૮. ભિક્ખુનોવાદવગ્ગો
૪૫૦. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ભિક્ખુનિસઙ્ઘેનેવ કમ્મં કાતબ્બ’’ન્તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ભિક્ખુનિસઙ્ઘેનેવ કમ્મં કાતબ્બં, અવન્દિયો સો ભિક્ખુ ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન. કતમેહિ પઞ્ચહિ? વિવરિત્વા કાયં ભિક્ખુનીનં દસ્સેતિ, ઊરું દસ્સેતિ, અઙ્ગજાતં દસ્સેતિ, ઉભો અંસકૂટે દસ્સેતિ, ઓભાસતિ, ગિહી સમ્પયોજેતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ભિક્ખુનિસઙ્ઘેનેવ કમ્મં કાતબ્બં. અવન્દિયો સો ભિક્ખુ ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ભિક્ખુનિસઙ્ઘેનેવ કમ્મં કાતબ્બં, અવન્દિયો સો ભિક્ખુ ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ભિક્ખુનીનં અલાભાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખુનીનં અનત્થાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખુનીનં અવાસાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખુનિયો અક્કોસતિ પરિભાસતિ, ભિક્ખૂ ભિક્ખુનીહિ ભેદેતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ભિક્ખુનિસઙ્ઘેનેવ કમ્મં કાતબ્બં, અવન્દિયો સો ભિક્ખુ ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ભિક્ખુનિસઙ્ઘેનેવ કમ્મં કાતબ્બં, અવન્દિયો સો ભિક્ખુ ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ભિક્ખુનીનં અલાભાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખુનીનં અનત્થાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખુનીનં અવાસાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખુનિયો અક્કોસતિ પરિભાસતિ, ભિક્ખૂ ભિક્ખુનીહિ સમ્પયોજેતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ભિક્ખુનિસઙ્ઘેનેવ કમ્મં કાતબ્બં, અવન્દિયો સો ભિક્ખુ ભિક્ખુનિસઙ્ઘેના’’તિ.
૪૫૧. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતાય ભિક્ખુનિયા કમ્મં કાતબ્બ’’ન્તિ? પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતાય ભિક્ખુનિયા કમ્મં કાતબ્બં. કતમેહિ પઞ્ચહિ? વિવરિત્વા કાયં ભિક્ખૂનં દસ્સેતિ, ઊરું દસ્સેતિ, અઙ્ગજાતં દસ્સેતિ, ઉભો અંસકૂટે દસ્સેતિ, ઓભાસતિ, ગિહી સમ્પયોજેતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતાય ભિક્ખુનિયા કમ્મં કાતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતાય ભિક્ખુનિયા કમ્મં કાતબ્બં. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ભિક્ખૂનં અલાભાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખૂનં અનત્થાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખૂનં અવાસાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખૂ અક્કોસતિ પરિભાસતિ, ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂહિ ભેદેતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતાય ભિક્ખુનિયા કમ્મં કાતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતાય ભિક્ખુનિયા કમ્મં કાતબ્બં. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ભિક્ખૂનં અલાભાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખૂનં અનત્થાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખૂનં અવાસાય પરિસક્કતિ, ભિક્ખૂ અક્કોસતિ પરિભાસતિ, ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂહિ સમ્પયોજેતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતાય ભિક્ખુનિયા કમ્મં કાતબ્બ’’ન્તિ.
૪૫૨. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ, ચાવનાધિપ્પાયો વત્તા હોતિ, નો વુટ્ઠાનાધિપ્પાયો – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અપરિસુદ્ધકાયસમાચારો હોતિ, અપરિસુદ્ધવચીસમાચારો હોતિ, અપરિસુદ્ધાજીવો હોતિ, બાલો હોતિ, અબ્યત્તો, ન પટિબલો અનુયુઞ્જિયમાનો અનુયોગં દાતું – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? કાયિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ, વાચસિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ, કાયિકવાચસિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ, ભિક્ખુનીનં અક્કોસકપરિભાસકો હોતિ, ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંસટ્ઠો વિહરતિ અનનુલોમિકેન સંસગ્ગેન – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ, ભણ્ડનકારકો ચ હોતિ કલહકારકો, સિક્ખાય ચ ન પરિપૂરિકારી – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ઠપેતબ્બો’’તિ.
૪૫૩. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ગહેતબ્બો’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ગહેતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? કાયિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ, વાચસિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ, કાયિકવાચસિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ, ભિક્ખુનીનં અક્કોસકપરિભાસકો હોતિ, ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંસટ્ઠો વિહરતિ અનનુલોમિકેન સંસગ્ગેન – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ગહેતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ગહેતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ, ગમિકો વા હોતિ, ગિલાનો વા – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ન ગહેતબ્બો’’તિ.
૪૫૪. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં ન સાકચ્છિતબ્બો’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં ન સાકચ્છિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન અસેક્ખેન સીલક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ, ન અસેક્ખેન સમાધિક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ, ન અસેક્ખેન પઞ્ઞાક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ, ન અસેક્ખેન વિમુત્તિક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ, ન અસેક્ખેન વિમુત્તિઞાણદસ્સનક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં ન સાકચ્છિતબ્બો. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં સાકચ્છિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસેક્ખેન સીલક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ, અસેક્ખેન સમાધિક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ, અસેક્ખેન પઞ્ઞાક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ, અસેક્ખેન વિમુત્તિક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ, અસેક્ખેન વિમુત્તિઞાણદસ્સનક્ખન્ધેન સમન્નાગતો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં સાકચ્છિતબ્બો.
‘‘અપરેહિપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં ન સાકચ્છિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન અત્થપટિસમ્ભિદાપત્તો હોતિ, ન ધમ્મપટિસમ્ભિદાપત્તો હોતિ, ન નિરુત્તિપટિસમ્ભિદાપત્તો હોતિ, ન પટિભાનપટિસમ્ભિદાપત્તો હોતિ, યથાવિમુત્તં ચિત્તં ન પચ્ચવેક્ખિતા – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં ન સાકચ્છિતબ્બો. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં સાકચ્છિતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અત્થપટિસમ્ભિદાપત્તો હોતિ, ધમ્મપટિસમ્ભિદાપત્તો હોતિ, નિરુત્તિપટિસમ્ભિદાપત્તો હોતિ, પટિભાનપટિસમ્ભિદાપત્તો હોતિ, યથાવિમુત્તં ચિત્તં પચ્ચવેક્ખિતા – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં સાકચ્છિતબ્બો’’તિ.
ભિક્ખુનોવાદવગ્ગો નિટ્ઠિતો અટ્ઠમો.
તસ્સુદ્દાનં –
ભિક્ખુનીહેવ કાતબ્બં, અપરેહિ તથા દુવે;
ભિક્ખુનીનં તયો કમ્મા, ન ઠપેતબ્બા દ્વે દુકા;
ન ગહેતબ્બા દ્વે વુત્તા, સાકચ્છાસુ ચ દ્વે દુકાતિ.