૧૩. આવાસિકવગ્ગો

૪૬૧. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો આવાસિકો ભિક્ખુ યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો આવાસિકો ભિક્ખુ યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, સઙ્ઘિકં પુગ્ગલિકપરિભોગેન પરિભુઞ્જતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો આવાસિકો ભિક્ખુ યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે.

‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો આવાસિકો ભિક્ખુ યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, સઙ્ઘિકં ન પુગ્ગલિકપરિભોગેન પરિભુઞ્જતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો આવાસિકો ભિક્ખુ યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં સગ્ગે’’તિ.

૪૬૨. ‘‘કતિ નુ ખો, ભન્તે, અધમ્મિકા વિનયબ્યાકરણા’’તિ? ‘‘પઞ્ચિમે, ઉપાલિ, અધમ્મિકા વિનયબ્યાકરણા. કતમે પઞ્ચ? ઇધુપાલિ, ભિક્ખુ અધમ્મં ધમ્મોતિ પરિણામેતિ, ધમ્મં અધમ્મોતિ પરિણામેતિ, અવિનયં વિનયોતિ પરિણામેતિ, વિનયં અવિનયોતિ પરિણામેતિ, અપઞ્ઞત્તં પઞ્ઞાપેતિ, પઞ્ઞત્તં સમુચ્છિન્દતિ – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ અધમ્મિકા વિનયબ્યાકરણા. પઞ્ચિમે, ઉપાલિ, ધમ્મિકા વિનયબ્યાકરણા. કતમે પઞ્ચ? ઇધુપાલિ, ભિક્ખુ અધમ્મં અધમ્મોતિ પરિણામેતિ, ધમ્મં ધમ્મોતિ પરિણામેતિ, અવિનયં અવિનયોતિ પરિણામેતિ, વિનયં વિનયોતિ પરિણામેતિ, અપઞ્ઞત્તં ન પઞ્ઞપેતિ, પઞ્ઞત્તં ન સમુચ્છિન્દતિ – ઇમે ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચ ધમ્મિકા વિનયબ્યાકરણા’’તિ.

૪૬૩. [અ. નિ. ૫.૨૭૨-૨૮૫] ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભત્તુદ્દેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભત્તુદ્દેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, ઉદ્દિટ્ઠાનુદ્દિટ્ઠં ન જાનાતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભત્તુદ્દેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે.

[અ. નિ. ૫.૨૭૨-૨૮૫] ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભત્તુદ્દેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, ઉદ્દિટ્ઠાનુદ્દિટ્ઠં જાનાતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભત્તુદ્દેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં સગ્ગે’’તિ.

૪૬૪. ‘‘કતિહિ નુ ખો, ભન્તે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો સેનાસનપઞ્ઞાપકો…પે… ભણ્ડાગારિકો…પે… ચીવરપટિગ્ગાહકો…પે… ચીવરભાજકો…પે… યાગુભાજકો…પે… ફલભાજકો…પે… ખજ્જભાજકો…પે… અપ્પમત્તકવિસ્સજ્જકો…પે… સાટિયગ્ગાહાપકો…પે… પત્તગ્ગાહાપકો…પે… આરામિકપેસકો…પે… સામણેરપેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે’’તિ? ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો સામણેરપેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? છન્દાગતિં ગચ્છતિ, દોસાગતિં ગચ્છતિ, મોહાગતિં ગચ્છતિ, ભયાગતિં ગચ્છતિ, પેસિતાપેસિતં ન જાનાતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો સામણેરપેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં નિરયે. પઞ્ચહુપાલિ, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતો સામણેરપેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન છન્દાગતિં ગચ્છતિ, ન દોસાગતિં ગચ્છતિ, ન મોહાગતિં ગચ્છતિ, ન ભયાગતિં ગચ્છતિ, પેસિતાપેસિતં જાનાતિ – ઇમેહિ ખો, ઉપાલિ, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો સામણેરપેસકો યથાભતં નિક્ખિત્તો એવં સગ્ગે’’તિ.

આવાસિકવગ્ગો નિટ્ઠિતો તેરસમો.

તસ્સુદ્દાનં –

આવાસિકબ્યાકરણા, ભત્તુસેનાસનાનિ ચ;

ભણ્ડચીવરગ્ગાહો ચ, ચીવરસ્સ ચ ભાજકો.

યાગુ ફલં ખજ્જકઞ્ચ, અપ્પસાટિયગાહકો;

પત્તો આરામિકો ચેવ, સામણેરેન પેસકોતિ.