੩. ਬਾਲਵਗ੍ਗੋ
੨੨. ‘‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਲਾ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਯੋ ਚ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਯੋ ਚ ਅਚ੍ਚਯਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਬਾਲਾ’ਤਿ. ‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਣ੍ਡਿਤਾ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਯੋ ਚ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਯੋ ਚ ਅਚ੍ਚਯਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’’ਤਿ.
੨੩. ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਦੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ, ਸਦ੍ਧੋ ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੇਨ [ਦੁਗ੍ਗਹੀਤੇਨ (ਸੀ.)]. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੨੪. ‘‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਯੋ ਚ ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਯੋ ਚ ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਨਾਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਯੋ ਚ ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਯੋ ਚ ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਂ ਨਾਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ.
੨੫. ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਯੋ ਚ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨੀਤਤ੍ਥੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਯੋ ਚ ਨੀਤਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੨੬. ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਨਾਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਯੋ ਚ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਯੋ ਚ ਨੀਤਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨੀਤਤ੍ਥੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਂ ਨਾਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੨੭. ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ – ਨਿਰਯੋ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਵਾਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ – ਦੇਵਾ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਾ’’ਤਿ.
੨੮. ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ – ਨਿਰਯੋ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਵਾ’’ਤਿ.
੨੯. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ – ਦੇਵਾ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਾ’’ਤਿ.
੩੦. ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਾ – ਨਿਰਯੋ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਵਾ. ਸੀਲਵਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਾ – ਦੇਵਾ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਾ’’ਤਿ [ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾਤਿ (ਕ.)].
੩੧. ‘‘ਦ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਥਵਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ [ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਞ੍ਚ ਜਨਤਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੋ. ਇਮੇ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਅਤ੍ਥਵਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮੀ’’ਤਿ.
੩੨. ‘‘ਦ੍ਵੇ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਯਾ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਸਮਥੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ. ਸਮਥੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਿਤੋ ਕਮਤ੍ਥ [ਕਿਮਤ੍ਥ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਕਤਮਤ੍ਥ (ਕ.)] ਮਨੁਭੋਤਿ? ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੀਯਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਕਮਤ੍ਥਮਨੁਭੋਤਿ? ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਿਤਾ ਕਮਤ੍ਥਮਨੁਭੋਤਿ? ਪਞ੍ਞਾ ਭਾਵੀਯਤਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਭਾਵਿਤਾ ਕਮਤ੍ਥਮਨੁਭੋਤਿ? ਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਾ ਪਹੀਯਤਿ. ਰਾਗੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨ ਭਾਵੀਯਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਬਾਲਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.