(੧੦) ੫. ਲੋਣਕਪਲ੍ਲਵਗ੍ਗੋ

੧. ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੯੩. ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾਨਿ ਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਸ੍ਸਕੋ ਗਹਪਤਿ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਸੁਕਟ੍ਠਂ ਕਰੋਤਿ ਸੁਮਤਿਕਤਂ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਸੁਕਟ੍ਠਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਮਤਿਕਤਂ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਬੀਜਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਬੀਜਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਉਦਕਂ ਅਭਿਨੇਤਿਪਿ ਅਪਨੇਤਿਪਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾਨਿ ਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਸਾ ਇਦ੍ਧਿ ਵਾ ਆਨੁਭਾਵੋ ਵਾ – ‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਮੇ ਧਞ੍ਞਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤੁ, ਸ੍ਵੇਵ ਗਬ੍ਭੀਨਿ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਵੇਵ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੂ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਸੋ ਸਮਯੋ ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਧਞ੍ਞਾਨਿ ਉਤੁਪਰਿਣਾਮੀਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿਪਿ ਗਬ੍ਭੀਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਪਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿਮਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾਨਿ ਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾਨਿ ਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਤ੍ਥਿ ਸਾ ਇਦ੍ਧਿ ਵਾ ਅਨੁਭਾਵੋ ਵਾ – ‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੁ ਸ੍ਵੇ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਵੇ ਵਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਸੋ ਸਮਯੋ ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਤਿਬ੍ਬੋ ਨੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ, ਤਿਬ੍ਬੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ, ਤਿਬ੍ਬੋ ਛਨ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਪਵਿਵੇਕਸੁਤ੍ਤਂ

੯੪. ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਪਵਿਵੇਕਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਚੀਵਰਪਵਿਵੇਕਂ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਵਿਵੇਕਂ, ਸੇਨਾਸਨਪਵਿਵੇਕਂ.

‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਚੀਵਰਪਵਿਵੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਛਵਦੁਸ੍ਸਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਿਰੀਟਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਅਜਿਨਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਅਜਿਨਕ੍ਖਿਪਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਵਾਕਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਫਲਕਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਵਾਲਕਮ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਉਲੂਕਪਕ੍ਖਿਕਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਚੀਵਰਪਵਿਵੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਵਿਵੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਸਾਕਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੀਵਾਰਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦਦ੍ਦੁਲਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਹਟਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਣਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਆਚਾਮਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਿਞ੍ਞਾਕਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਿਣਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗੋਮਯਭਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰਾ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਵਿਵੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਸੇਨਾਸਨਪਵਿਵੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਸੁਸਾਨਂ [ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਭੁਸਾਗਾਰਂ ਸੁਸਾਨਂ (ਕ.)] ਵਨਪਤ੍ਥਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਂ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਂ ਭੁਸਾਗਾਰਂ [ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ (ਕ.)]. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਸੇਨਾਸਨਪਵਿਵੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਪਵਿਵੇਕਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤੀਣਿ ਖੋ ਪਨਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਵਿਵੇਕਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਚ ਹੋਤਿ, ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ; ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਯ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ; ਖੀਣਾਸਵੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਆਸਵਾ ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ; ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਯ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ; ਖੀਣਾਸਵੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਆਸਵਾ ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸੁਦ੍ਧੋ ਸਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’’.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਾਲਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ. ਤਮੇਨਂ ਕਸ੍ਸਕੋ ਗਹਪਤਿ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ [ਸੀਘਸੀਘਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਲਵਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਲਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਸਙ੍ਘਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਸਙ੍ਘਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਉਬ੍ਬਹਾਪੇਯ੍ਯ [ਉਬ੍ਬਾਹਾਪੇਯ੍ਯ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਉਬ੍ਬਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਪੁਞ੍ਜਂ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਪੁਞ੍ਜਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਮਦ੍ਦਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਮਦ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਪਲਾਲਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਪਲਾਲਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਭੁਸਿਕਂ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਭੁਸਿਕਂ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਓਪੁਨਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਓਪੁਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਅਤਿਹਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਅਤਿਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਕੋਟ੍ਟਾਪੇਯ੍ਯ. ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਕੋਟ੍ਟਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਥੁਸਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਏਵਮਸ੍ਸੁ [ਏਵਸ੍ਸੁ (ਕ.)] ਤਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਧਞ੍ਞਾਨਿ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਸਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਨਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਚ ਹੋਤਿ, ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ; ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਯ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ; ਖੀਣਾਸਵੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਆਸਵਾ ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸੁਦ੍ਧੋ ਸਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਸਰਦਸੁਤ੍ਤਂ

੯੫. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਰਦਸਮਯੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਆਦਿਚ੍ਚੋ ਨਭਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਕ੍ਕਮਾਨੋ [ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮਾਨੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਬ੍ਬਂ ਆਕਾਸਗਤਂ ਤਮਗਤਂ ਅਭਿਵਿਹਚ੍ਚ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤਿ ਚ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ [ਉਦਪਾਦਿ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)], ਸਹ ਦਸ੍ਸਨੁਪ੍ਪਾਦਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ – ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ.

‘‘ਅਥਾਪਰਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯ ਚ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਚ. ਸੋ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਂ [ਤਸ੍ਸ (ਕ.)] ਸਂਯੋਜਨਂ ਯੇਨ ਸਂਯੋਜਨੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪੁਨ ਇਮਂ [ਪੁਨਯਿਮਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਲੋਕਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਪਰਿਸਾਸੁਤ੍ਤਂ

੯੬. ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਸਾ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਅਗ੍ਗਵਤੀ ਪਰਿਸਾ, ਵਗ੍ਗਾ ਪਰਿਸਾ, ਸਮਗ੍ਗਾ ਪਰਿਸਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਗ੍ਗਵਤੀ ਪਰਿਸਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਬਾਹੁਲਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨ ਸਾਥਲਿਕਾ, ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਾ ਪਵਿਵੇਕੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ, ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਜਨਤਾ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਾਪਿ ਹੋਤਿ ਨ ਬਾਹੁਲਿਕਾ ਨ ਸਾਥਲਿਕਾ ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਾ ਪਵਿਵੇਕੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ, ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਗ੍ਗਵਤੀ ਪਰਿਸਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਗ੍ਗਾ ਪਰਿਸਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾ ਕਲਹਜਾਤਾ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮੁਖਸਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਤੁਦਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਗ੍ਗਾ ਪਰਿਸਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਗ੍ਗਾ ਪਰਿਸਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਗ੍ਗਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾ ਖੀਰੋਦਕੀਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਿਯਚਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਗ੍ਗਾ ਪਰਿਸਾ.

‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਗ੍ਗਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾ ਖੀਰੋਦਕੀਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਿਯਚਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਬਹੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਾਰਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਮੁਦਿਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ, ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਿਯਤਿ, ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਰਿਪਬ੍ਬਤੇ ਥੁਲ੍ਲਫੁਸਿਤਕੇ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਤਂ ਉਦਕਂ ਯਥਾਨਿਨ੍ਨਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਪਬ੍ਬਤਕਨ੍ਦਰਪਦਰਸਾਖਾ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਕਨ੍ਦਰਪਦਰਸਾਖਾ ਪਰਿਪੂਰਾ ਕੁਸੋਬ੍ਭੇ [ਕੁਸ੍ਸੁਮ੍ਭੇ (ਸੀ. ਪੀ.), ਕੁਸੁਮ੍ਭੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਕੁਸੋਬ੍ਭਾ ਪਰਿਪੂਰਾ ਮਹਾਸੋਬ੍ਭੇ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਸੋਬ੍ਭਾ ਪਰਿਪੂਰਾ ਕੁਨ੍ਨਦਿਯੋ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਕੁਨ੍ਨਦਿਯੋ ਪਰਿਪੂਰਾ ਮਹਾਨਦਿਯੋ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਨਦਿਯੋ ਪਰਿਪੂਰਾ ਸਮੁਦ੍ਦਂ [ਸਮੁਦ੍ਦਸਾਗਰੇ (ਕ.)] ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਗ੍ਗਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾ ਖੀਰੋਦਕੀਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਿਯਚਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਬਹੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਾਰਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਮੁਦਿਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ, ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਿਯਤਿ, ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਰਿਸਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਪਠਮਆਜਾਨੀਯਸੁਤ੍ਤਂ

੯੭. ‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ [ਭਦ੍ਦੋ (ਕ.)] ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਰਾਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ [ਸਙ੍ਖਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਰਾਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਞ੍ਜਲਿਕਰਣੀਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਥਾਮਵਾ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੋ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ; ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ; ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ; ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਞ੍ਜਲਿਕਰਣੀਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਦੁਤਿਯਆਜਾਨੀਯਸੁਤ੍ਤਂ

੯੮. ‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਰਾਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇਵ ਸਙ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਰਾਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਤਤਿਯਆਜਾਨੀਯਸੁਤ੍ਤਂ

੯੯. ‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਰਾਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇਵ ਸਙ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਰਾਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਞ੍ਜਲਿਕਰਣੀਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਪੋਤ੍ਥਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੦. ‘‘ਨਵੋਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਚ ਹੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘੋ ਚ; ਮਜ੍ਝਿਮੋਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਚ ਹੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘੋ ਚ; ਜਿਣ੍ਣੋਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਚ ਹੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘੋ ਚ. ਜਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕਂ ਉਕ੍ਖਲਿਪਰਿਮਜ੍ਜਨਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟੇ ਵਾ ਨਂ [ਤਂ (ਸੀ.), ਠਾਨੇ (ਕ.)] ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਵੋ ਚੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ. ਯੇਸਂ ਖੋ ਪਨ ਸੋ [ਯੇਸਂ ਖੋ ਪਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਯੇਸਂ ਸੋ (ਕ.) ਪੁ. ਪ. ੧੧੬ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘੋ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ. ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਥੇਰੋ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ. ਯੇਸਂ ਖੋ ਪਨ ਸੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘੋ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਏਵਰੂਪੋ ਚਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੇਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਭਣਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੁਯ੍ਹਂ ਬਾਲਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਣਿਤੇਨ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਭਣਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’ਤਿ! ਸੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਤਥਾਰੂਪਿਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤਿ ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਵਾਚਾਯ ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟੇਵ ਨਂ ਪੋਤ੍ਥਕਂ.

‘‘ਨਵਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਞ੍ਚ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ; ਮਜ੍ਝਿਮਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਞ੍ਚ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ; ਜਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਞ੍ਚ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ. ਜਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਰਤਨਪਲਿਵੇਠਨਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਗਨ੍ਧਕਰਣ੍ਡਕੇ ਵਾ ਨਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਵੋ ਚੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਸੀਲਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਂ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ. ਯੇਸਂ ਖੋ ਪਨ ਸੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘਤਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਮਹਗ੍ਘਂ ਤਥੂਪਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ. ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਥੇਰੋ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਏਵਰੂਪੋ ਚਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੇਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਭਣਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਹੋਥ, ਥੇਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਭਣਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਕਾਸਿਕਵਤ੍ਥੂਪਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਨ ਪੋਤ੍ਥਕੂਪਮਾ’ਤਿ [ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਤਥੂਪਮਾਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਪੋਤ੍ਥਕੂਪਮਾਹਨ੍ਤਿ (ਕ.)]. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਲੋਣਕਪਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੧. ‘‘ਯੋ [ਯੋ ਖੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਯੋ ਚ ਖੋ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯਥਾ ਯਥਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਤਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਯਤੀ’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਓਕਾਸੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯਥਾ ਯਥਾ ਵੇਦਨੀਯਂ ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਯਤੀ’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਓਕਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ. ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ [ਪਾਪਂ ਕਮ੍ਮਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਕਤਂ ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾ’ਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਭਾਵਿਤਕਾਯੋ ਹੋਤਿ ਅਭਾਵਿਤਸੀਲੋ ਅਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਾਤੁਮੋ ਅਪ੍ਪਦੁਕ੍ਖਵਿਹਾਰੀ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾ’ਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਭਾਵਿਤਕਾਯੋ ਹੋਤਿ ਭਾਵਿਤਸੀਲੋ ਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞੋ ਅਪਰਿਤ੍ਤੋ ਮਹਤ੍ਤੋ [ਮਹਤ੍ਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਪ੍ਪਮਾਣਵਿਹਾਰੀ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਲੋਣਕਪਲ੍ਲਂ [ਲੋਣਫਲਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਰਿਤ੍ਤੇ ਉਦਕਮਲ੍ਲਕੇ [ਉਦਕਕਪਲ੍ਲਕੇ (ਕ.)] ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਉਦਕਂ [ਉਦਕਮਲ੍ਲਕੇ ਉਦਕਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਮੁਨਾ ਲੋਣਕਪਲ੍ਲੇਨ ਲੋਣਂ ਅਸ੍ਸ ਅਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਦੁਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਉਦਕਕਪਲ੍ਲਕੇ ਉਦਕਂ, ਤਂ ਅਮੁਨਾ ਲੋਣਕਪਲ੍ਲੇਨ ਲੋਣਂ ਅਸ੍ਸ ਅਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਲੋਣਕਪਲ੍ਲਕਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸਾ ਗਙ੍ਗਾ ਨਦੀ ਅਮੁਨਾ ਲੋਣਕਪਲ੍ਲੇਨ ਲੋਣਂ ਅਸ੍ਸ ਅਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਸੁ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਮਹਾ ਉਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸੋ ਅਮੁਨਾ ਲੋਣਕਪਲ੍ਲੇਨ ਲੋਣੋ ਨ ਅਸ੍ਸ ਅਪੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ [ਲੋਣਂ ਨੇਵਸ੍ਸ ਅਪੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ (ਸੀ.), ਨ ਲੋਣੋ ਅਸ੍ਸ ਅਪੇਯ੍ਯੋਤਿ (ਪੀ.)].

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਭਾਵਿਤਕਾਯੋ ਹੋਤਿ ਅਭਾਵਿਤਸੀਲੋ ਅਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਾਤੁਮੋ ਅਪ੍ਪਦੁਕ੍ਖਵਿਹਾਰੀ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਭਾਵਿਤਕਾਯੋ ਹੋਤਿ ਭਾਵਿਤਸੀਲੋ ਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞੋ ਅਪਰਿਤ੍ਤੋ ਮਹਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਵਿਹਾਰੀ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ.

‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਡ੍ਢਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣਸਤੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਡ੍ਢਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣਸਤੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਡ੍ਢਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣਸਤੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਕੋ ਅਪ੍ਪਭੋਗੋ. ਏਵਰੂਪੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਡ੍ਢਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣਸਤੇਨਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਡ੍ਢਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣਸਤੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਡ੍ਢੋ ਹੋਤਿ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ. ਏਵਰੂਪੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਡ੍ਢਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਹਾਪਣਸਤੇਨਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ. ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਭਾਵਿਤਕਾਯੋ ਹੋਤਿ ਅਭਾਵਿਤਸੀਲੋ ਅਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਾਤੁਮੋ ਅਪ੍ਪਦੁਕ੍ਖਵਿਹਾਰੀ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ.

‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਭਾਵਿਤਕਾਯੋ ਹੋਤਿ ਭਾਵਿਤਸੀਲੋ ਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞੋ ਅਪਰਿਤ੍ਤੋ ਮਹਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਵਿਹਾਰੀ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਰਬ੍ਭਿਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਘਾਤਕੋ ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚਂ ਉਰਬ੍ਭਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਮਾਨਂ ਪਹੋਤਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਾ ਜਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚਂ ਉਰਬ੍ਭਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਮਾਨਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਾ ਜਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਰਬ੍ਭਿਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਘਾਤਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਮਾਨਂ ਪਹੋਤਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਾ ਜਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਕੋ ਅਪ੍ਪਭੋਗੋ. ਏਵਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਰਬ੍ਭਿਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਘਾਤਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਮਾਨਂ ਪਹੋਤਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਾ ਜਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ.

‘‘ਕਥਂਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਰਬ੍ਭਿਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਘਾਤਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਮਾਨਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਾ ਜਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ. ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਡ੍ਢੋ ਹੋਤਿ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਰਾਜਾ ਵਾ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਏਵਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਰਬ੍ਭਿਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਘਾਤਕੋ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਮਾਨਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਾ ਜਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋਵ [ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ (ਕ.)] ਨਂ [ਪਰਂ (ਕ.)] ਯਾਚਤਿ – ‘ਦੇਹਿ ਮੇ, ਮਾਰਿਸ, ਉਰਬ੍ਭਂ ਵਾ ਉਰਬ੍ਭਧਨਂ ਵਾ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਤਮੇਨਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਣੁਪਿ ਖਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਦੇਵ.

‘‘ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯਥਾ ਯਥਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਤਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀ’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਓਕਾਸੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯਥਾ ਯਥਾ ਵੇਦਨੀਯਂ ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀ’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਓਕਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਪਂਸੁਧੋਵਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੨. ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਪਂਸੁਵਾਲੁਕਾ [ਪਂਸੁਵਾਲਿਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸਕ੍ਖਰਕਠਲਾ. ਤਮੇਨਂ ਪਂਸੁਧੋਵਕੋ ਵਾ ਪਂਸੁਧੋਵਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਦੋਣਿਯਂ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਤਿ ਸਨ੍ਧੋਵਤਿ ਨਿਦ੍ਧੋਵਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਹੀਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਤੇ ਸਨ੍ਤਿ ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਸਹਗਤਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਸੁਖੁਮਸਕ੍ਖਰਾ ਥੂਲਵਾਲੁਕਾ [ਥੂਲਵਾਲਿਕਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਥੁਲ੍ਲਵਾਲਿਕਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਤਮੇਨਂ ਪਂਸੁਧੋਵਕੋ ਵਾ ਪਂਸੁਧੋਵਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਧੋਵਤਿ ਸਨ੍ਧੋਵਤਿ ਨਿਦ੍ਧੋਵਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਹੀਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਤੇ ਸਨ੍ਤਿ ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਸ ਸੁਖੁਮਸਹਗਤਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਸੁਖੁਮਵਾਲੁਕਾ ਕਾਲ਼ਜਲ੍ਲਿਕਾ. ਤਮੇਨਂ ਪਂਸੁਧੋਵਕੋ ਵਾ ਪਂਸੁਧੋਵਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਧੋਵਤਿ ਸਨ੍ਧੋਵਤਿ ਨਿਦ੍ਧੋਵਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਹੀਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਤੇ ਅਥਾਪਰਂ ਸੁਵਣ੍ਣਸਿਕਤਾਵਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ [ਸੁਵਣ੍ਣਜਾਤਰੂਪਕਾਵਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਕ.)]. ਤਮੇਨਂ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਜਾਤਰੂਪਂ ਮੂਸਾਯਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਧਮਤਿ ਸਨ੍ਧਮਤਿ ਨਿਦ੍ਧਮਤਿ. ਤਂ ਹੋਤਿ ਜਾਤਰੂਪਂ ਧਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਨ੍ਤਂ [ਅਧਨ੍ਤਂ ਅਸਨ੍ਧਨ੍ਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਂ ਅਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਕਸਾਵਂ [ਅਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਂ ਅਨਿਹਿਤਂ ਅਨਿਨ੍ਨੀਤਕਸਾਵਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਨ ਚੇਵ ਮੁਦੁ ਹੋਤਿ ਨ ਚ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ, ਨ ਚ ਪਭਸ੍ਸਰਂ ਪਭਙ੍ਗੁ ਚ, ਨ ਚ ਸਮ੍ਮਾ ਉਪੇਤਿ ਕਮ੍ਮਾਯ. ਹੋਤਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਧਮਤਿ ਸਨ੍ਧਮਤਿ ਨਿਦ੍ਧਮਤਿ. ਤਂ ਹੋਤਿ ਜਾਤਰੂਪਂ ਧਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਨ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਕਸਾਵਂ [ਨਿਹਿਤਂ ਨਿਨ੍ਨੀਤਕਸਾਵਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਮੁਦੁ ਚ ਹੋਤਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਞ੍ਚ ਪਭਸ੍ਸਰਞ੍ਚ, ਨ ਚ ਪਭਙ੍ਗੁ, ਸਮ੍ਮਾ ਉਪੇਤਿ ਕਮ੍ਮਾਯ. ਯਸ੍ਸਾ ਯਸ੍ਸਾ ਚ ਪਿਲਨ੍ਧਨਵਿਕਤਿਯਾ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ਯਦਿ ਪਟ੍ਟਿਕਾਯ [ਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ (ਅ. ਨਿ. ੫.੨੩], ਯਦਿ ਕੁਣ੍ਡਲਾਯ, ਯਦਿ ਗੀਵੇਯ੍ਯਕੇ [ਗੀਵੇਯ੍ਯਕੇਨ (ਕ.), ਗੀਵੇਯ੍ਯਕਾਯ (?)], ਯਦਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਲਾਯ – ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਭੋਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਤਮੇਨਂ ਸਚੇਤਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਬ੍ਬਜਾਤਿਕੋ ਪਜਹਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਹੀਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਤੇ ਸਨ੍ਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮਜ੍ਝਿਮਸਹਗਤਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਤਮੇਨਂ ਸਚੇਤਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਬ੍ਬਜਾਤਿਕੋ ਪਜਹਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਹੀਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਤੇ ਸਨ੍ਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੁਖੁਮਸਹਗਤਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਞਾਤਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਜਨਪਦਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਨਵਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਤਮੇਨਂ ਸਚੇਤਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਬ੍ਬਜਾਤਿਕੋ ਪਜਹਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਹੀਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਤੇ ਅਥਾਪਰਂ ਧਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ [ਧਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕੋਵਸਿਸ੍ਸਤਿ (ਕ.)]. ਸੋ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿ ਨ ਚੇਵ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਚ ਪਣੀਤੋ ਨਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਲਦ੍ਧੋ ਨ ਏਕੋਦਿਭਾਵਾਧਿਗਤੋ ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਗਤੋ [ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਵਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਵਾਵਤੋ (ਕ.), ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਯਾਧਿਗਤੋ (?) ਅ. ਨਿ. ੯.੩੭; ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੫] ਹੋਤਿ. ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂਯੇਵ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ ਏਕੋਦਿ ਹੋਤਿ [ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ (ਸੀ.), ਏਕੋਦਿਭਾਵੋ ਹੋਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.), ਏਕੋਦਿਹੋਤਿ (ਪੀ.)] ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਸੋ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿ ਸਨ੍ਤੋ ਪਣੀਤੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਲਦ੍ਧੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਾਧਿਗਤੋ ਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਗਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣੀਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭਵੇਯ੍ਯਂ – ਏਕੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਧਾ ਅਸ੍ਸਂ, ਬਹੁਧਾਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਅਸ੍ਸਂ; ਆਵਿਭਾਵਂ, ਤਿਰੋਭਾਵਂ; ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਂ ਤਿਰੋਪਾਕਾਰਂ ਤਿਰੋਪਬ੍ਬਤਂ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਆਕਾਸੇ; ਪਥਵਿਯਾਪਿ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਿਮੁਜ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਉਦਕੇ; ਉਦਕੇਪਿ ਅਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇ [ਅਭਿਜ੍ਜਮਾਨੋ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪਥਵਿਯਂ; ਆਕਾਸੇਪਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਕਮੇਯ੍ਯਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪਕ੍ਖੀ ਸਕੁਣੋ; ਇਮੇਪਿ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕੇ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵੇ ਪਾਣਿਨਾ ਪਰਿਮਸੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯਂ; ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਪਿ ਕਾਯੇਨ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਿਕਾਯ ਉਭੋ ਸਦ੍ਦੇ ਸੁਣੇਯ੍ਯਂ ਦਿਬ੍ਬੇ ਚ ਮਾਨੁਸੇ ਚ ਯੇ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਚਾ’ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ – ਸਰਾਗਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਰਾਗਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਵੀਤਰਾਗਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੀਤਰਾਗਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ; ਸਦੋਸਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਦੋਸਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਵੀਤਦੋਸਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੀਤਦੋਸਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ; ਸਮੋਹਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮੋਹਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਵੀਤਮੋਹਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੀਤਮੋਹਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ; ਸਂਖਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ; ਮਹਗ੍ਗਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਹਗ੍ਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਅਮਹਗ੍ਗਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਮਹਗ੍ਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ; ਸਉਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਉਤ੍ਤਰਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ; ਸਮਾਹਿਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਅਸਮਾਹਿਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ; ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰੇਯ੍ਯਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਦਸਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਜਾਤਿਸਤਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਅਨੇਕੇਪਿ ਸਂਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਅਨੇਕੇਪਿ ਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਅਨੇਕੇਪਿ ਸਂਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ – ਅਮੁਤ੍ਰਾਸਿਂ ਏਵਂਨਾਮੋ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤੋ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਏਵਮਾਹਾਰੋ ਏਵਂਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਏਵਮਾਯੁਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਦਪਾਦਿਂ; ਤਤ੍ਰਾਪਾਸਿਂ ਏਵਂਨਾਮੋ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤੋ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਏਵਮਾਹਾਰੋ ਏਵਂਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਏਵਮਾਯੁਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਇਧੂਪਪਨ੍ਨੋਤਿ, ਇਤਿ ਸਾਕਾਰਂ ਸਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਹੀਨੇ ਪਣੀਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ, ਸੁਗਤੇ ਦੁਗ੍ਗਤੇ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ – ਇਮੇ ਵਤ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਉਪਵਾਦਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ, ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ; ਇਮੇ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਨੁਪਵਾਦਕਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ, ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾਤਿ, ਇਤਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਹੀਨੇ ਪਣੀਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ, ਸੁਗਤੇ ਦੁਗ੍ਗਤੇ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

੧੧. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੩. ‘‘ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤੀਣਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ – ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਨ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਨ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਨ੍ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯੇਯ੍ਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਦੁਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਨਿਯਞ੍ਚ ਪਭਸ੍ਸਰਞ੍ਚ, ਨ ਚ ਪਭਙ੍ਗੁ, ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯਤਿ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਉਕ੍ਕਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ [ਬਨ੍ਧਤਿ… ਆਲਿਮ੍ਪਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੮੧ ਤਂਟੀਕਾਯਂ ਚ) ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੭੬; ਮ. ਨਿ. ੩.੩੬੦ ਤਂਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਸੁ ਚ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ], ਉਕ੍ਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕਾਮੁਖਂ ਆਲਿਮ੍ਪੇਯ੍ਯ, ਉਕ੍ਕਾਮੁਖਂ ਆਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਣ੍ਡਾਸੇਨ ਜਾਤਰੂਪਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕਾਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ [ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੮੧)], ਉਕ੍ਕਾਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਅਭਿਧਮਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਦਕੇਨ ਪਰਿਪ੍ਫੋਸੇਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਏਕਨ੍ਤਂ ਅਭਿਧਮੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਡਹੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਏਕਨ੍ਤਂ ਉਦਕੇਨ ਪਰਿਪ੍ਫੋਸੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਯ੍ਯ [ਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯ (ਸੀ.)]. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਏਕਨ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਅਭਿਧਮਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਦਕੇਨ ਪਰਿਪ੍ਫੋਸੇਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਹੋਤਿ ਜਾਤਰੂਪਂ ਮੁਦੁਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਨਿਯਞ੍ਚ ਪਭਸ੍ਸਰਞ੍ਚ, ਨ ਚ ਪਭਙ੍ਗੁ, ਸਮ੍ਮਾ ਉਪੇਤਿ ਕਮ੍ਮਾਯ. ਯਸ੍ਸਾ ਯਸ੍ਸਾ ਚ ਪਿਲਨ੍ਧਨਵਿਕਤਿਯਾ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ਯਦਿ ਪਟ੍ਟਿਕਾਯ, ਯਦਿ ਕੁਣ੍ਡਲਾਯ, ਯਦਿ ਗੀਵੇਯ੍ਯਕੇ, ਯਦਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਲਾਯ – ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਭੋਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤੀਣਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ – ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਨ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਨ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਨ੍ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂਯੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯੇਯ੍ਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਦੁਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਨਿਯਞ੍ਚ ਪਭਸ੍ਸਰਞ੍ਚ, ਨ ਚ ਪਭਙ੍ਗੁ, ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯਤਿ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ. ਯਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਚ੍ਛਿਕਰਣੀਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭਵੇਯ੍ਯਂ…ਪੇ… (ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾ) ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ’’ਤਿ. ਏਕਾਦਸਮਂ.

ਲੋਣਕਪਲ੍ਲਵਗ੍ਗੋ [ਲੋਣਫਲਵਗ੍ਗੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਞ੍ਚਮੋ.