૨. દુતિયપારાજિકં

૮૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા રાજગહે વિહરતિ ગિજ્ઝકૂટે પબ્બતે. તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા સન્દિટ્ઠા સમ્ભત્તા ભિક્ખૂ ઇસિગિલિપસ્સે તિણકુટિયો કરિત્વા વસ્સં ઉપગચ્છિંસુ. આયસ્માપિ ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો તિણકુટિકં કરિત્વા વસ્સં ઉપગચ્છિ. અથ ખો તે ભિક્ખૂ વસ્સંવુટ્ઠા તેમાસચ્ચયેન તિણકુટિયો ભિન્દિત્વા તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ પટિસામેત્વા જનપદચારિકં પક્કમિંસુ. આયસ્મા પન ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો તત્થેવ વસ્સં વસિ, તત્થ હેમન્તં, તત્થ ગિમ્હં. અથ ખો આયસ્મતો ધનિયસ્સ કુમ્ભકારપુત્તસ્સ ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠસ્સ તિણહારિયો કટ્ઠહારિયો તિણકુટિકં ભિન્દિત્વા તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ આદાય અગમંસુ. દુતિયમ્પિ ખો આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ સંકડ્ઢિત્વા તિણકુટિકં અકાસિ. દુતિયમ્પિ ખો આયસ્મતો ધનિયસ્સ કુમ્ભકારપુત્તસ્સ ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠસ્સ તિણહારિયો કટ્ઠહારિયો તિણકુટિકં ભિન્દિત્વા તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ આદાય અગમંસુ. તતિયમ્પિ ખો આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ સંકડ્ઢિત્વા તિણકુટિકં અકાસિ. તતિયમ્પિ ખો આયસ્મતો ધનિયસ્સ કુમ્ભકારપુત્તસ્સ ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠસ્સ તિણહારિયો કટ્ઠહારિયો તિણકુટિકં ભિન્દિત્વા તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ આદાય અગમંસુ.

અથ ખો આયસ્મતો ધનિયસ્સ કુમ્ભકારપુત્તસ્સ એતદહોસિ – ‘‘યાવતતિયકં ખો મે ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠસ્સ તિણહારિયો કટ્ઠહારિયો તિણકુટિકં ભિન્દિત્વા તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ આદાય અગમંસુ. અહં ખો પન સુસિક્ખિતો અનવયો સકે આચરિયકે કુમ્ભકારકમ્મે પરિયોદાતસિપ્પો. યંનૂનાહં સામં ચિક્ખલ્લં મદ્દિત્વા સબ્બમત્તિકામયં કુટિકં કરેય્ય’’ન્તિ! અથ ખો આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો સામં ચિક્ખલ્લં મદ્દિત્વા સબ્બમત્તિકામયં કુટિકં કરિત્વા તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ ગોમયઞ્ચ સંકડ્ઢિત્વા તં કુટિકં પચિ. સા અહોસિ કુટિકા અભિરૂપા દસ્સનીયા પાસાદિકા લોહિતિકા [લોહિતકા (સ્યા.)], સેય્યથાપિ ઇન્દગોપકો. સેય્યથાપિ નામ કિઙ્કણિકસદ્દો [કિઙ્કિણિકસદ્દો (સી. સ્યા.)] એવમેવં તસ્સા કુટિકાય સદ્દો અહોસિ.

૮૫. અથ ખો ભગવા સમ્બહુલેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં ગિજ્ઝકૂટા પબ્બતા ઓરોહન્તો અદ્દસ તં કુટિકં અભિરૂપં દસ્સનીયં પાસાદિકં લોહિતિકં. દિસ્વાન ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘કિં એતં, ભિક્ખવે, અભિરૂપં દસ્સનીયં પાસાદિકં લોહિતિકં, સેય્યથાપિ ઇન્દગોપકો’’તિ? અથ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા – ‘‘અનનુચ્છવિકં, ભિક્ખવે, તસ્સ મોઘપુરિસસ્સ અનનુલોમિકં અપ્પતિરૂપં અસ્સામણકં અકપ્પિયં અકરણીયં. કથઞ્હિ નામ સો, ભિક્ખવે, મોઘપુરિસો સબ્બમત્તિકામયં કુટિકં કરિસ્સતિ! ન હિ નામ, ભિક્ખવે, તસ્સ મોઘપુરિસસ્સ પાણેસુ અનુદ્દયા અનુકમ્પા અવિહેસા ભવિસ્સતિ! ગચ્છથેતં, ભિક્ખવે, કુટિકં ભિન્દથ. મા પચ્છિમા જનતા પાણેસુ પાતબ્યતં આપજ્જિ. ન ચ, ભિક્ખવે, સબ્બમત્તિકામયા કુટિકા કાતબ્બા. યો કરેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ. ‘‘એવં, ભન્તે’’તિ, ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો પટિસ્સુણિત્વા યેન સા કુટિકા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા તં કુટિકં ભિન્દિંસુ. અથ ખો આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો તે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘કિસ્સ મે તુમ્હે, આવુસો, કુટિકં ભિન્દથા’’તિ? ‘‘ભગવા, આવુસો, ભેદાપેતી’’તિ. ‘‘ભિન્દથાવુસો, સચે ધમ્મસ્સામી ભેદાપેતી’’તિ.

૮૬. અથ ખો આયસ્મતો ધનિયસ્સ કુમ્ભકારપુત્તસ્સ એતદહોસિ – ‘‘યાવતતિયકં ખો મે ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠસ્સ તિણહારિયો કટ્ઠહારિયો તિણકુટિકં ભિન્દિત્વા તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ આદાય અગમંસુ. યાપિ મયા સબ્બમત્તિકામયા કુટિકા કતા સાપિ ભગવતા ભેદાપિતા. અત્થિ ચ મે દારુગહે ગણકો સન્દિટ્ઠો. યંનૂનાહં દારુગહે ગણકં દારૂનિ યાચિત્વા દારુકુટિકં કરેય્ય’’ન્તિ. અથ ખો આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો યેન દારુગહે ગણકો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા દારુગહે ગણકં એતદવોચ – ‘‘યાવતતિયકં ખો મે, આવુસો, ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠસ્સ તિણહારિયો કટ્ઠહારિયો તિણકુટિકં ભિન્દિત્વા તિણઞ્ચ કટ્ઠઞ્ચ આદાય અગમંસુ. યાપિ મયા સબ્બમત્તિકામયા કુટિકા કતા સાપિ ભગવતા ભેદાપિતા. દેહિ મે, આવુસો, દારૂનિ. ઇચ્છામિ દારુકુટિકં [દારુકુડ્ડિકં કુટિકં (સી.)] કાતુ’’ન્તિ. ‘‘નત્થિ, ભન્તે, તાદિસાનિ દારૂનિ યાનાહં અય્યસ્સ દદેય્યં. અત્થિ, ભન્તે, દેવગહદારૂનિ નગરપટિસઙ્ખારિકાનિ આપદત્થાય નિક્ખિત્તાનિ. સચે તાનિ દારૂનિ રાજા દાપેતિ હરાપેથ, ભન્તે’’તિ. ‘‘દિન્નાનિ, આવુસો, રઞ્ઞા’’તિ. અથ ખો દારુગહે ગણકસ્સ એતદહોસિ – ‘‘ઇમે ખો સમણા સક્યપુત્તિયા ધમ્મચારિનો સમચારિનો [સમ્મચારિનો (ક.)] બ્રહ્મચારિનો સચ્ચવાદિનો સીલવન્તો કલ્યાણધમ્મા. રાજાપિમેસં અભિપ્પસન્નો. નારહતિ અદિન્નં દિન્નન્તિ વત્તુ’’ન્તિ. અથ ખો દારુગહે ગણકો આયસ્મન્તં ધનિયં કુમ્ભકારપુત્તં એતદવોચ – ‘‘હરાપેથ, ભન્તે’’તિ. અથ ખો આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો તાનિ દારૂનિ ખણ્ડાખણ્ડિકં છેદાપેત્વા સકટેહિ નિબ્બાહાપેત્વા દારુકુટિકં અકાસિ.

૮૭. અથ ખો વસ્સકારો બ્રાહ્મણો મગધમહામત્તો રાજગહે કમ્મન્તે અનુસઞ્ઞાયમાનો યેન દારુગહે ગણકો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા દારુગહે ગણકં એતદવોચ – ‘‘યાનિ તાનિ, ભણે, દેવગહદારૂનિ નગરપટિસઙ્ખારિકાનિ આપદત્થાય નિક્ખિત્તાનિ કહં તાનિ દારૂની’’તિ? ‘‘તાનિ, સામિ, દારૂનિ દેવેન અય્યસ્સ ધનિયસ્સ કુમ્ભકારપુત્તસ્સ દિન્નાની’’તિ. અથ ખો વસ્સકારો બ્રાહ્મણો મગધમહામત્તો અનત્તમનો અહોસિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ દેવો દેવગહદારૂનિ નગરપટિસઙ્ખારિકાનિ આપદત્થાય નિક્ખિત્તાનિ ધનિયસ્સ કુમ્ભકારપુત્તસ્સ દસ્સતી’’તિ! અથ ખો વસ્સકારો બ્રાહ્મણો મગધમહામત્તો યેન રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા રાજાનં માગધં સેનિયં બિમ્બિસારં એતદવોચ – ‘‘સચ્ચં કિર, દેવેન [સચ્ચં કિર દેવ દેવેન (સી.)] દેવગહદારૂનિ નગરપટિસઙ્ખારિકાનિ આપદત્થાય નિક્ખિત્તાનિ ધનિયસ્સ કુમ્ભકારપુત્તસ્સ દિન્નાની’’તિ? ‘‘કો એવમાહા’’તિ? ‘‘દારુગહે ગણકો, દેવા’’તિ. ‘‘તેન હિ, બ્રાહ્મણ, દારુગહે ગણકં આણાપેહી’’તિ. અથ ખો વસ્સકારો બ્રાહ્મણો મગધમહામત્તો દારુગહે ગણકં બન્ધં [બદ્ધં (સી.)] આણાપેસિ. અદ્દસ ખો આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો દારુગહે ગણકં બન્ધં નિય્યમાનં. દિસ્વાન દારુગહે ગણકં એતદવોચ – ‘‘કિસ્સ ત્વં, આવુસો, બન્ધો નિય્યાસી’’તિ? ‘‘તેસં, ભન્તે, દારૂનં કિચ્ચા’’તિ. ‘‘ગચ્છાવુસો, અહમ્પિ આગચ્છામી’’તિ. ‘‘એય્યાસિ, ભન્તે, પુરાહં હઞ્ઞામી’’તિ.

૮૮. અથ ખો આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો યેન રઞ્ઞો માગધસ્સ સેનિયસ્સ બિમ્બિસારસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. અથ ખો રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો યેનાયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં ધનિયં કુમ્ભકારપુત્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો આયસ્મન્તં ધનિયં કુમ્ભકારપુત્તં એતદવોચ – ‘‘સચ્ચં કિર મયા, ભન્તે, દેવગહદારૂનિ નગરપટિસઙ્ખારિકાનિ આપદત્થાય નિક્ખિત્તાનિ અય્યસ્સ દિન્નાની’’તિ? ‘‘એવં, મહારાજા’’તિ. ‘‘મયં ખો, ભન્તે, રાજાનો નામ બહુકિચ્ચા બહુકરણીયા, દત્વાપિ ન સરેય્યામ; ઇઙ્ઘ, ભન્તે, સરાપેહી’’તિ. ‘‘સરસિ ત્વં, મહારાજ, પઠમાભિસિત્તો એવરૂપિં વાચં ભાસિતા – ‘‘દિન્નઞ્ઞેવ સમણબ્રાહ્મણાનં તિણકટ્ઠોદકં પરિભુઞ્જન્તૂ’’તિ. ‘‘સરામહં, ભન્તે. સન્તિ, ભન્તે, સમણબ્રાહ્મણા લજ્જિનો કુક્કુચ્ચકા સિક્ખાકામા. તેસં અપ્પમત્તકેપિ કુક્કુચ્ચં ઉપ્પજ્જતિ. તેસં મયા સન્ધાય ભાસિતં, તઞ્ચ ખો અરઞ્ઞે અપરિગ્ગહિતં. સો ત્વં, ભન્તે, તેન લેસેન દારૂનિ અદિન્નં હરિતું મઞ્ઞસિ! કથઞ્હિ નામ માદિસો સમણં વા બ્રાહ્મણં વા વિજિતે વસન્તં હનેય્ય વા બન્ધેય્ય વા પબ્બાજેય્ય વા! ગચ્છ, ભન્તે, લોમેન ત્વં મુત્તોસિ. માસ્સુ પુનપિ એવરૂપં અકાસી’’તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘અલજ્જિનો ઇમે સમણા સક્યપુત્તિયા દુસ્સીલા મુસાવાદિનો. ઇમે હિ નામ ધમ્મચારિનો સમચારિનો બ્રાહ્મચારિનો સચ્ચવાદિનો સીલવન્તો કલ્યાણધમ્મા પટિજાનિસ્સન્તિ! નત્થિ ઇમેસં સામઞ્ઞં, નત્થિ ઇમેસં બ્રહ્મઞ્ઞં. નટ્ઠં ઇમેસં સામઞ્ઞં, નટ્ઠં ઇમેસં બ્રહ્મઞ્ઞં. કુતો ઇમેસં સામઞ્ઞં, કુતો ઇમેસં બ્રહ્મઞ્ઞં! અપગતા ઇમે સામઞ્ઞા, અપગતા ઇમે બ્રહ્મઞ્ઞા. રાજાનમ્પિ ઇમે વઞ્ચેન્તિ, કિં પનઞ્ઞે મનુસ્સે’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા સન્તુટ્ઠા લજ્જિનો કુક્કુચ્ચકા સિક્ખાકામા તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ આયસ્મા ધનિયો કુમ્ભકારપુત્તો રઞ્ઞો દારૂનિ અદિન્નં આદિયિસ્સતી’’તિ! અથ ખો તે ભિક્ખૂ આયસ્મન્તં ધનિયં કુમ્ભકારપુત્તં અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ભિક્ખુસઙ્ઘં સન્નિપાતાપેત્વા આયસ્મન્તં ધનિયં કુમ્ભકારપુત્તં પટિપુચ્છિ – ‘‘સચ્ચં કિર ત્વં, ધનિય, રઞ્ઞો દારૂનિ અદિન્નં આદિયી’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા – ‘‘અનનુચ્છવિકં, મોઘપુરિસ, અનનુલોમિકં અપ્પતિરૂપં અસ્સામણકં અકપ્પિયં અકરણીયં. કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, રઞ્ઞો દારૂનિ અદિન્નં આદિયિસ્સસિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય પસન્નાનં વા ભિય્યોભાવાય; અથખ્વેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનઞ્ચેવ અપ્પસાદાય પસન્નાનઞ્ચ એકચ્ચાનં અઞ્ઞથત્તાયા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો પુરાણવોહારિકો મહામત્તો ભિક્ખૂસુ પબ્બજિતો ભગવતો અવિદૂરે નિસિન્નો હોતિ. અથ ખો ભગવા તં ભિક્ખું એતદવોચ – ‘‘કિત્તકેન ખો ભિક્ખુ રાજા માગધો સેનિયો બિમ્બિસારો ચોરં ગહેત્વા હનતિ વા બન્ધતિ વા પબ્બાજેતિ વા’’તિ? ‘‘પાદેન વા, ભગવા, પાદારહેન વા’’તિ [પાદારહેનવા અતિરેકપાદેનવાતિ (સ્યા.)]. તેન ખો પન સમયેન રાજગહે પઞ્ચમાસકો પાદો હોતિ. અથ ખો ભગવા આયસ્મન્તં ધનિયં કુમ્ભકારપુત્તં અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૮૯. ‘‘યો પન ભિક્ખુ અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયેય્ય, યથારૂપે અદિન્નાદાને રાજાનો ચોરં ગહેત્વા હનેય્યું વા બન્ધેય્યું વા પબ્બાજેય્યું વા – ‘ચોરોસિ બાલોસિ મૂળ્હોસિ થેનોસી’તિ, તથારૂપં ભિક્ખુ અદિન્નં આદિયમાનો અયમ્પિ પારાજિકો હોતિ અસંવાસો’’તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૯૦. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ રજકત્થરણં ગન્ત્વા રજકભણ્ડિકં અવહરિત્વા આરામં હરિત્વા ભાજેસું. ભિક્ખૂ એવમાહંસુ – ‘‘મહાપુઞ્ઞત્થ તુમ્હે, આવુસો. બહું તુમ્હાકં ચીવરં ઉપ્પન્ન’’ન્તિ. ‘‘કુતો આવુસો, અમ્હાકં પુઞ્ઞં, ઇદાનિ મયં રજકત્થરણં ગન્ત્વા રજકભણ્ડિકં અવહરિમ્હા’’તિ. ‘‘નનુ, આવુસો, ભગવતા સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં. કિસ્સ તુમ્હે, આવુસો, રજકભણ્ડિકં અવહરિત્થા’’તિ? ‘‘સચ્ચં, આવુસો, ભગવતા સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં. તઞ્ચ ખો ગામે, નો અરઞ્ઞે’’તિ. ‘‘નનુ, આવુસો, તથેવેતં હોતિ. અનનુચ્છવિકં, આવુસો, અનનુલોમિકં અપ્પતિરૂપં અસ્સામણકં અકપ્પિયં અકરણીયં. કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, આવુસો, રજકભણ્ડિકં અવહરિસ્સથ! નેતં, આવુસો, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય પસન્નાનં વા ભિય્યોભાવાય; અથખ્વેતં, આવુસો, અપ્પસન્નાનઞ્ચેવ અપ્પસાદાય પસન્નાનઞ્ચ એકચ્ચાનં અઞ્ઞથત્તાયા’’તિ. અથ ખો તે ભિક્ખૂ છબ્બગ્ગિયે ભિક્ખૂ અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ભિક્ખુસઙ્ઘં સન્નિપાતાપેત્વા છબ્બગ્ગિયે ભિક્ખૂ પટિપુચ્છિ – ‘‘સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે, રજકત્થરણં ગન્ત્વા રજકભણ્ડિકં અવહરિત્થા’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા – ‘‘અનનુચ્છવિકં, મોઘપુરિસા, અનનુલોમિકં અપ્પટિરૂપં અસ્સામણકં અકપ્પિયં અકરણીયં. કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, મોઘપુરિસા, રજકભણ્ડિકં અવહરિસ્સથ! નેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય પસન્નાનં વા ભિય્યોભાવાય; અથ ખ્વેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનઞ્ચેવ અપ્પસાદાય પસન્નાનઞ્ચ એકચ્ચાનં અઞ્ઞથત્તાયા’’તિ. અથ ખો ભગવા છબ્બગ્ગિયે ભિક્ખૂ અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… વીરિયારમ્ભસ્સ વણ્ણં ભાસિત્વા ભિક્ખૂનં તદનુચ્છવિકં તદનુલોમિકં ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ…પે… ‘‘એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૯૧. ‘‘યો પન ભિક્ખુ ગામા વા અરઞ્ઞા વા અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયેય્ય, યથારૂપે અદિન્નાદાને રાજાનો ચોરં ગહેત્વા હનેય્યું વા બન્ધેય્યું વા પબ્બાજેય્યું વા – ‘ચોરોસિ બાલોસિ મૂળ્હોસિ થેનોસી’તિ, તથારૂપં ભિક્ખુ અદિન્નં આદિયમાનો અયમ્પિ પારાજિકો હોતિ અસંવાસો’’તિ.

૯૨. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

ગામો નામ એકકુટિકોપિ ગામો, દ્વિકુટિકોપિ ગામો, તિકુટિકોપિ ગામો, ચતુકુટિકોપિ ગામો, સમનુસ્સોપિ ગામો, અમનુસ્સોપિ ગામો, પરિક્ખિત્તોપિ ગામો, અપરિક્ખિત્તોપિ ગામો, ગોનિસાદિનિવિટ્ઠોપિ ગામો, યોપિ સત્થો અતિરેકચતુમાસનિવિટ્ઠો સોપિ વુચ્ચતિ ગામો.

ગામૂપચારો નામ પરિક્ખિત્તસ્સ ગામસ્સ ઇન્દખીલે [ઇન્દખિલે (ક.)] ઠિતસ્સ મજ્ઝિમસ્સ પુરિસસ્સ લેડ્ડુપાતો, અપરિક્ખિત્તસ્સ ગામસ્સ ઘરૂપચારે ઠિતસ્સ મજ્ઝિમસ્સ પુરિસસ્સ લેડ્ડુપાતો.

અરઞ્ઞં નામ ઠપેત્વા ગામઞ્ચ ગામૂપચારઞ્ચ અવસેસં અરઞ્ઞં નામ.

અદિન્નં નામં યં અદિન્નં અનિસ્સટ્ઠં અપરિચ્ચત્તં રક્ખિતં ગોપિતં મમાયિતં પરપરિગ્ગહિતં. એતં અદિન્નં નામ.

થેય્યસઙ્ખાતન્તિ થેય્યચિત્તો અવહરણચિત્તો.

આદિયેય્યાતિ આદિયેય્ય હરેય્ય અવહરેય્ય ઇરિયાપથં વિકોપેય્ય ઠાના ચાવેય્ય સઙ્કેતં વીતિનામેય્ય.

યથારૂપં નામ પાદં વા પાદારહં વા અતિરેકપાદં વા.

રાજાનો નામ પથબ્યારાજા પદેસરાજા મણ્ડલિકા અન્તરભોગિકા અક્ખદસ્સા મહામત્તા, યે વા પન છેજ્જભેજ્જં કરોન્તા અનુસાસન્તિ. એતે રાજાનો નામ.

ચોરો નામ યો પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયતિ. એસો ચોરો નામ.

હનેય્યું વાતિ હત્થેન વા પાદેન વા કસાય વા વેત્તેન વા અડ્ઢદણ્ડકેન વા છેજ્જાય વા હનેય્યું.

બન્ધેય્યું વાતિ રજ્જુબન્ધનેન વા અન્દુબન્ધનેન વા સઙ્ખલિકબન્ધનેન વા ઘરબન્ધનેન વા નગરબન્ધનેન વા ગામબન્ધનેન વા નિગમબન્ધનેન વા બન્ધેય્યું, પુરિસગુત્તિં વા કરેય્યું.

પબ્બાજેય્યું વાતિ ગામા વા નિગમા વા નગરા વા જનપદા વા જનપદપદેસા વા પબ્બાજેય્યું.

ચોરોસિ બાલોસિ મૂળ્હોસિ થેનોસીતિ પરિભાસો એસો.

તથારૂપં નામ પાદં વા પાદારહં વા અતિરેકપાદં વા.

આદિયમાનોતિ આદિયમાનો હરમાનો અવહરમાનો ઇરિયાપથં વિકોપયમાનો ઠાના ચાવયમાનો સઙ્કેતં વીતિનામયમાનો.

અયમ્પીતિ પુરિમં ઉપાદાય વુચ્ચતિ.

પારાજિકો હોતીતિ સેય્યથાપિ નામ પણ્ડુપલાસો બન્ધના પવુત્તો [હરિતત્તાય (સી. સ્યા.)] અભબ્બો હરિતત્થાય [હરિતત્તાય (સી. સ્યા.)], એવમેવ ભિક્ખુ પાદં વા પાદારહં વા અતિરેકપાદં વા અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયિત્વા અસ્સમણો હોતિ અસક્યપુત્તિયો. તેન વુચ્ચતિ – ‘પારાજિકો હોતી’તિ.

અસંવાસોતિ સંવાસો નામ એકકમ્મં એકુદ્દેસો સમસિક્ખતા. એસો સંવાસો નામ. સો તેન સદ્ધિં નત્થિ. તેન વુચ્ચતિ – ‘અસંવાસો’તિ.

૯૩. ભૂમટ્ઠં થલટ્ઠં આકાસટ્ઠં વેહાસટ્ઠં ઉદકટ્ઠં નાવટ્ઠં યાનટ્ઠં ભારટ્ઠં આરામટ્ઠં વિહારટ્ઠં ખેત્તટ્ઠં વત્થુટ્ઠં ગામટ્ઠં અરઞ્ઞટ્ઠં ઉદકં દન્તપોણં [દન્તપોનં (સી. ક.)] વનપ્પતિ હરણકં ઉપનિધિ સુઙ્કઘાતં પાણો અપદં દ્વિપદં ચતુપ્પદં બહુપ્પદં ઓચરકો ઓણિરક્ખો સંવિદાવહારો સઙ્કેતકમ્મં નિમિત્તકમ્મન્તિ.

૯૪. ભૂમટ્ઠં નામ ભણ્ડં ભૂમિયં નિક્ખિત્તં હોતિ નિખાતં પટિચ્છન્નં. ભૂમટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ કુદાલં વા પિટકં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. તત્થ જાતકં કટ્ઠં વા લતં વા છિન્દતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. તત્થ પંસું ખણતિ વા બ્યૂહતિ [વિયૂહતિ (સ્યા.)] વા ઉદ્ધરતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કુમ્ભિં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. અત્તનો ભાજનં પવેસેત્વા પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. અત્તનો ભાજનગતં વા કરોતિ મુટ્ઠિં વા છિન્દતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. સુત્તારુળ્હં ભણ્ડં પામઙ્ગં વા કણ્ઠસુત્તકં વા કટિસુત્તકં વા સાટકં વા વેઠનં વા થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. કોટિયં ગહેત્વા ઉચ્ચારેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઘંસન્તો નીહરતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. અન્તમસો કેસગ્ગમત્તમ્પિ કુમ્ભિમુખા મોચેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. સપ્પિં વા તેલં વા મધું વા ફાણિતં વા પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો એકેન પયોગેન પિવતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. તત્થેવ ભિન્દતિ વા છડ્ડેતિ વા ઝાપેતિ વા અપરિભોગં વા કરોતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૯૫. થલટ્ઠં નામ ભણ્ડં થલે નિક્ખિત્તં હોતિ. થલટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૯૬. આકાસટ્ઠં નામ ભણ્ડં આકાસગતં હોતિ. મોરો વા કપિઞ્જરો વા તિત્તિરો વા વટ્ટકો વા, સાટકં વા વેઠનં વા હિરઞ્ઞં વા સુવણ્ણં વા છિજ્જમાનં પતતિ. આકાસટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ગમનં ઉપચ્છિન્દતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૯૭. વેહાસટ્ઠં નામ ભણ્ડં વેહાસગતં હોતિ. મઞ્ચે વા પીઠે વા ચીવરવંસે વા ચીવરરજ્જુયા વા ભિત્તિખિલે વા નાગદન્તે વા રુક્ખે વા લગ્ગિતં હોતિ, અન્તમસો પત્તાધારકેપિ. વેહાસટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૯૮. ઉદકટ્ઠં નામ ભણ્ડં ઉદકે નિક્ખિત્તં હોતિ. ઉદકટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. નિમુજ્જતિ વા ઉમ્મુજ્જતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. તત્થ જાતકં ઉપ્પલં વા પદુમં વા પુણ્ડરીકં વા ભિસં વા મચ્છં વા કચ્છપં વા પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૯૯. નાવા નામ યાય તરતિ. નાવટ્ઠં નામ ભણ્ડં નાવાય નિક્ખિત્તં હોતિ. ‘‘નાવટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામી’’તિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. નાવં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. બન્ધનં મોચેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. બન્ધનં મોચેત્વા આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઉદ્ધં વા અધો વા તિરિયં વા અન્તમસો કેસગ્ગમત્તમ્પિ સઙ્કામેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૦૦. યાનં નામ વય્હં રથો સકટં સન્દમાનિકા. યાનટ્ઠં નામ ભણ્ડં યાને નિક્ખિત્તં હોતિ. યાનટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. યાનં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૦૧. ભારો નામ સીસભારો ખન્ધભારો કટિભારો ઓલમ્બકો. સીસે ભારં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ખન્ધં ઓરોપેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ખન્ધે ભારં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. કટિં ઓરોપેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. કટિયા ભારં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. હત્થેન ગણ્હાતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. હત્થે ભારં થેય્યચિત્તો ભૂમિયં નિક્ખિપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. થેય્યચિત્તો ભૂમિતો ગણ્હાતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૦૨. આરામો નામ પુપ્ફારામો ફલારામો. આરામટ્ઠં નામ ભણ્ડં આરામે ચતૂહિ ઠાનેહિ નિક્ખિત્તં હોતિ – ભૂમટ્ઠં થલટ્ઠં, આકાસટ્ઠં, વેહાસટ્ઠં. આરામટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. તત્થ જાતકં મૂલં વા તચં વા પત્તં વા પુપ્ફં વા ફલં વા પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. આરામં અભિયુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સામિકસ્સ વિમતિં ઉપ્પાદેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. સામિકો ન મય્હં ભવિસ્સતીતિ ધુરં નિક્ખિપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો સામિકં પરાજેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો પરજ્જતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

૧૦૩. વિહારટ્ઠં નામ ભણ્ડં વિહારે ચતૂહિ ઠાનેહિ નિક્ખિત્તં હોતિ – ભૂમટ્ઠં, થલટ્ઠં, આકાસટ્ઠં, વેહાસટ્ઠં. વિહારટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. વિહારં અભિયુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સામિકસ્સ વિમતિં ઉપ્પાદેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. સામિકો ન મય્હં ભવિસ્સતીતિ ધુરં નિક્ખિપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો સામિકં પરાજેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો પરજ્જતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

૧૦૪. ખેત્તં નામ યત્થ પુબ્બણ્ણં વા અપરણ્ણં વા જાયતિ. ખેત્તટ્ઠં નામ ભણ્ડં ખેત્તે ચતૂહિ ઠાનેહિ નિક્ખિત્તં હોતિ – ભૂમટ્ઠં, થલટ્ઠં, આકાસટ્ઠં, વેહાસટ્ઠં. ખેત્તટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ, દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. તત્થ જાતકં પુબ્બણ્ણં વા અપરણ્ણં વા પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ખેત્તં અભિયુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સામિકસ્સ વિમતિં ઉપ્પાદેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. સામિકો ન મય્હં ભવિસ્સતીતિ ધુરં નિક્ખિપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો સામિકં પરાજેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો પરજ્જતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ખિલં વા રજ્જું વા વતિં વા મરિયાદં વા સઙ્કામેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. એકં પયોગં અનાગતે, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. તસ્મિં પયોગે આગતે, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૦૫. વત્થુ નામ આરામવત્થુ વિહારવત્થુ. વત્થુટ્ઠં નામ ભણ્ડં વત્થુસ્મિં ચતૂહિ ઠાનેહિ નિક્ખિત્તં હોતિ – ભૂમટ્ઠં, થલટ્ઠં, આકાસટ્ઠં, વેહાસટ્ઠં. વત્થુટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. વત્થું અભિયુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સામિકસ્સ વિમતિં ઉપ્પાદેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. સામિકો ન મય્હં ભવિસ્સતીતિ ધુરં નિક્ખિપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો સામિકં પરાજેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો પરજ્જતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ખીલં વા રજ્જું વા વતિં વા પાકારં વા સઙ્કામેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. એકં પયોગં અનાગતે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. તસ્મિં પયોગે આગતે આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૦૬. ગામટ્ઠં નામ ભણ્ડં ગામે ચતૂહિ ઠાનેહિ નિક્ખિત્તં હોતિ – ભૂમટ્ઠં, થલટ્ઠં, આકાસટ્ઠં, વેહાસટ્ઠં. ગામટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૦૭. અરઞ્ઞં નામ યં મનુસ્સાનં પરિગ્ગહિતં હોતિ, તં અરઞ્ઞં. અરઞ્ઞટ્ઠં નામ ભણ્ડં અરઞ્ઞે ચતૂહિ ઠાનેહિ નિક્ખિત્તં હોતિ – ભૂમટ્ઠં, થલટ્ઠં, આકાસટ્ઠં, વેહાસટ્ઠં. અરઞ્ઞટ્ઠં ભણ્ડં અવહરિસ્સામીતિ થેય્યચિત્તો દુતિયં વા પરિયેસતિ ગચ્છતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. તત્થ જાતકં કટ્ઠં વા લતં વા તિણં વા પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૦૮. ઉદકં નામ ભાજનગતં વા હોતિ પોક્ખરણિયા વા તળાકે વા. થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. અત્તનો ભાજનં પવેસેત્વા પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં ઉદકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. અત્તનો ભાજનગતં કરોતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. મરિયાદં ભિન્દતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. મરિયાદં ભિન્દિત્વા પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં ઉદકં નિક્ખામેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. અતિરેકમાસકં વા ઊનપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં ઉદકં નિક્ખામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. માસકં વા ઊનમાસકં વા અગ્ઘનકં ઉદકં નિક્ખામેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૯. દન્તપોણં નામ છિન્નં વા અચ્છિન્નં વા. પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૧૦. વનપ્પતિ નામ યો મનુસ્સાનં પરિગ્ગહિતો હોતિ રુક્ખો પરિભોગો. થેય્યચિત્તો છિન્દતિ, પહારે પહારે આપત્તિ દુક્કટસ્સ. એકં પહારં અનાગતે, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. તસ્મિં પહારે આગતે, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૧૧. હરણકં નામ અઞ્ઞસ્સ હરણકં ભણ્ડં. થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. સહભણ્ડહારકં પદસા નેસ્સામીતિ પઠમં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. દુતિયં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. પતિતં ભણ્ડં ગહેસ્સામીતિ પાતાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પતિતં ભણ્ડં પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૧૨. ઉપનિધિ નામ ઉપનિક્ખિત્તં ભણ્ડં. દેહિ મે ભણ્ડન્તિ વુચ્ચમાનો નાહં ગણ્હામીતિ ભણતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સામિકસ્સ વિમતિં ઉપ્પાદેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. સામિકો ન મય્હં દસ્સતીતિ ધુરં નિક્ખિપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો સામિકં પરાજેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મં ચરન્તો પરજ્જતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

૧૧૩. સુઙ્કઘાતં નામ રઞ્ઞા ઠપિતં હોતિ પબ્બતખણ્ડે વા નદીતિત્થે વા ગામદ્વારે વા – ‘અત્ર પવિટ્ઠસ્સ સુઙ્કં ગણ્હન્તૂ’તિ. તત્ર પવિસિત્વા રાજગ્ગં [રાજગ્ઘં (સી. સ્યા.)] ભણ્ડં પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. પઠમં પાદં સુઙ્કઘાતં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. દુતિયં પાદં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. અન્તોસુઙ્કઘાતે ઠિતો બહિસુઙ્કઘાતં પાતેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. સુઙ્કં પરિહરતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૧૪. પાણો નામ મનુસ્સપાણો વુચ્ચતિ. થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. પદસા નેસ્સામીતિ પઠમં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. દુતિયં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

અપદં નામ અહિ મચ્છા. પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૧૫. દ્વિપદં નામ મનુસ્સા, પક્ખજાતા. થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. પદસા નેસ્સામીતિ પઠમં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. દુતિયં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૧૬. ચતુપ્પદં નામ – હત્થી અસ્સા ઓટ્ઠા ગોણા ગદ્રભા પસુકા. થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. પદસા નેસ્સામીતિ પઠમં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. દુતિયં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. તતિયં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ચતુત્થં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૧૭. બહુપ્પદં નામ – વિચ્છિકા સતપદી ઉચ્ચાલિઙ્ગપાણકા. પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. પદસા નેસ્સામીતિ સઙ્કામેતિ, પદે પદે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. પચ્છિમં પાદં સઙ્કામેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૧૮. ઓચરકો નામ ભણ્ડં ઓચરિત્વા આચિક્ખતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો તં ભણ્ડં અવહરતિ, આપત્તિ ઉભિન્નં પારાજિકસ્સ.

ઓણિરક્ખો નામ આહટં ભણ્ડં ગોપેન્તો પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

સંવિદાવહારો નામ સમ્બહુલા સંવિદહિત્વા એકો ભણ્ડં અવહરતિ, આપત્તિ સબ્બેસં પારાજિકસ્સ.

૧૧૯. સઙ્કેતકમ્મં નામ સઙ્કેતં કરોતિ – ‘‘પુરેભત્તં વા પચ્છાભત્તં વા રત્તિં વા દિવા વા તેન સઙ્કેતેન તં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. તેન સઙ્કેતેન તં ભણ્ડં અવહરતિ, આપત્તિ ઉભિન્નં પારાજિકસ્સ. તં સઙ્કેતં પુરે વા પચ્છા વા તં ભણ્ડં અવહરતિ, મૂલટ્ઠસ્સ અનાપત્તિ. અવહારકસ્સ આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૨૦. નિમિત્તકમ્મં નામ નિમિત્તં કરોતિ. અક્ખિં વા નિખણિસ્સામિ ભમુકં વા ઉક્ખિપિસ્સામિ સીસં વા ઉક્ખિપિસ્સામિ, તેન નિમિત્તેન તં ભણ્ડં અવહરાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. તેન નિમિત્તેન તં ભણ્ડં અવહરતિ, આપત્તિ ઉભિન્નં પારાજિકસ્સ. તં નિમિત્તં પુરે વા પચ્છા વા તં ભણ્ડં અવહરતિ, મૂલટ્ઠસ્સ અનાપત્તિ. અવહારકસ્સ આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૨૧. ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો તં મઞ્ઞમાનો તં અવહરતિ, આપત્તિ ઉભિન્નં પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો તં મઞ્ઞમાનો અઞ્ઞં અવહરતિ, મૂલટ્ઠસ્સ અનાપત્તિ. અવહારકસ્સ આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો અઞ્ઞં મઞ્ઞમાનો તં અવહરતિ, આપત્તિ ઉભિન્નં પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો અઞ્ઞં મઞ્ઞમાનો અઞ્ઞં અવહરતિ, મૂલટ્ઠસ્સ અનાપત્તિ. અવહારકસ્સ આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામસ્સ પાવદ – ‘ઇત્થન્નામો ઇત્થન્નામસ્સ પાવદતુ – ઇત્થન્નામો ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરતૂ’’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો ઇતરસ્સ આરોચેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અવહારકો પટિગ્ગણ્હાતિ, મૂલટ્ઠસ્સ આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. સો તં ભણ્ડં અવહરતિ, આપત્તિ સબ્બેસં પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામસ્સ પાવદ – ‘ઇત્થન્નામો ઇત્થન્નામસ્સ પાવદતુ – ઇત્થન્નામો ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરતૂ’’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો અઞ્ઞં આણાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અવહારકો પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો તં ભણ્ડં અવહરતિ, મૂલટ્ઠસ્સ અનાપત્તિ. આણાપકસ્સ ચ અવહારકસ્સ ચ આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો ગન્ત્વા પુન પચ્ચાગચ્છતિ – ‘‘નાહં સક્કોમિ તં ભણ્ડં અવહરિતુ’’ન્તિ. સો પુન આણાપેતિ – ‘‘યદા સક્કોસિ તદા તં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો તં ભણ્ડં અવહરતિ, આપત્તિ ઉભિન્નં પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો આણાપેત્વા વિપ્પટિસારી ન સાવેતિ – ‘‘મા અવહરી’’તિ. સો તં ભણ્ડં અવહરતિ, આપત્તિ ઉભિન્નં પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો આણાપેત્વા વિપ્પટિસારી સાવેતિ – ‘‘મા અવહરી’’તિ. સો ‘‘આણત્તો અહં તયા’’તિ, તં ભણ્ડં અવહરતિ, મૂલટ્ઠસ્સ અનાપત્તિ. અવહારકસ્સ આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

ભિક્ખુ ભિક્ખું આણાપેતિ – ‘‘ઇત્થન્નામં ભણ્ડં અવહરા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સો આણાપેત્વા વિપ્પટિસારી સાવેતિ – ‘‘મા અવહરી’’તિ. સો ‘‘સાધૂ’’તિ [સુટ્ઠૂતિ (ક.)]? ઓરમતિ, ઉભિન્નં અનાપત્તિ.

૧૨૨. પઞ્ચહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ પારાજિકસ્સ – પરપરિગ્ગહિતઞ્ચ હોતિ, પરપરિગ્ગહિતસઞ્ઞી ચ, ગરુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો, પઞ્ચમાસકો વા અતિરેકપઞ્ચમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૨૩. પઞ્ચહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ – પરપરિગ્ગહિતઞ્ચ હોતિ, પરપરિગ્ગહિતસઞ્ઞી ચ, લહુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો, અતિરેકમાસકો વા ઊનપઞ્ચમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

૧૨૪. પઞ્ચહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પરપરિગ્ગહિતઞ્ચ હોતિ, પરપરિગ્ગહિતસઞ્ઞી ચ, લહુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો, માસકો વા ઊનમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૨૫. છહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ન ચ સકસઞ્ઞી, ન ચ વિસ્સાસગ્ગાહી, ન ચ તાવકાલિકં, ગરુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો, પઞ્ચમાસકો વા અતિરેકપઞ્ચમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

૧૨૬. છહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. ન ચ સકસઞ્ઞી, ન ચ વિસ્સાસગ્ગાહી, ન ચ તાવકાલિકં, લહુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો અતિરેકમાસકો વા ઊનપઞ્ચમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

૧૨૭. છહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન ચ સકસઞ્ઞી, ન ચ વિસ્સાસગ્ગાહી, ન ચ તાવકાલિકં, લહુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો, માસકો વા ઊનમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૨૮. પઞ્ચહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન ચ પરપરિગ્ગહિતં હોતિ, પરપરિગ્ગહિતસઞ્ઞી ચ, ગરુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો, પઞ્ચમાસકો વા અતિરેકપઞ્ચમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૨૯. પઞ્ચહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન ચ પરપરિગ્ગહિતં હોતિ, પરપરિગ્ગહિતસઞ્ઞી ચ, લહુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો, અતિરેકમાસકો વા ઊનપઞ્ચમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૩૦. પઞ્ચહિ આકારેહિ અદિન્નં આદિયન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન ચ પરપરિગ્ગહિતં હોતિ, પરપરિગ્ગહિતસઞ્ઞી ચ, લહુકો ચ હોતિ પરિક્ખારો, માસકો વા ઊનમાસકો વા, થેય્યચિત્તઞ્ચ પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ. આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ફન્દાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઠાના ચાવેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૩૧. અનાપત્તિ સસઞ્ઞિસ્સ, વિસ્સાસગ્ગાહે, તાવકાલિકે, પેતપરિગ્ગહે, તિરચ્છાનગતપરિગ્ગહે, પંસુકૂલસઞ્ઞિસ્સ, ઉમ્મત્તકસ્સ, (ખિત્તચિત્તસ્સ વેદનાટ્ટસ્સ) [(ખિત્તચિત્તસ્સ વેદનાટ્ટસ્સ) કત્થચિ નત્થિ] આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

અદિન્નાદાનમ્હિ પઠમભાણવારો નિટ્ઠિતો.

વિનીતવત્થુઉદ્દાનગાથા

રજકેહિ પઞ્ચ અક્ખાતા, ચતુરો અત્થરણેહિ ચ;

અન્ધકારેન વે પઞ્ચ, પઞ્ચ હારણકેન ચ.

નિરુત્તિયા પઞ્ચ અક્ખાતા, વાતેહિ અપરે દુવે;

અસમ્ભિન્ને કુસાપાતો, જન્તગ્ગેન [જન્તાઘરેન (સ્યા.)] સહા દસ.

વિઘાસેહિ પઞ્ચ અક્ખાતા, પઞ્ચ ચેવ અમૂલકા;

દુબ્ભિક્ખે કુરમંસઞ્ચ [કૂરમંસઞ્ચ (સ્યા.)], પૂવસક્ખલિમોદકા.

છપરિક્ખારથવિકા, ભિસિવંસા ન નિક્ખમે;

ખાદનીયઞ્ચ વિસ્સાસં, સસઞ્ઞાયપરે દુવે.

સત્ત નાવહરામાતિ, સત્ત ચેવ અવાહરું;

સઙ્ઘસ્સ અવહરું સત્ત, પુપ્ફેહિ અપરે દુવે.

તયો ચ વુત્તવાદિનો, મણિ તીણિ અતિક્કમે;

સૂકરા ચ મિગા મચ્છા, યાનઞ્ચાપિ પવત્તયિ.

દુવે પેસી દુવે દારૂ, પંસુકૂલં દુવે દકા;

અનુપુબ્બવિધાનેન, તદઞ્ઞો ન પરિપૂરયિ.

સાવત્થિયા ચતુરો મુટ્ઠી, દ્વે વિઘાસા દુવે તિણા;

સઙ્ઘસ્સ ભાજયું સત્ત, સત્ત ચેવ અસ્સામિકા.

દારુદકા મત્તિકા દ્વે તિણાનિ;

સઙ્ઘસ્સ સત્ત અવહાસિ સેય્યં;

સસ્સામિકં ન ચાપિ નીહરેય્ય;

હરેય્ય સસ્સામિકં તાવકાલિકં.

ચમ્પા રાજગહે ચેવ, વેસાલિયા ચ અજ્જુકો;

બારાણસી ચ કોસમ્બી, સાગલા દળ્હિકેન ચાતિ.

વિનીતવત્થુ

૧૩૨. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ રજકત્થરણં ગન્ત્વા રજકભણ્ડિકં અવહરિંસુ. તેસં કુક્કુચ્ચં અહોસિ – ‘‘ભગવતા સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં. કચ્ચિ નુ ખો મયં પારાજિકં આપત્તિં આપન્ના’’તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘આપત્તિં તુમ્હે, ભિક્ખવે, આપન્ના પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ રજકત્થરણં ગન્ત્વા મહગ્ઘં દુસ્સં પસ્સિત્વા થેય્યચિત્તં ઉપ્પાદેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ – ‘‘ભગવતા સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં, કચ્ચિ નુ ખો અહં પારાજિકં આપત્તિં આપન્નો’’તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસિ. ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, ચિત્તુપ્પાદે’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ રજકત્થરણં ગન્ત્વા મહગ્ઘં દુસ્સં પસ્સિત્વા થેય્યચિત્તો આમસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ રજકત્થરણં ગન્ત્વા મહગ્ઘં દુસ્સં પસ્સિત્વા થેય્યચિત્તો ફન્દાપેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ રજકત્થરણં ગન્ત્વા મહગ્ઘં દુસ્સં પસ્સિત્વા થેય્યચિત્તો ઠાના ચાવેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૩૩. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો પિણ્ડચારિકો ભિક્ખુ મહગ્ઘં ઉત્તરત્થરણં પસ્સિત્વા થેય્યચિત્તં ઉપ્પાદેસિ…પે… થેય્યચિત્તો આમસિ…પે… થેય્યચિત્તો ફન્દાપેસિ…પે… થેય્યચિત્તો ઠાના ચાવેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૩૪. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ દિવા ભણ્ડં પસ્સિત્વા નિમિત્તં અકાસિ – ‘રત્તિં અવહરિસ્સામી’તિ. સો તં મઞ્ઞમાનો તં અવહરિ…પે… તં મઞ્ઞમાનો અઞ્ઞં અવહરિ…પે… અઞ્ઞં મઞ્ઞમાનો તં અવહરિ…પે… અઞ્ઞં મઞ્ઞમાનો અઞ્ઞં અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ દિવા ભણ્ડં પસ્સિત્વા નિમિત્તં અકાસિ – ‘‘રત્તિં અવહરિસ્સામી’’તિ. સો તં મઞ્ઞમાનો અત્તનો ભણ્ડં અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ અઞ્ઞસ્સ ભણ્ડં હરન્તો સીસે ભારં થેય્યચિત્તો આમસિ…પે… થેય્યચિત્તો ફન્દાપેસિ…પે… થેય્યચિત્તો ખન્ધં ઓરોપેસિ…પે… ખન્ધે ભારં થેય્યચિત્તો આમસિ…પે… થેય્યચિત્તો ફન્દાપેસિ…પે… થેય્યચિત્તો કટિં ઓરોપેસિ…પે… કટિયા ભારં થેય્યચિત્તો આમસિ…પે… થેય્યચિત્તો ફન્દાપેસિ…પે… થેય્યચિત્તો હત્થેન અગ્ગહેસિ…પે… હત્થે ભારં થેય્યચિત્તો ભૂમિયં નિક્ખિપિ…પે… થેય્યચિત્તો ભૂમિતો અગ્ગહેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૩૫. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ અજ્ઝોકાસે ચીવરં પત્થરિત્વા વિહારં પાવિસિ. અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ – ‘માયિદં ચીવરં નસ્સી’તિ, પટિસામેસિ. સો નિક્ખમિત્વા તં ભિક્ખું પુચ્છિ – ‘‘આવુસો, મય્હં ચીવરં કેન અવહટ’’ન્તિ? સો એવમાહ – ‘‘મયા અવહટ’’ન્તિ. ‘‘સો તં આદિયિ, અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે…. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસિ. ‘‘કિંચિત્તો ત્વં, ભિક્ખૂ’’તિ? ‘‘નિરુત્તિપથો અહં, ભગવા’’તિ. ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, નિરુત્તિપથે’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ પીઠે ચીવરં નિક્ખિપિત્વા. પીઠે નિસીદનં નિક્ખિપિત્વા… હેટ્ઠાપીઠે પત્તં નિક્ખિપિત્વા વિહારં પાવિસિ. અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ – ‘‘માયં પત્તો નસ્સી’’તિ પટિસામેસિ. સો નિક્ખમિત્વા તં ભિક્ખું પુચ્છિ – ‘‘આવુસો, મય્હં પત્તો કેન અવહટો’’તિ? સો એવમાહ – ‘‘મયા અવહટો’’તિ. ‘‘સો તં આદિયિ, અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, નિરુત્તિપથે’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની વતિયા ચીવરં પત્થરિત્વા વિહારં પાવિસિ. અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની – ‘માયિદં ચીવરં નસ્સી’તિ પટિસામેસિ. સા નિક્ખમિત્વા તં ભિક્ખુનિં પુચ્છિ – ‘‘અય્યે, મય્હં ચીવરં કેન અવહટ’’ન્તિ? સા એવમાહ – ‘‘મયા અવહટ’’ન્તિ. ‘‘સા તં આદિયિ, અસ્સમણીસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સા કુક્કુચ્ચં અહોસિ. અથ ખો સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીનં એતમત્થં આરોચેસિ. ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસું. ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખવે, નિરુત્તિપથે’’તિ.

૧૩૬. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ વાતમણ્ડલિકાય ઉક્ખિત્તં સાટકં પસ્સિત્વા સામિકાનં દસ્સામીતિ, અગ્ગહેસિ. સામિકા તં ભિક્ખું ચોદેસું – ‘‘અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘કિંચિત્તો ત્વં ભિક્ખૂ’’તિ? ‘‘અથેય્યચિત્તો અહં, ભગવા’’તિ. અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, અથેય્યચિત્તસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ વાતમણ્ડલિકાય ઉક્ખિત્તં વેઠનં પસ્સિત્વા ‘પુરે સામિકા પસ્સન્તી’તિ થેય્યચિત્તો અગ્ગહેસિ. સામિકા તં ભિક્ખું ચોદેસું – ‘‘અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૩૭. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ સુસાનં ગન્ત્વા અભિન્ને સરીરે પંસુકૂલં અગ્ગહેસિ. તસ્મિઞ્ચ સરીરે પેતો અધિવત્થો હોતિ. અથ ખો સો પેતો તં ભિક્ખું એતદવોચ – ‘‘મા, ભન્તે, મય્હં સાટકં અગ્ગહેસી’’તિ. સો ભિક્ખુ અનાદિયન્તો અગમાસિ. અથ ખો તં સરીરં ઉટ્ઠહિત્વા તસ્સ ભિક્ખુનો પિટ્ઠિતો પિટ્ઠિતો અનુબન્ધિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ વિહારં પવિસિત્વા દ્વારં થકેસિ. અથ ખો તં સરીરં તત્થેવ પરિપતિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. ન ચ, ભિક્ખવે, અભિન્ને સરીરે પંસુકૂલં ગહેતબ્બં. સો ગણ્હેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૧૩૮. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ સઙ્ઘસ્સ ચીવરે ભાજીયમાને થેય્યચિત્તો કુસં સઙ્કામેત્વા ચીવરં અગ્ગહેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૩૯. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા આનન્દો જન્તાઘરે અઞ્ઞતરસ્સ ભિક્ખુનો અન્તરવાસકં અત્તનો મઞ્ઞમાનો નિવાસેસિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ આયસ્મન્તં આનન્દં એતદવોચ – ‘‘કિસ્સ મે ત્વં, આવુસો આનન્દ, અન્તરવાસકં નિવાસેસી’’તિ? ‘‘સકસઞ્ઞી અહં, આવુસો’’તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખવે, સકસઞ્ઞિસ્સા’’તિ.

૧૪૦. તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા ભિક્ખૂ ગિજ્ઝકૂટા પબ્બતા ઓરોહન્તા સીહવિઘાસં પસ્સિત્વા પચાપેત્વા પરિભુઞ્જિંસુ. તેસં કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખવે, સીહવિઘાસે’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા ભિક્ખૂ ગિજ્ઝકૂટા પબ્બતા ઓરોહન્તા બ્યગ્ઘવિઘાસં પસ્સિત્વા… દીપિવિઘાસં પસ્સિત્વા… તરચ્છવિઘાસં પસ્સિત્વા… કોકવિઘાસં પસ્સિત્વા પચાપેત્વા પરિભુઞ્જિંસુ. તેસં કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખવે, તિરચ્છાનગતપરિગ્ગહે’’તિ.

૧૪૧. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ સઙ્ઘસ્સ ઓદને ભાજીયમાને – ‘અપરસ્સ ભાગં દેહી’તિ અમૂલકં અગ્ગહેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. આપત્તિ સમ્પજાનમુસાવાદે પાચિત્તિયસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ સઙ્ઘસ્સ ખાદનીયે ભાજિયમાને… સઙ્ઘસ્સ પૂવે ભાજિયમાને… સઙ્ઘસ્સ ઉચ્છુમ્હિ ભાજિયમાને… સઙ્ઘસ્સ તિમ્બરૂસકે ભાજિયમાને – ‘અપરસ્સ ભાગં દેહી’તિ અમૂલકં અગ્ગહેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે…. ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. આપત્તિ સમ્પજાનમુસાવાદે પાચિત્તિયસ્સા’’તિ.

૧૪૨. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ દુબ્ભિક્ખે ઓદનીયઘરં પવિસિત્વા પત્તપૂરં ઓદનં થેય્યચિત્તો અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ દુબ્ભિક્ખે સૂનઘરં [સૂનાઘરં (સી. સ્યા)] પવિસિત્વા પત્તપૂરં મંસં થેય્યચિત્તો અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ દુબ્ભિક્ખે પૂવઘરં પવિસિત્વા પત્તપૂરં પૂવં થેય્યચિત્તો અવહરિ…પે… પત્તપૂરા સક્ખલિયો થેય્યચિત્તો અવહરિ…પે… પત્તપૂરે મોદકે થેય્યચિત્તો અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૪૩. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ દિવા પરિક્ખારં પસ્સિત્વા નિમિત્તં અકાસિ – ‘‘રત્તિં અવહરિસ્સામી’’તિ. સો તં મઞ્ઞમાનો તં અવહરિ…પે… તં મઞ્ઞમાનો અઞ્ઞં અવહરિ…પે… અઞ્ઞં મઞ્ઞમાનો તં અવહરિ…પે… અઞ્ઞં મઞ્ઞમાનો અઞ્ઞં અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ દિવા પરિક્ખારં પસ્સિત્વા નિમિત્તં અકાસિ – ‘‘રત્તિં અવહરિસ્સામી’’તિ. સો તં મઞ્ઞમાનો અત્તનો પરિક્ખારં અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૧૪૪. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ પીઠે થવિકં પસ્સિત્વા – ‘‘ઇતો ગણ્હન્તો પારાજિકો ભવિસ્સામી’’તિ સહ પીઠકેન સઙ્કામેત્વા અગ્ગહેસિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ સઙ્ઘસ્સ ભિસિં થેય્યચિત્તો અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૪૫. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ ચીવરવંસે ચીવરં થેય્યચિત્તો અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ વિહારે ચીવરં અવહરિત્વા – ‘‘ઇતો નિક્ખમન્તો પારાજિકો ભવિસ્સામી’’તિ વિહારા ન નિક્ખમિ…પે… ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘નિક્ખમિ [નિક્ખમેય્ય (સી. સ્યા.)] વા સો, ભિક્ખવે, મોઘપુરિસો ન વા નિક્ખમિ [નિક્ખમેય્ય (સી. સ્યા.)], આપત્તિ પારાજિકસ્સા’’તિ.

૧૪૬. તેન ખો પન સમયેન દ્વે ભિક્ખૂ સહાયકા હોન્તિ. એકો ભિક્ખુ ગામં પિણ્ડાય પાવિસિ. દુતિયો ભિક્ખુ સઙ્ઘસ્સ ખાદનીયે ભાજીયમાને સહાયકસ્સ ભાગં ગહેત્વા તસ્સ વિસ્સસન્તો પરિભુઞ્જિ. સો જાનિત્વા તં ચોદેસિ – ‘‘અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘કિં ચિત્તો ત્વં, ભિક્ખૂ’’તિ? ‘‘વિસ્સાસગ્ગાહો અહં, ભગવા’’તિ. ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, વિસ્સાસગ્ગાહે’’તિ.

૧૪૭. તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા ભિક્ખૂ ચીવરકમ્મં કરોન્તિ. સઙ્ઘસ્સ ખાદનીયે ભાજીયમાને સબ્બેસં પટિવિસા આહરિત્વા ઉપનિક્ખિત્તા હોન્તિ. અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ અઞ્ઞતરસ્સ ભિક્ખુનો પટિવિસં અત્તનો મઞ્ઞમાનો પરિભુઞ્જિ. સો જાનિત્વા તં ચોદેસિ – ‘‘અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘કિંચિત્તો ત્વં, ભિક્ખૂ’’તિ? ‘‘સકસઞ્ઞી અહં, ભગવા’’તિ. ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, સકસઞ્ઞિસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા ભિક્ખૂ ચીવરકમ્મં કરોન્તિ. સઙ્ઘસ્સ ખાદનીયે ભાજિયમાને અઞ્ઞતરસ્સ ભિક્ખુનો પત્તેન અઞ્ઞતરસ્સ ભિક્ખુનો પટિવિસો આહરિત્વા ઉપનિક્ખિત્તો હોતિ. પત્તસામિકો ભિક્ખુ અત્તનો મઞ્ઞમાનો પરિભુઞ્જિ. સો જાનિત્વા તં ચોદેસિ – ‘‘અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, સકસઞ્ઞિસ્સા’’તિ.

૧૪૮. તેન ખો પન સમયેન અમ્બચોરકા અમ્બં પાતેત્વા ભણ્ડિકં આદાય અગમંસુ. સામિકા તે ચોરકે અનુબન્ધિંસુ. ચોરકા સામિકે પસ્સિત્વા ભણ્ડિકં પાતેત્વા પલાયિંસુ. ભિક્ખૂ પંસુકૂલસઞ્ઞિનો પટિગ્ગહાપેત્વા પરિભુઞ્જિંસુ. સામિકા તે ભિક્ખૂ ચોદેસું – ‘‘અસ્સમણાત્થ તુમ્હે’’તિ. તેસં કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘કિંચિત્તા તુમ્હે, ભિક્ખવે’’તિ? ‘‘પંસુકૂલસઞ્ઞિનો મયં, ભગવા’’તિ. ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખવે, પંસુકૂલસઞ્ઞિસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન જમ્બુચોરકા… લબુજચોરકા… પનસચોરકા… તાલપક્કચોરકા… ઉચ્છુચોરકા… તિમ્બરૂસકચોરકા તિમ્બરૂસકે ઉચ્ચિનિત્વા ભણ્ડિકં આદાય અગમંસુ. સામિકા તે ચોરકે અનુબન્ધિંસુ. ચોરકા સામિકે પસ્સિત્વા ભણ્ડિકં પાતેત્વા પલાયિંસુ. ભિક્ખૂ પંસુકૂલસઞ્ઞિનો પટિગ્ગહાપેત્વા પરિભુઞ્જિંસુ. સામિકા તે ભિક્ખૂ ચોદેસું – ‘‘અસ્સમણાત્થ તુમ્હે’’તિ. તેસં કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખવે, પંસુકૂલસઞ્ઞિસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અમ્બચોરકા અમ્બં પાતેત્વા ભણ્ડિકં આદાય અગમંસુ. સામિકા તે ચોરકે અનુબન્ધિંસુ. ચોરકા સામિકે પસ્સિત્વા ભણ્ડિકં પાતેત્વા પલાયિંસુ. ભિક્ખૂ – ‘પુરે સામિકા પસ્સન્તી’તિ, થેય્યચિત્તા પરિભુઞ્જિંસુ. સામિકા તે ભિક્ખૂ ચોદેસું – ‘‘અસ્સમણાત્થ તુમ્હે’’તિ. તેસં કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં તુમ્હે, ભિક્ખવે, આપન્ના પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન જમ્બુચોરકા… લબુજચોરકા… પનસચોરકા… તાલપક્કચોરકા… ઉચ્છુચોરકા… તિમ્બરૂસકચોરકા તિમ્બરૂસકે ઉચ્ચિનિત્વા ભણ્ડિકં આદાય અગમંસુ. સામિકા તે ચોરકે અનુબન્ધિંસુ. ચોરકા સામિકે પસ્સિત્વા ભણ્ડિકં પાતેત્વા પલાયિંસુ. ભિક્ખૂ – ‘પુરે સામિકા પસ્સન્તી’તિ, થેય્યચિત્તા પરિભુઞ્જિંસુ. સામિકા તે ભિક્ખૂ ચોદેસું – ‘‘અસ્સમણાત્થ તુમ્હે’’તિ. તેસં કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં તુમ્હે, ભિક્ખવે, આપન્ના પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ સઙ્ઘસ્સ અમ્બં થેય્યચિત્તો અવહરિ… સઙ્ઘસ્સ જમ્બું… સઙ્ઘસ્સ લબુજં… સઙ્ઘસ્સ પનસં… સઙ્ઘસ્સ તાલપક્કં… સઙ્ઘસ્સ ઉચ્છું… સઙ્ઘસ્સ તિમ્બરૂસકં થેય્યચિત્તો અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૪૯. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ પુપ્ફારામં ગન્ત્વા ઓચિતં પુપ્ફં પઞ્ચમાસગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ, આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ પુપ્ફારામં ગન્ત્વા પુપ્ફં ઓચિનિત્વા પઞ્ચમાસગ્ઘનકં થેય્યચિત્તો અવહરિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘આપત્તિં ત્વં, ભિક્ખુ આપન્નો પારાજિક’’ન્તિ.

૧૫૦. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ ગામકં ગચ્છન્તો અઞ્ઞતરં ભિક્ખું એતદવોચ – ‘‘આવુસો, તુય્હં ઉપટ્ઠાકકુલં વુત્તો વજ્જેમી’’તિ. સો ગન્ત્વા એકં સાટકં આહરાપેત્વા અત્તના પરિભુઞ્જિ. સો જાનિત્વા તં ચોદેસિ – ‘‘અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. ન ચ, ભિક્ખવે, વુત્તો વજ્જેમીતિ વત્તબ્બો. યો વદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ ગામકં ગચ્છતિ. અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ તં ભિક્ખું એતદવોચ – ‘‘આવુસો, મય્હં ઉપટ્ઠાકકુલં વુત્તો વજ્જેહી’’તિ. સો ગન્ત્વા યુગસાટકં આહરાપેત્વા એકં અત્તના પરિભુઞ્જિ, એકં તસ્સ ભિક્ખુનો અદાસિ. સો જાનિત્વા તં ચોદેસિ – ‘‘અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. ન ચ, ભિક્ખવે, વુત્તો વજ્જેહીતિ વત્તબ્બો. યો વદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ ગામકં ગચ્છન્તો અઞ્ઞતરં ભિક્ખું એતદવોચ – ‘‘આવુસો, તુય્હં ઉપટ્ઠાકકુલં વુત્તો વજ્જેમી’’તિ. સોપિ એવમાહ – ‘‘વુત્તો વજ્જેહી’’તિ. સો ગન્ત્વા આળ્હકં સપ્પિં તુલં ગુળં દોણં તણ્ડુલં આહરાપેત્વા અત્તના પરિભુઞ્જિ. સો જાનિત્વા તં ચોદેસિ – ‘‘અસ્સમણોસિ ત્વ’’ન્તિ. તસ્સ કુક્કુચ્ચં અહોસિ…પે… ‘‘અનાપત્તિ, ભિક્ખુ, પારાજિકસ્સ. ન ચ, ભિક્ખવે, વુત્તો વજ્જેમીતિ વત્તબ્બો, ન ચ વુત્તો વજ્જેહીતિ વત્તબ્બો. યો વદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.