૬. એળકલોમસિક્ખાપદં

૫૭૧. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરસ્સ ભિક્ખુનો કોસલેસુ જનપદે સાવત્થિં ગચ્છન્તસ્સ અન્તરામગ્ગે એળકલોમાનિ ઉપ્પજ્જિંસુ. અથ ખો સો ભિક્ખુ તાનિ એળકલોમાનિ ઉત્તરાસઙ્ગેન ભણ્ડિકં બન્ધિત્વા અગમાસિ. મનુસ્સા તં ભિક્ખું પસ્સિત્વા ઉપ્પણ્ડેસું – ‘‘કિત્તકેન તે, ભન્તે, કીતાનિ? કિત્તકો ઉદયો ભવિસ્સતી’’તિ? સો ભિક્ખુ તેહિ મનુસ્સેહિ ઉપ્પણ્ડિયમાનો મઙ્કુ અહોસિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ સાવત્થિં ગન્ત્વા તાનિ એળકલોમાનિ ઠિતકોવ આસુમ્ભિ. ભિક્ખૂ તં ભિક્ખું એતદવોચું – ‘‘કિસ્સ ત્વં, આવુસો, ઇમાનિ એળકલોમાનિ ઠિતકોવ આસુમ્ભસી’’તિ? ‘‘તથા હિ પનાહં, આવુસો, ઇમેસં એળકલોમાનં કારણા મનુસ્સેહિ ઉપ્પણ્ડિતો’’તિ. ‘‘કીવ દૂરતો પન ત્વં, આવુસો, ઇમાનિ એળકલોમાનિ આહરી’’તિ? ‘‘અતિરેકતિયોજનં, આવુસો’’તિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુ અતિરેકતિયોજનં એળકલોમાનિ આહરિસ્સતી’’તિ! અથ ખો તે ભિક્ખૂ તં ભિક્ખું અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું…પે… સચ્ચં કિર ત્વં, ભિક્ખુ, અતિરેકતિયોજનં એળકલોમાનિ આહરીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, અતિરેકતિયોજનં એળકલોમાનિ આહરિસ્સસિ! નેતં મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૫૭૨. ‘‘ભિક્ખુનો પનેવ અદ્ધાનમગ્ગપ્પટિપન્નસ્સ એળકલોમાનિ ઉપ્પજ્જય્યું. આકઙ્ખમાનેન ભિક્ખુના પટિગ્ગહેતબ્બાનિ. પટિગ્ગહેત્વા તિયોજનપરમં સહત્થા હરિતબ્બાનિ [હારેતબ્બાનિ (સી. સ્યા. ક.)], અસન્તે હારકે. તતો ચે ઉત્તરિ હરેય્ય, અસન્તેપિ હારકે, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૫૭૩. ભિક્ખુનો પનેવ અદ્ધાનમગ્ગપ્પટિપન્નસ્સાતિ પન્થં ગચ્છન્તસ્સ.

એળકલોમાનિ ઉપ્પજ્જેય્યુન્તિ ઉપ્પજ્જેય્યું સઙ્ઘતો વા ગણતો વા ઞાતિતો વા મિત્તતો વા પંસુકૂલં વા અત્તનો વા ધનેન.

આકઙ્ખમાનેનાતિ ઇચ્છમાનેન પટિગ્ગહેતબ્બાનિ.

પટિગ્ગહેત્વા તિયોજનપરમં સહત્થા હરિતબ્બાનીતિ તિયોજનપરમતા સહત્થા હરિતબ્બાનિ.

અસન્તે હારકેતિ નાઞ્ઞો કોચિ હારકો હોતિ ઇત્થી વા પુરિસો વા ગહટ્ઠો વા પબ્બજિતો વા.

તતો ચે ઉત્તરિ હરેય્ય, અસન્તેપિ હારકેતિ પઠમં પાદં તિયોજનં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. દુતિયં પાદં અતિક્કામેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં [નિસ્સગ્ગિયાનિ હોન્તિ (સ્યા.)]. અન્તોતિયોજને ઠિતો બહિતિયોજનં પાતેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં [નિસ્સગ્ગિયાનિ હોન્તિ (સ્યા.)]. અઞ્ઞસ્સ યાને વા ભણ્ડે વા અજાનન્તસ્સ પક્ખિપિત્વા તિયોજનં અતિક્કામેતિ, નિસ્સગ્ગિયાનિ હોન્તિ. નિસ્સજ્જિતબ્બાનિ સઙ્ઘસ્સ વા ગણસ્સ વા પુગ્ગલસ્સ વા. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, નિસ્સજ્જિતબ્બાનિ…પે… ઇમાનિ મે, ભન્તે, એળકલોમાનિ તિયોજનં અતિક્કામિતાનિ નિસ્સગ્ગિયાનિ. ઇમાનાહં સઙ્ઘસ્સ નિસ્સજ્જામીતિ…પે… દદેય્યાતિ…પે… દદેય્યુન્તિ…પે… આયસ્મતો દમ્મીતિ.

૫૭૪. અતિરેકતિયોજને અતિરેકસઞ્ઞી અતિક્કામેતિ [તિયોજનં અતિક્કામેતિ (સ્યા.)], નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં. અતિરેકતિયોજને વેમતિકો અતિક્કામેતિ [તિયોજનં અતિક્કામેતિ (સ્યા.)], નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં. અતિરેકતિયોજને ઊનકસઞ્ઞી અતિક્કામેતિ [તિયોજનં અતિક્કામેતિ (સ્યા.)], નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.

ઊનકતિયોજને અતિરેકસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઊનકતિયોજને વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઊનકતિયોજને ઊનકસઞ્ઞી, અનાપત્તિ.

૫૭૫. અનાપત્તિ તિયોજનં હરતિ, ઊનકતિયોજનં હરતિ, તિયોજનં હરતિપિ, પચ્ચાહરતિપિ, તિયોજનં વાસાધિપ્પાયો ગન્ત્વા તતો પરં હરતિ, અચ્છિન્નં પટિલભિત્વા હરતિ, નિસ્સટ્ઠં પટિલભિત્વા હરતિ, અઞ્ઞં હરાપેતિ કતભણ્ડં, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

એળકલોમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં છટ્ઠં.