੁਦੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੁ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ – ‘‘ਅਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਲਾਭਾ; ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਸੁਲਦ੍ਧਂ; ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਭਗਵਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਨ੍ਤੇ ਅਹੁਦੇਵ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਹੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ‘ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ ਸਮਣੋ’ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਦੇਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਨਾਸਨਂ ਸਂਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਤੇਨ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਯੇਨ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਏਕਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਙ੍ਕਵਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਙ੍ਕਵਾ ਨਾਮ ਕੋਸਲਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਭਗਵਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਨ੍ਤੇ ਅਹੁਦੇਵ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਹੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ‘ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ ਸਮਣੋ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਙ੍ਕਵਾਯਂ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ( ) [(ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ (ਕ.)] ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਹੁਦੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੁ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ – ਅਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਲਾਭਾ; ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਸੁਲਦ੍ਧਂ; ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਭਗਵਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਨ੍ਤੇ ਅਹੁਦੇਵ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਹੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ‘ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ ਸਮਣੋ’ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਦੇਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਅਚ੍ਚਯੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚ੍ਚਗਮਾ ਯਥਾਬਾਲਂ ਯਥਾਮੂਲ਼੍ਹਂ ਯਥਾਅਕੁਸਲਂ ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਭਗਵਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਨ੍ਤੇ ਅਹੁਦੇਵ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਹੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ‘ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ ਸਮਣੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ, ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਾਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਤਗ੍ਘ ਤਂ [ਤਗ੍ਘ ਤ੍ਵਂ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਕਸ੍ਸਪ, ਅਚ੍ਚਯੋ ਅਚ੍ਚਗਮਾ ਯਥਾਬਾਲਂ ਯਥਾਮੂਲ਼੍ਹਂ ਯਥਾਅਕੁਸਲਂ, ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਮਯਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਨ੍ਤੇ ਅਹੁਦੇਵ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਹੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ‘ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ ਸਮਣੋ’ਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕਰੋਸਿ, ਤਂ ਤੇ ਮਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮ. ਵੁਦ੍ਧਿਹੇਸਾ, ਕਸ੍ਸਪ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਯੋ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕਰੋਤਿ, ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਥੇਰੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇ ਚ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਨ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਕਾਲੇਨ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਾਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸਤ੍ਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਨਂ [ਤਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਯੇ ਨਂ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ ਤ੍ਯਾਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਯ੍ਯਾਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇਸਂ ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਾਮਿ.
‘‘ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਨਵੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇ ਚ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਨ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਕਾਲੇਨ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਨਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਾਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸਤ੍ਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਯੇ ਨਂ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ ਤ੍ਯਾਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਯ੍ਯਾਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇਸਂ ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਾਮਿ.
‘‘ਥੇਰੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਕਾਲੇਨ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਾਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸਤ੍ਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਯੇ ਨਂ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ ਤ੍ਯਾਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਯ੍ਯਾਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇਸਂ ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਾਮਿ.
‘‘ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ…ਪੇ… ਨਵੋ ਚੇਪਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਕਾਲੇਨ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਨਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਾਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸਤ੍ਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਯੇ ਨਂ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ ਤ੍ਯਾਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਯ੍ਯਾਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇਸਂ ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਹਂ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ. ਏਕਾਦਸਮਂ.
ਸਮਣਵਗ੍ਗੋ ਨਵਮੋ.