૧. કત્થપઞ્ઞત્તિવારો

૧. પારાજિકકણ્ડં

૧૮૮. યં તેન ભગવતા જાનતા પસ્સતા અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન મેથુનં ધમ્મં પટિસેવનપચ્ચયા પારાજિકં કત્થ પઞ્ઞત્તં, કં આરબ્ભ, કિસ્મિં વત્થુસ્મિં…પે… કેનાભતન્તિ?

યં તેન ભગવતા જાનતા પસ્સતા અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન મેથુનં ધમ્મં પટિસેવનપચ્ચયા પારાજિકં કત્થ પઞ્ઞત્તન્તિ? વેસાલિયં પઞ્ઞત્તં. કં આરબ્ભાતિ? સુદિન્નં કલન્દપુત્તં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? સુદિન્નો કલન્દપુત્તો પુરાણદુતિયિકાય મેથુનં ધમ્મં પટિસેવિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. અત્થિ તત્થ પઞ્ઞત્તિ, અનુપઞ્ઞત્તિ, અનુપ્પન્નપઞ્ઞત્તીતિ? એકા પઞ્ઞત્તિ, દ્વે અનુપઞ્ઞત્તિયો. અનુપ્પન્નપઞ્ઞત્તિ તસ્મિં નત્થિ. સબ્બત્થ પઞ્ઞત્તિ, પદેસપઞ્ઞત્તીતિ? સબ્બત્થપઞ્ઞત્તિ. સાધારણપઞ્ઞત્તિ, અસાધારણપઞ્ઞત્તીતિ? સાધારણપઞ્ઞત્તિ. એકતોપઞ્ઞત્તિ, ઉભતોપઞ્ઞત્તીતિ? ઉભતોપઞ્ઞત્તિ. પઞ્ચન્નં પાતિમોક્ખુદ્દેસાનં કત્થોગધં કત્થ પરિયાપન્નન્તિ? નિદાનોગધં નિદાનપરિયાપન્નં. કતમેન ઉદ્દેસેન ઉદ્દેસં આગચ્છતીતિ? દુતિયેન ઉદ્દેસેન ઉદ્દેસં આગચ્છતિ. ચતુન્નં વિપત્તીનં કતમા વિપત્તીતિ? સીલવિપત્તિ. સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં કતમો આપત્તિક્ખન્ધોતિ? પારાજિકાપત્તિક્ખન્ધો. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં કતિહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતીતિ? એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠાતિ – કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો…પે… કેનાભતન્તિ? પરમ્પરાભતં –

ઉપાલિ દાસકો ચેવ, સોણકો સિગ્ગવો તથા;

મોગ્ગલિપુત્તેન પઞ્ચમા, એતે જમ્બુસિરિવ્હયે. …પે…;

એતે નાગા મહાપઞ્ઞા, વિનયઞ્ઞૂ મગ્ગકોવિદા;

વિનયં દીપે પકાસેસું, પિટકં તમ્બપણ્ણિયાતિ.

૧૮૯. યં તેન ભગવતા જાનતા પસ્સતા અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન અદિન્નં આદિયનપચ્ચયા પારાજિકં કત્થ પઞ્ઞત્તન્તિ? રાજગહે પઞ્ઞત્તં. કં આરબ્ભાતિ? ધનિયં કુમ્ભકારપુત્તં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો રઞ્ઞો દારૂનિ અદિન્નં આદિયિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ, એકા અનુપઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ – સિયા કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો; સિયા વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન કાયતો; સિયા કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

૧૯૦. સઞ્ચિચ્ચ મનુસ્સવિગ્ગહં જીવિતા વોરોપનપચ્ચયા પારાજિકં કત્થ પઞ્ઞત્તન્તિ? વેસાલિયં પઞ્ઞત્તં. કં આરબ્ભાતિ? સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? સમ્બહુલા ભિક્ખૂ અઞ્ઞમઞ્ઞં જીવિતા વોરોપેસું, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ, એકા અનુપઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ – સિયા કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો; સિયા વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન કાયતો; સિયા કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

૧૯૧. અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપનપચ્ચયા પારાજિકં કત્થ પઞ્ઞત્તન્તિ? વેસાલિયં પઞ્ઞત્તં. કં આરબ્ભાતિ? વગ્ગુમુદાતીરિયે ભિક્ખૂ આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? વગ્ગુમુદાતીરિયા ભિક્ખૂ ગિહીનં અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મસ્સ વણ્ણં ભાસિંસુ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ, એકા અનુપઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ – સિયા કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો; સિયા વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન કાયતો; સિયા કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

ચત્તારો પારાજિકા નિટ્ઠિતા.

૨. સઙ્ઘાદિસેસકણ્ડાદિ

૧૯૨. યં તેન ભગવતા જાનતા પસ્સતા અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન ઉપક્કમિત્વાઅસુચિં મોચનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તો, કં આરબ્ભ, કિસ્મિં વત્થુસ્મિં…પે… કેનાભતન્તિ?

યં તેન ભગવતા જાનતા પસ્સતા અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન ઉપક્કમિત્વા અસુચિં મોચનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? સાવત્થિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? આયસ્મન્તં સેય્યસકં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? આયસ્મા સેય્યસકો ઉપક્કમિત્વા અસુચિં મોચેસિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. અત્થિ તત્થ પઞ્ઞત્તિ, અનુપઞ્ઞત્તિ, અનુપ્પન્નપઞ્ઞત્તીતિ? એકા પઞ્ઞત્તિ, એકા અનુપઞ્ઞત્તિ. અનુપ્પન્નપઞ્ઞત્તિ તસ્મિં નત્થિ. સબ્બત્થપઞ્ઞત્તિ, પદેસપઞ્ઞત્તીતિ? સબ્બત્થપઞ્ઞત્તિ. સાધારણપઞ્ઞત્તિ, અસાધારણપઞ્ઞત્તીતિ? અસાધારણપઞ્ઞત્તિ. એકતોપઞ્ઞત્તિ, ઉભતોપઞ્ઞત્તીતિ? એકતોપઞ્ઞત્તિ. પઞ્ચન્નં પાતિમોક્ખુદ્દેસાનં કત્થોગધં કત્થ પરિયાપન્નન્તિ? નિદાનોગધં નિદાનપરિયાપન્નં. કતમેન ઉદ્દેસેન ઉદ્દેસં આગચ્છતીતિ? તતિયેન ઉદ્દેસેન ઉદ્દેસં આગચ્છતિ. ચતુન્નં વિપત્તીનં કતમા વિપત્તીતિ? સીલવિપત્તિ. સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં કતમો આપત્તિક્ખન્ધોતિ? સઙ્ઘાદિસેસાપત્તિક્ખન્ધો. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં કતિહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતીતિ? એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠાતિ – કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો…પે… કેનાભતન્તિ? પરમ્પરાભતં –

ઉપાલિ દાસકો ચેવ, સોણકો સિગ્ગવો તથા;

મોગ્ગલિપુત્તેન પઞ્ચમા, એતે જમ્બુસિરિવ્હયે. …પે…;

એતે નાગા મહાપઞ્ઞા, વિનયઞ્ઞૂ મગ્ગકોવિદા;

વિનયં દીપે પકાસેસું, પિટકં તમ્બપણ્ણિયાતિ.

માતુગામેન સદ્ધિં કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? સાવત્થિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? આયસ્મન્તં ઉદાયિં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? આયસ્મા ઉદાયી માતુગામેન સદ્ધિં કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠાતિ – કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો…પે….

માતુગામં દુટ્ઠુલ્લાહિ વાચાહિ ઓભાસનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? સાવત્થિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? આયસ્મન્તં ઉદાયિં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? આયસ્મા ઉદાયી માતુગામં દુટ્ઠુલ્લાહિ વાચાહિ ઓભાસિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ – સિયા કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો; સિયા વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન કાયતો; સિયા કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

માતુગામસ્સ સન્તિકે અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? સાવત્થિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? આયસ્મન્તં ઉદાયિં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? આયસ્મા ઉદાયી માતુગામસ્સ સન્તિકે અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ…પે….

સઞ્ચરિત્તં સમાપજ્જનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? સાવત્થિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? આયસ્મન્તં ઉદાયિં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? આયસ્મા ઉદાયી સઞ્ચરિત્તં સમાપજ્જિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ, એકા અનુપઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં છહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ – સિયા કાયતો સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો ન ચિત્તતો; સિયા વાચતો સમુટ્ઠાતિ, ન કાયતો ન ચિત્તતો; સિયા કાયતો ચ વાચતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન ચિત્તતો; સિયા કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો; સિયા વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન કાયતો; સિયા કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

સઞ્ઞાચિકાય કુટિં કારાપનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? આળવિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? આળવકે ભિક્ખૂ આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? આળવકા ભિક્ખૂ સઞ્ઞાચિકાય કુટિયો કારાપેસું, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં છહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ…પે….

મહલ્લકં વિહારં કારાપનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? કોસમ્બિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? આયસ્મન્તં છન્નં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? આયસ્મા છન્નો વિહારવત્થું સોધેન્તો અઞ્ઞતરં ચેતિયરુક્ખં છેદાપેસિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં છહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ…પે….

ભિક્ખું અમૂલકેન પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? રાજગહે પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? મેત્તિયભૂમજકે ભિક્ખૂ આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? મેત્તિયભૂમજકા ભિક્ખૂ આયસ્મન્તં દબ્બં મલ્લપુત્તં અમૂલકેન પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસેસું, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ…પે….

ભિક્ખું અઞ્ઞભાગિયસ્સ અધિકરણસ્સ કિઞ્ચિદેસં લેસમત્તં ઉપાદાય પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? રાજગહે પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? મેત્તિયભૂમજકે ભિક્ખૂ આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? મેત્તિયભૂમજકા ભિક્ખૂ આયસ્મન્તં દબ્બં મલ્લપુત્તં અઞ્ઞભાગિયસ્સ અધિકરણસ્સ કિઞ્ચિ દેસં લેસમત્તં ઉપાદાય પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસેસું, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠાતિ…પે….

સઙ્ઘભેદકસ્સ ભિક્ખુનો યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? રાજગહે પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? દેવદત્તં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? દેવદત્તો સમગ્ગસ્સ સઙ્ઘસ્સ ભેદાય પરક્કમિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠાતિ – કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

ભેદકાનુવત્તકાનં ભિક્ખૂનં યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? રાજગહે પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? સમ્બહુલા ભિક્ખૂ દેવદત્તસ્સ સઙ્ઘભેદાય પરક્કમન્તસ્સ અનુવત્તકા અહેસું વગ્ગવાદકા, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં એકે સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠાતિ – કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

દુબ્બચસ્સ ભિક્ખુનો યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? કોસમ્બિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? આયસ્મન્તં છન્નં આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? આયસ્મા છન્નો ભિક્ખૂહિ સહધમ્મિકં વુચ્ચમાનો અત્તાનં અવચનીયં અકાસિ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠાતિ – કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

કુલદૂસકસ્સ ભિક્ખુનો યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જનપચ્ચયા સઙ્ઘાદિસેસો કત્થ પઞ્ઞત્તોતિ? સાવત્થિયં પઞ્ઞત્તો. કં આરબ્ભાતિ? અસ્સજિપુનબ્બસુકે ભિક્ખૂ આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? અસ્સજિપુનબ્બસુકા ભિક્ખૂ સઙ્ઘેન પબ્બાજનીયકમ્મકતા ભિક્ખૂ છન્દગામિતા દોસગામિતા મોહગામિતા ભયગામિતા પાપેસું, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠાતિ – કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ…પે….

અનાદરિયં પટિચ્ચ ઉદકે ઉચ્ચારં વા પસ્સાવં વા ખેળં વા કરણપચ્ચયા દુક્કટં કત્થ પઞ્ઞત્તન્તિ? સાવત્થિયં પઞ્ઞત્તં. કં આરબ્ભાતિ? છબ્બગ્ગિયે ભિક્ખૂ આરબ્ભ. કિસ્મિં વત્થુસ્મિન્તિ? છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ ઉદકે ઉચ્ચારમ્પિ પસ્સાવમ્પિ ખેળમ્પિ અકંસુ, તસ્મિં વત્થુસ્મિં. એકા પઞ્ઞત્તિ, એકા અનુપઞ્ઞત્તિ. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠાતિ – કાયતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન વાચતો…પે….

કત્થપઞ્ઞત્તિવારો નિટ્ઠિતો પઠમો.