૨. કતાપત્તિવારો

૧. પારાજિકકણ્ડં

૧૯૩. મેથુનં ધમ્મં પટિસેવનપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? મેથુનં ધમ્મં પટિસેવનપચ્ચયા ચતસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – અક્ખાયિતે સરીરે મેથુનં ધમ્મં પટિસેવતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; યેભુય્યેન ખાયિતે સરીરે મેથુનં ધમ્મં પટિસેવતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; વટ્ટકતે મુખે અચ્છુપન્તં અઙ્ગજાતં પવેસેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; જતુમટ્ઠકે પાચિત્તિયં – મેથુનં ધમ્મં પટિસેવનપચ્ચયા ઇમા ચતસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.

અદિન્નં આદિયનપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? અદિન્નં આદિયનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; અતિરેકમાસકં વા ઊનપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; માસકં વા ઊનમાસકં વા અગ્ઘનકં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ – અદિન્નં આદિયનપચ્ચયા ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.

સઞ્ચિચ્ચ મનુસ્સવિગ્ગહં જીવિતા વોરોપનપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? સઞ્ચિચ્ચ મનુસ્સવિગ્ગહં જીવિતા વોરોપનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. મનુસ્સં ઓદિસ્સ ઓપાતં ખણતિ ‘‘પપતિત્વા મરિસ્સતી’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; પપતિતે દુક્ખા વેદના ઉપ્પજ્જતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; મરતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ – સઞ્ચિચ્ચ મનુસ્સવિગ્ગહં જીવિતા વોરોપનપચ્ચયા ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.

અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપનપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – પાપિચ્છો ઇચ્છાપકતો અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ, ‘‘યો તે વિહારે વસતિ સો ભિક્ખુ અરહા’’તિ ભણતિ, પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ – અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપનપચ્ચયા ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.

ચત્તારો પારાજિકા નિટ્ઠિતા.

૨. સઙ્ઘાદિસેસકણ્ડાદિ

૧૯૪. ઉપક્કમિત્વા અસુચિં મોચનપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? ઉપક્કમિત્વા અસુચિમોચનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – ચેતેતિ ઉપક્કમતિ મુચ્ચતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; ચેતેતિ ઉપક્કમતિ ન મુચ્ચતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; પયોગે દુક્કટં – ઉપક્કમિત્વા અસુચિમોચનપચ્ચયા ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.

કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જનપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જનપચ્ચયા પઞ્ચ આપત્તિયો આપજ્જતિ – અવસ્સુતા ભિક્ખુની અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં ગહણં સાદિયતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; ભિક્ખુ કાયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; કાયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; કાયપટિબદ્ધેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અઙ્ગુલિપતોદકે પાચિત્તિયં – કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જનપચ્ચયા ઇમા પઞ્ચ આપત્તિયો આપજ્જતિ.

માતુગામં દુટ્ઠુલ્લાહિ વાચાહિ ઓભાસનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – વચ્ચમગ્ગં પસ્સાવમગ્ગં આદિસ્સ વણ્ણમ્પિ ભણતિ અવણ્ણમ્પિ ભણતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; વચ્ચમગ્ગં પસ્સાવમગ્ગં ઠપેત્વા અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં આદિસ્સ વણ્ણમ્પિ ભણતિ અવણ્ણમ્પિ ભણતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; કાયપટિબદ્ધં આદિસ્સ વણ્ણમ્પિ ભણતિ અવણ્ણમ્પિ ભણતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – માતુગામસ્સ સન્તિકે અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; પણ્ડકસ્સ સન્તિકે અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; તિરચ્છાનગતસ્સ સન્તિકે અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

સઞ્ચરિત્તં સમાપજ્જનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – પટિગ્ગણ્હાતિ વીમંસતિ પચ્ચાહરતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; પટિગ્ગણ્હાતિ વીમંસતિ ન પચ્ચાહરતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; પટિગ્ગણ્હાતિ ન વીમંસતિ ન પચ્ચાહરતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

સઞ્ઞાચિકાય કુટિં કારાપનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; એકં પિણ્ડં [એકપિણ્ડે (સ્યા.)] અનાગતે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; તસ્મિં પિણ્ડે આગતે આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.

મહલ્લકં વિહારં કારાપનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; એકં પિણ્ડં અનાગતે, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; તસ્મિં પિણ્ડે આગતે આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.

ભિક્ખું અમૂલકેન પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – અનોકાસં કારાપેત્વા ચાવનાધિપ્પાયો વદેતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસેન દુક્કટસ્સ; ઓકાસં કારાપેત્વા અક્કોસાધિપ્પાયો વદેતિ, આપત્તિ ઓમસવાદસ્સ.

ભિક્ખું અઞ્ઞભાગિયસ્સ અધિકરણસ્સ કિઞ્ચિ દેસં લેસમત્તં ઉપાદાય પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – અનોકાસં કારાપેત્વા ચાવનાધિપ્પાયો વદેતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસેન દુક્કટસ્સ; ઓકાસં કારાપેત્વા અક્કોસાધિપ્પાયો વદેતિ, આપત્તિ ઓમસવાદસ્સ.

સઙ્ઘભેદકો ભિક્ખુ યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.

ભેદકાનુવત્તકા ભિક્ખૂ યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.

દુબ્બચો ભિક્ખુ યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.

કુલદૂસકો ભિક્ખુ યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જનપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ – ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ…પે….

અનાદરિયં પટિચ્ચ ઉદકે ઉચ્ચારં વા પસ્સાવં વા ખેળં વા કરણપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? અનાદરિયં પટિચ્ચ ઉદકે ઉચ્ચારં વા પસ્સાવં વા ખેળં વા કરણપચ્ચયા એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. દુક્કટં – અનાદરિયં પટિચ્ચ ઉદકે ઉચ્ચારં વા પસ્સાવં વા ખેળં વા કરણપચ્ચયા ઇમં એકં આપત્તિં આપજ્જતિ.

કતાપત્તિવારો નિટ્ઠિતો દુતિયો.