૧૪. કથિનત્થારવગ્ગો
૪૬૫. ‘‘કતિ નુ ખો, ભન્તે, આનિસંસા કથિનત્થારે’’તિ? ‘‘પઞ્ચિમે, ઉપાલિ, આનિસંસા કથિનત્થારે. કતમે પઞ્ચ? અનામન્તચારો, અસમાદાનચારો, ગણભોજનં, યાવદત્થચીવરં, યો ચ તત્થ ચીવરુપ્પાદો સો નેસં ભવિસ્સતિ – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ આનિસંસા કથિનત્થારે’’તિ.
૪૬૬. ‘‘કતિ નુ ખો, ભન્તે, આદીનવા મુટ્ઠસ્સતિસ્સ અસમ્પજાનસ્સ નિદ્દં ઓક્કમતો’’તિ? ‘‘પઞ્ચિમે, ઉપાલિ, આદીનવા મુટ્ઠસ્સતિસ્સ અસમ્પજાનસ્સ નિદ્દં ઓક્કમતો. કતમે પઞ્ચ? દુક્ખં સુપતિ, દુક્ખં પટિબુજ્ઝતિ, પાપકં સુપિનં પસ્સતિ, દેવતા ન રક્ખન્તિ, અસુચિ મુચ્ચતિ – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ આદીનવા મુટ્ઠસ્સતિસ્સ અસમ્પજાનસ્સ નિદ્દં ઓક્કમતો. પઞ્ચિમે, ઉપાલિ, આનિસંસા ઉપટ્ઠિતસ્સતિસ્સ સમ્પજાનસ્સ નિદ્દં ઓક્કમતો. કતમે પઞ્ચ? સુખં સુપતિ, સુખં પટિબુજ્ઝતિ, ન પાપકં સુપિનં પસ્સતિ, દેવતા રક્ખન્તિ, અસુચિ ન મુચ્ચતિ – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ આનિસંસા ઉપટ્ઠિતસ્સતિસ્સ સમ્પજાનસ્સ નિદ્દં ઓક્કમતો’’તિ.
૪૬૭. ‘‘કતિ નુ ખો, ભન્તે, અવન્દિયા’’તિ? ‘‘પઞ્ચિમે, ઉપાલિ, અવન્દિયા. કતમે પઞ્ચ? અન્તરઘરં પવિટ્ઠો અવન્દિયો, રચ્છગતો અવન્દિયો, ઓતમસિકો અવન્દિયો, અસમન્નાહરન્તો અવન્દિયો, સુત્તો અવન્દિયો – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા.
‘‘અપરેપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા. કતમે પઞ્ચ? યાગુપાને અવન્દિયો, ભત્તગ્ગે અવન્દિયો, એકાવત્તો અવન્દિયો, અઞ્ઞવિહિતો અવન્દિયો, નગ્ગો અવન્દિયો – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા.
‘‘અપરેપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા. કતમે પઞ્ચ? ખાદન્તો અવન્દિયો, ભુઞ્જન્તો અવન્દિયો, ઉચ્ચારં કરોન્તો અવન્દિયો, પસ્સાવં કરોન્તો અવન્દિયો, ઉક્ખિત્તકો અવન્દિયો – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા.
‘‘અપરેપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા. કતમે પઞ્ચ? પુરે ઉપસમ્પન્નેન પચ્છા ઉપસમ્પન્નો અવન્દિયો, અનુપસમ્પન્નો અવન્દિયો, નાનાસંવાસકો વુડ્ઢતરો અધમ્મવાદી અવન્દિયો, માતુગામો અવન્દિયો, પણ્ડકો અવન્દિયો – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા.
‘‘અપરેપિ, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા. કતમે પઞ્ચ? પારિવાસિકો અવન્દિયો, મૂલાયપટિકસ્સનારહો અવન્દિયો, માનત્તારહો અવન્દિયો, માનત્તચારિકો અવન્દિયો, અબ્ભાનારહો અવન્દિયો – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ અવન્દિયા’’તિ.
૪૬૮. ‘‘કતિ નુ ખો, ભન્તે, વન્દિયા’’તિ? ‘‘પઞ્ચિમે, ઉપાલિ, વન્દિયા. કતમે પઞ્ચ? પચ્છા ઉપસમ્પન્નેન પુરે ઉપસમ્પન્નો વન્દિયો, નાનાસંવાસકો વુડ્ઢતરો ધમ્મવાદી વન્દિયો, આચરિયો વન્દિયો, ઉપજ્ઝાયો વન્દિયો, સદેવકે લોકે સમારકે સબ્રહ્મકે સસ્સમણબ્રાહ્મણિયા પજાય સદેવમનુસ્સાય તથાગતો અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો વન્દિયો – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ વન્દિયા’’તિ.
૪૬૯. ‘‘નવકતરેન, ભન્તે, ભિક્ખુના વુડ્ઢતરસ્સ ભિક્ખુનો પાદે વન્દન્તેન કતિ ધમ્મે અજ્ઝત્તં ઉપટ્ઠાપેત્વા પાદા વન્દિતબ્બા’’તિ? ‘‘નવકતરેનુપાલિ, ભિક્ખુના વુડ્ઢતરસ્સ ભિક્ખુનો પાદે વન્દન્તેન પઞ્ચ ધમ્મે અજ્ઝત્તં ઉપટ્ઠાપેત્વા પાદા વન્દિતબ્બા. કતમે પઞ્ચ? નવકતરેનુપાલિ, ભિક્ખુના વુડ્ઢતરસ્સ ભિક્ખુનો પાદે વન્દન્તેન એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા, અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા, ઉભોહિ પાણિતલેહિ પાદાનિ પરિસમ્બાહન્તેન, પેમઞ્ચ ગારવઞ્ચ ઉપટ્ઠાપેત્વા પાદા વન્દિતબ્બા – નવકતરેનુપાલિ ભિક્ખુના વુડ્ઢતરસ્સ ભિક્ખુનો પાદે વન્દન્તેન ઇમે પઞ્ચ ધમ્મે અજ્ઝત્તં ઉપટ્ઠાપેત્વા પાદા વન્દિતબ્બા’’તિ.
કથિનત્થારવગ્ગો નિટ્ઠિતો ચુદ્દસમો.
તસ્સુદ્દાનં –
કથિનત્થારનિદ્દા ચ, અન્તરા યાગુખાદને;
પુરે ચ પારિવાસિ ચ, વન્દિયો વન્દિતબ્બકન્તિ.
ઉપાલિપઞ્ચકં નિટ્ઠિતં.