੪. ਸਮਚਿਤ੍ਤਵਗ੍ਗੋ
੩੩. ‘‘ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਞ੍ਚ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਞ੍ਚ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ. ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿ? ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਕਤਞ੍ਞੂ ਹੋਤਿ ਅਕਤਵੇਦੀ. ਅਸਬ੍ਭਿ ਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ ਯਦਿਦਂ ਅਕਤਞ੍ਞੁਤਾ ਅਕਤਵੇਦਿਤਾ. ਕੇਵਲਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿ ਯਦਿਦਂ ਅਕਤਞ੍ਞੁਤਾ ਅਕਤਵੇਦਿਤਾ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਞ੍ਞੂ ਹੋਤਿ ਕਤਵੇਦੀ. ਸਬ੍ਭਿ ਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ ਯਦਿਦਂ ਕਤਞ੍ਞੁਤਾ ਕਤਵੇਦਿਤਾ. ਕੇਵਲਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿ ਯਦਿਦਂ ਕਤਞ੍ਞੁਤਾ ਕਤਵੇਦਿਤਾ’’ਤਿ.
੩੪. ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਸੁਪ੍ਪਤਿਕਾਰਂ ਵਦਾਮਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ? ਮਾਤੁ ਚ ਪਿਤੁ ਚ. ਏਕੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਂਸੇਨ ਮਾਤਰਂ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯ, ਏਕੇਨ ਅਂਸੇਨ ਪਿਤਰਂ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ ਵਸ੍ਸਸਤਜੀਵੀ ਸੋ ਚ ਨੇਸਂ ਉਚ੍ਛਾਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਨ੍ਹਾਪਨਸਮ੍ਬਾਹਨੇਨ. ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਥੇਵ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਂ ਚਜੇਯ੍ਯੁਂ. ਨ ਤ੍ਵੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਟਿਕਤਂ ਵਾ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਪਹੂਤਰਤ੍ਤਰਤਨਾਯ [ਪਹੂਤਸਤ੍ਤਰਤਨਾਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.) ਤਿਕਨਿਪਾਤੇ ਮਹਾਵਗ੍ਗੇ ਦਸਮਸੁਤ੍ਤਟੀਕਾਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮੇਤਿ] ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਇਸ੍ਸਰਾਧਿਪਚ੍ਚੇ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਟਿਕਤਂ ਵਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬਹੁਕਾਰਾ [ਬਹੂਪਕਾਰਾ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਪਾਦਕਾ ਪੋਸਕਾ ਇਮਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਾਰੋ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੇ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਨਿਵੇਸੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਨਿਵੇਸੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਮਚ੍ਛਰੀ ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਨਿਵੇਸੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਨਿਵੇਸੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਪਟਿਕਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿ [ਪਟਿਕਤਞ੍ਚ ਅਤਿਕਤਞ੍ਚਾਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)].
੩੫. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ…ਪੇ… ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂਵਾਦੀ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਕਿਮਕ੍ਖਾਯੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਚਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥਾਕਥਂ ਪਨ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਚ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਚਾ’’ਤਿ?
‘‘ਅਕਿਰਿਯਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਦਾਮਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸ, ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਕਿਰਿਯਂ ਵਦਾਮਿ. ਕਿਰਿਯਞ੍ਚ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਦਾਮਿ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਸ੍ਸ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਸ੍ਸ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤਸ੍ਸ, ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕਿਰਿਯਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਚ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਚਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.
੩੬. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲੋਕੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ, ਕਤ੍ਥ ਚ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਦ੍ਵੇ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਲੋਕੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ – ਸੇਖੋ ਚ ਅਸੇਖੋ ਚ. ਇਮੇ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਲੋਕੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ [ਵਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.) ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ] ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਸੇਖੋ ਅਸੇਖੋ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ,
ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾ ਯਜਮਾਨਾਨਂ ਹੋਨ੍ਤਿ;
ਤੇ ਉਜ੍ਜੁਭੂਤਾ [ਉਜੁਭੂਤਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਕਾਯੇਨ, ਵਾਚਾਯ ਉਦ ਚੇਤਸਾ;
ਖੇਤ੍ਤਂ ਤਂ ਯਜਮਾਨਾਨਂ, ਏਤ੍ਥ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ.
੩੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨਞ੍ਚ, ਆਵੁਸੋ, ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨਞ੍ਚ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਕਤਮੋ ਚਾਵੁਸੋ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੇਵਨਿਕਾਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਆਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਆਗਨ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਆਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਆਗਨ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ.
‘‘ਕਤਮੋ ਚਾਵੁਸੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਨ੍ਤਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੇਵਨਿਕਾਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਅਨਾਗਨ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਵੁਸੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਅਨਾਗਨ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਕਾਮਾਨਂਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਭਵਾਨਂਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਲੋਭਕ੍ਖਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੇਵਨਿਕਾਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਅਨਾਗਨ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਵੁਸੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਅਨਾਗਨ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਮਚਿਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਏਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦੇਸੇਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨਞ੍ਚ. ਹਟ੍ਠਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਸਾ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਤੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ [ਸਮ੍ਮਿਞ੍ਜਿਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਵਾ ਬਾਹਂ ਪਸਾਰੇਯ੍ਯ, ਪਸਾਰਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਸਮਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵਂ – ਜੇਤਵਨੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਖੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਇਧ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਮਚਿਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਏਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦੇਸੇਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨਞ੍ਚ. ਹਟ੍ਠਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਸਾ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਤੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’ਤਿ. ਤਾ ਖੋ ਪਨ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਦੇਵਤਾ ਦਸਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮ੍ਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਗ੍ਗਕੋਟਿਨਿਤੁਦਨਮਤ੍ਤੇਪਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਨ੍ਤਿ [ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)]. ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ [ਪਨ ਤੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਤਤ੍ਥ ਨੂਨ ਤਾਸਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਯੇਨ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਦਸਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮ੍ਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਗ੍ਗਕੋਟਿਨਿਤੁਦਨਮਤ੍ਤੇਪਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਨ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਧੇਵ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤਾਸਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ, ਯੇਨ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਦਸਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਨ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ ਸਨ੍ਤਮਾਨਸਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ‘ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਨ੍ਤਮਾਨਸਾਨਂ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਸਨ੍ਤਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ. ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਉਪਹਾਰਂ ਉਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੂ’ਤਿ. ‘ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਸ੍ਸੁਂ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਯੇ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ਨਾਸ੍ਸੋਸੁ’’’ਨ੍ਤਿ.
੩੮. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਵਰਣਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਭਦ੍ਦਸਾਰਿਤੀਰੇ [ਕਦ੍ਦਮਦਹਤੀਰੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਅਥ ਖੋ ਆਰਾਮਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਰਾਮਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨ ਖਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਗਹਪਤਿਕਾਪਿ ਗਹਪਤਿਕੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧ [ਕਾਮਰਾਗਵਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਦ੍ਧ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਹੇਤੁ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਖਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਗਹਪਤਿਕਾਪਿ ਗਹਪਤਿਕੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਕੋ ਪਨ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨ ਸਮਣਾਪਿ ਸਮਣੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਹੇਤੁ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸਮਣਾਪਿ ਸਮਣੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਕੋਚਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਯੋ ਇਮਞ੍ਚੇਵ ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਯੋ ਇਮਞ੍ਚੇਵ ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.
‘‘ਕੋ ਪਨ ਸੋ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਯੋ ਇਮਞ੍ਚੇਵ ਕਾਗਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਸਾਵਤ੍ਥੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਭਗਵਾ ਏਤਰਹਿ ਵਿਹਰਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸੋ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਭਗਵਾ ਇਮਞ੍ਚੇਵ ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਰਾਮਦਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਪਥਵਿਯਂ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –
‘‘ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ਯੋ ਹਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਇਮਞ੍ਚੇਵ ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਪਲਿਗੇਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.
‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ‘ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਭੋਤਾ ਕਚ੍ਚਾਨੇਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਕਚ੍ਚਾਨੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.
੩੯. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਮਧੁਰਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗੁਨ੍ਦਾਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਕਨ੍ਦਰਾਯਨੋ [ਕਣ੍ਡਰਾਯਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ…ਪੇ… ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਕਨ੍ਦਰਾਯਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ‘ਨ ਸਮਣੋ ਕਚ੍ਚਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਜਿਣ੍ਣੇ ਵੁਦ੍ਧੇ ਮਹਲ੍ਲਕੇ ਅਦ੍ਧਗਤੇ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠੇਤਿ ਵਾ ਆਸਨੇਨ ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤੀ’ਤਿ. ਤਯਿਦਂ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਤਥੇਵ? ਨ ਹਿ ਭਵਂ ਕਚ੍ਚਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਜਿਣ੍ਣੇ ਵੁਦ੍ਧੇ ਮਹਲ੍ਲਕੇ ਅਦ੍ਧਗਤੇ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠੇਤਿ ਵਾ ਆਸਨੇਨ ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤਿ. ਤਯਿਦਂ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ, ਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵੁਦ੍ਧਭੂਮਿ ਚ ਅਕ੍ਖਾਤਾ ਦਹਰਭੂਮਿ ਚ. ਵੁਦ੍ਧੋ ਚੇਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਹੋਤਿ ਆਸੀਤਿਕੋ ਵਾ ਨਾਵੁਤਿਕੋ ਵਾ ਵਸ੍ਸਸਤਿਕੋ ਵਾ ਜਾਤਿਯਾ, ਸੋ ਚ ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ ਕਾਮਮਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤਿ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਖਜ੍ਜਤਿ ਕਾਮਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕੋ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬਾਲੋ ਨ ਥੇਰੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦਹਰੋ ਚੇਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਹੋਤਿ ਯੁਵਾ ਸੁਸੁਕਾਲ਼ਕੇਸੋ ਭਦ੍ਰੇਨ ਯੋਬ੍ਬਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਠਮੇਨ ਵਯਸਾ. ਸੋ ਚ ਨ ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ ਨ ਕਾਮਮਜ੍ਝਾਵਸਤਿ, ਨ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤਿ, ਨ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਖਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਕਾਮਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕੋ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਥੇਰੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਨ੍ਦਰਾਯਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਦਹਰਾਨਂ ਸਤਂ [ਸੁਦਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਤਿ – ‘‘ਵੁਦ੍ਧਾ ਭਵਨ੍ਤੋ, ਵੁਦ੍ਧਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤਾ. ਦਹਰਾ ਮਯਂ, ਦਹਰਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਕਚ੍ਚਾਨ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਕਚ੍ਚਾਨੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.
੪੦. ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਚੋਰਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰਾਜਾਨੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਰਞ੍ਞੋ ਨ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ ਅਤਿਯਾਤੁਂ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੁਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਵਾ ਜਨਪਦੇ ਅਨੁਸਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ ਅਤਿਯਾਤੁਂ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੁਂ ਵਾ ਬਾਹਿਰਾਨਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਨਿ ਪਟਿਵੇਕ੍ਖਿਤੁਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪੇਸਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਪੇਸਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾਵ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਸਙ੍ਕਸਾਯਨ੍ਤਿ [ਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ਝਾਯਨ੍ਤਿ (ਕ.), ਸਞ੍ਚਾਯਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.)] ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਵਾ ਜਨਪਦੇ ਅਚ੍ਛਨ੍ਤਿ [ਭਜਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਤਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਬਹੁਜਨਾਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਾਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਰਾਜਾਨੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਚੋਰਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਰਞ੍ਞੋ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ ਅਤਿਯਾਤੁਂ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੁਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਵਾ ਜਨਪਦੇ ਅਨੁਸਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ ਅਤਿਯਾਤੁਂ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੁਂ ਵਾ ਬਾਹਿਰਾਨਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਨਿ ਪਟਿਵੇਕ੍ਖਿਤੁਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪੇਸਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾਵ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਸਙ੍ਕਸਾਯਨ੍ਤਿ, ਯੇਨ ਵਾ ਪਨ ਤੇਨ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ [ਪਪਤਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਤਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
੪੧. ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਮਿ, ਗਿਹਿਸ੍ਸ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾ. ਗਿਹੀ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਹੇਤੁ ਨ ਆਰਾਧਕੋ ਹੋਤਿ ਞਾਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲਂ.
‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਣ੍ਣੇਮਿ, ਗਿਹਿਸ੍ਸ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾ. ਗਿਹੀ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਹੇਤੁ ਆਰਾਧਕੋ ਹੋਤਿ ਞਾਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ.
੪੨. ‘‘ਯੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪਕੇਹਿ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਟਿਵਾਹਨ੍ਤਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹੁਜਨਾਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਬਹੁਜਨਾਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਬਹੁਞ੍ਚ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਚਿਮਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਨ੍ਤਿ.
‘‘ਯੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪਕੇਹਿ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਅਨੁਲੋਮੇਨ੍ਤਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਬਹੁਞ੍ਚ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਚਿਮਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਠਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਸਮਚਿਤ੍ਤਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.