૯. ઉબ્બાહિકવગ્ગો
૪૫૫. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન અત્થકુસલો હોતિ, ન ધમ્મકુસલો હોતિ, ન નિરુત્તિકુસલો હોતિ, ન બ્યઞ્જનકુસલો હોતિ, ન પુબ્બાપરકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અત્થકુસલો હોતિ, ધમ્મકુસલો હોતિ, નિરુત્તિકુસલો હોતિ, બ્યઞ્જનકુસલો હોતિ, પુબ્બાપરકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? કોધનો હોતિ કોધાભિભૂતો, મક્ખી હોતિ મક્ખાભિભૂતો, પળાસી હોતિ પળાસાભિભૂતો, ઇસ્સુકી હોતિ ઇસ્સાભિભૂતો, સન્દિટ્ઠિપરામાસી હોતિ આધાનગ્ગાહી દુપ્પટિનિસ્સગ્ગી – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન કોધનો હોતિ ન કોધાભિભૂતો, ન મક્ખી હોતિ ન મક્ખાભિભૂતો, ન પળાસી હોતિ ન પળાસાભિભૂતો, ન ઇસ્સુકી હોતિ ન ઇસ્સાભિભૂતો, અસન્દિટ્ઠિપરામાસી હોતિ અનાધાનગ્ગાહી સુપ્પટિનિસ્સગ્ગી – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? કુપ્પતિ, બ્યાપજ્જતિ, પતિટ્ઠિયતિ, કોપં જનેતિ, અખમો હોતિ અપદક્ખિણગ્ગાહી અનુસાસનિં – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન કુપ્પતિ, ન બ્યાપજ્જતિ, ન પતિટ્ઠિયતિ, ન કોપં જનેતિ, ખમો હોતિ પદક્ખિણગ્ગાહી અનુસાસનિં – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? પસારેતા હોતિ નો સારેતા, અનોકાસકમ્મં કારેત્વા પવત્તા હોતિ, ન યથાધમ્મે યથાવિનયે યથાપત્તિયા ચોદેતા હોતિ, ન યથાધમ્મે યથાવિનયે યથાપત્તિયા કારેતા હોતિ, ન યથાદિટ્ઠિયા બ્યાકતા હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? સારેતા હોતિ નો પસારેતા, ઓકાસકમ્મં કારેત્વા પવત્તા હોતિ, યથાધમ્મં યથાવિનયે યથાપત્તિયા ચોદેતા હોતિ, યથાધમ્મે યથાવિનયે યથાપત્તિયા કારેતા હોતિ, યથાદિટ્ઠિયા બ્યાકતા હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, અલજ્જી ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, લજ્જી ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, અકુસલો ચ હોતિ વિનયે – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય ન સમ્મન્નિતબ્બો. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, કુસલો ચ હોતિ વિનયે – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ઉબ્બાહિકાય સમ્મન્નિતબ્બો’’તિ.
૪૫૬. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતી’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? સુત્તં ન જાનાતિ, સુત્તાનુલોમં ન જાનાતિ, વિનયં ન જાનાતિ, વિનયાનુલોમં ન જાનાતિ, ન ચ ઠાનઠાનકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? સુત્તં જાનાતિ, સુત્તાનુલોમં જાનાતિ, વિનયં જાનાતિ, વિનયાનુલોમં જાનાતિ, ઠાનાઠાનકુસલો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ધમ્મં ન જાનાતિ, ધમ્માનુલોમં જાનાતિ, વિનયં ન જાનાતિ, વિનયાનુલોમં ન જાનાતિ, ન ચ પુબ્બાપરકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ધમ્મં જાનાતિ, ધમ્માનુલોમં જાનાતિ, વિનયં જાનાતિ, વિનયાનુલોમં જાનાતિ, પુબ્બાપરકુસલો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? વત્થું ન જાનાતિ, નિદાનં ન જાનાતિ, પઞ્ઞત્તિં ન જાનાતિ, પદપચ્ચાભટ્ઠં ન જાનાતિ, અનુસન્ધિવચનપથં ન જાનાતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? વત્થું જાનાતિ, નિદાનં જાનાતિ, પઞ્ઞત્તિં જાનાતિ, પદપચ્ચાભટ્ઠં જાનાતિ, અનુસન્ધિવચનપથં જાનાતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? આપત્તિં ન જાનાતિ, આપત્તિસમુટ્ઠાનં ન જાનાતિ, આપત્તિયા પયોગં ન જાનાતિ, આપત્તિયા વૂપસમં ન જાનાતિ, આપત્તિયા ન વિનિચ્છયકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? આપત્તિં જાનાતિ, આપત્તિસમુટ્ઠાનં જાનાતિ, આપત્તિયા પયોગં જાનાતિ, આપત્તિયા વૂપસમં જાનાતિ, આપત્તિયા વિનિચ્છયકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અધિકરણં ન જાનાતિ, અધિકરણસમુટ્ઠાનં ન જાનાતિ, અધિકરણસ્સ પયોગં ન જાનાતિ, અધિકરણસ્સ વૂપસમં ન જાનાતિ, અધિકરણસ્સ ન વિનિચ્છયકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ બાલોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અધિકરણં જાનાતિ, અધિકરણસમુટ્ઠાનં જાનાતિ, અધિકરણસ્સ પયોગં જાનાતિ, અધિકરણસ્સ વૂપસમં જાનાતિ, અધિકરણસ્સ વિનિચ્છયકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ પણ્ડિતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતી’’તિ.
ઉબ્બાહિકવગ્ગો નિટ્ઠિતો નવમો.
તસ્સુદ્દાનં –
ન અત્થકુસલો ચેવ, કોધનો કુપ્પતી ચ યો;
પસારેતા છન્દાગતિં, અકુસલો તથેવ ચ.
સુત્તં ધમ્મઞ્ચ વત્થુઞ્ચ, આપત્તિ અધિકરણં;
દ્વે દ્વે પકાસિતા સબ્બે, કણ્હસુક્કં વિજાનથાતિ.