૧૦. અધિકરણવૂપસમવગ્ગો

૪૫૭. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતુ’’ન્તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? આપત્તિં ન જાનાતિ, આપત્તિસમુટ્ઠાનં ન જાનાતિ, આપત્તિયા પયોગં ન જાનાતિ, આપત્તિયા વૂપસમં ન જાનાતિ, આપત્તિયા ન વિનિચ્છયકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? આપત્તિં જાનાતિ, આપત્તિસમુટ્ઠાનં જાનાતિ, આપત્તિયા પયોગં જાનાતિ, આપત્તિયા વૂપસમં જાનાતિ, આપત્તિયા વિનિચ્છયકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું.

‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અધિકરણં ન જાનાતિ, અધિકરણસમુટ્ઠાનં ન જાનાતિ, અધિકરણસ્સ પયોગં ન જાનાતિ, અધિકરણસ્સ વૂપસમં ન જાનાતિ, અધિકરણસ્સ ન વિનિચ્છયકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું.

‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અધિકરણં જાનાતિ, અધિકરણસમુટ્ઠાનં જાનાતિ, અધિકરણસ્સ પયોગં જાનાતિ, અધિકરણસ્સ વૂપસમં જાનાતિ, અધિકરણસ્સ વિનિચ્છયકુસલો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું.

‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, અલજ્જી ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, લજ્જી ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું.

‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, અપ્પસ્સુતો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, બહુસ્સુતો ચ હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું.

‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? વત્થું ન જાનાતિ, નિદાનં ન જાનાતિ, પઞ્ઞત્તિં ન જાનાતિ, પદપચ્ચાભટ્ઠં ન જાનાતિ, અનુસન્ધિવચનપથં ન જાનાતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? વત્થું જાનાતિ, નિદાનં જાનાતિ, પઞ્ઞત્તિં જાનાતિ, પદપચ્ચાભટ્ઠં જાનાતિ, અનુસન્ધિવચનપથં જાનાતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું.

‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, અકુસલો ચ હોતિ વિનયે – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, કુસલો ચ હોતિ વિનયે – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું.

‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, પુગ્ગલગરુ હોતિ નો સઙ્ઘગરુ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, સઙ્ઘગરુ હોતિ નો પુગ્ગલગરુ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું.

‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, આમિસગરુ હોતિ નો સદ્ધમ્મગરુ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ નાલં અધિકરણં વૂપસમેતું. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, સદ્ધમ્મગરુ હોતિ નો આમિસગરુ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અલં અધિકરણં વૂપસમેતુ’’ન્તિ.

૪૫૮. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, આકારેહિ સઙ્ઘો ભિજ્જતી’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, આકારેહિ સઙ્ઘો ભિજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? કમ્મેન, ઉદ્દેસેન, વોહરન્તો, અનુસ્સાવનેન, સલાકગ્ગાહેન – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહાકારેહિ સઙ્ઘો ભિજ્જતી’’તિ.

‘‘સઙ્ઘરાજિ સઙ્ઘરાજીતિ, ભન્તે, વુચ્ચતિ. કિત્તાવતા નુ ખો, ભન્તે, સઙ્ઘરાજિ હોતિ નો ચ સઙ્ઘભેદો? કિત્તાવતા ચ પન સઙ્ઘરાજિ ચેવ હોતિ સઙ્ઘભેદો ચા’’તિ? ‘‘પઞ્ઞત્તેતં, ઉપાલિ, મયા આગન્તુકાનં ભિક્ખૂનં આગન્તુકવત્તં. એવં સુપઞ્ઞત્તે ખો, ઉપાલિ, મયા સિક્ખાપદે આગન્તુકા ભિક્ખૂ આગન્તુકવત્તે ન વત્તન્તિ. એવમ્પિ ખો, ઉપાલિ, સઙ્ઘરાજિ હોતિ નો ચ સઙ્ઘભેદો. પઞ્ઞત્તેતં, ઉપાલિ, મયા આવાસિકાનં ભિક્ખૂનં આવાસિકવત્તં. એવં સુપઞ્ઞત્તે ખો, ઉપાલિ, મયા સિક્ખાપદે આવાસિકા ભિક્ખૂ આવાસિકવત્તે ન વત્તન્તિ. એવમ્પિ ખો, ઉપાલિ, સઙ્ઘરાજિ હોતિ નો ચ સઙ્ઘભેદો. પઞ્ઞત્તેતં ઉપાલિ મયા ભિક્ખૂનં ભત્તગ્ગે ભત્તગ્ગવત્તં – યથાવુડ્ઢં યથારત્તં યથાપતિરૂપં અગ્ગાસનં અગ્ગોદકં અગ્ગપિણ્ડં. એવં સુપઞ્ઞત્તે ખો, ઉપાલિ, મયા સિક્ખાપદે નવા ભિક્ખૂ ભત્તગ્ગે થેરાનં ભિક્ખૂનં આસનં પટિબાહન્તિ. એવમ્પિ ખો, ઉપાલિ, સઙ્ઘરાજિ હોતિ નો ચ સઙ્ઘભેદો. પઞ્ઞત્તેતં, ઉપાલિ, મયા ભિક્ખૂનં સેનાસને સેનાસનવત્તં – યથાવુડ્ઢં યથારત્તં યથાપતિરૂપં. એવં સુપઞ્ઞત્તે ખો, ઉપાલિ, મયા સિક્ખાપદે નવા ભિક્ખૂ થેરાનં ભિક્ખૂનં સેનાસનં પટિબાહન્તિ. એવમ્પિ ખો, ઉપાલિ, સઙ્ઘરાજિ હોતિ નો ચ સઙ્ઘભેદો. પઞ્ઞત્તેતં, ઉપાલિ, મયા ભિક્ખૂનં અન્તોસીમાય એકં ઉપોસથં એકં પવારણં એકં સઙ્ઘકમ્મં એકં કમ્માકમ્મં. એવં સુપઞ્ઞત્તે ખો, ઉપાલિ, મયા સિક્ખાપદે તત્થેવ અન્તોસીમાય આવેનિભાવં [આવેણિભાવં (સી. સ્યા.)] કરિત્વા ગણં બન્ધિત્વા આવેનિં [આવેણિ (સી. સ્યા.)] ઉપોસથં કરોન્તિ આવેનિં પવારણં કરોન્તિ આવેનિં સઙ્ઘકમ્મં કરોન્તિ આવેનિં કમ્માકમ્માનિ કરોન્તિ. એવં ખો, ઉપાલિ, સઙ્ઘરાજિ ચેવ હોતિ સઙ્ઘભેદો ચા’’તિ.

અધિકરણવૂપસમવગ્ગો નિટ્ઠિતો દસમો.

તસ્સુદ્દાનં –

આપત્તિં અધિકરણં, છન્દા અપ્પસ્સુતેન ચ;

વત્થુઞ્ચ અકુસલો ચ, પુગ્ગલો આમિસેન ચ;

ભિજ્જતિ સઙ્ઘરાજિ ચ, સઙ્ઘભેદો તથેવ ચાતિ.