૩. તતિયસિક્ખાપદં

૧૦૭૭. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેન્તિ. તા બાલા હોન્તિ અબ્યત્તા ન જાનન્તિ કપ્પિયં વા અકપ્પિયં વા. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેન્તી’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા…પે… ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દાતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, દાતબ્બા. તાય સિક્ખમાનાય સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા ભિક્ખુનીનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – અહં, અય્યે, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય સિક્ખમાના. સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચામી’’તિ. દુતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. તતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૧૦૭૮. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય સિક્ખમાના સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દદેય્ય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય સિક્ખમાના સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દેતિ. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિયા દાનં, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘દિન્ના સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામાય સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિ. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

૧૦૭૯. સા સિક્ખમાના ‘‘એવં વદેહી’’તિ વત્તબ્બા – ‘‘પાણાતિપાતા વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. અદિન્નાદાના વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. અબ્રહ્મચરિયા વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. મુસાવાદા વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. સુરામેરયમજ્જપ્પમાદટ્ઠાના વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. વિકાલભોજના વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામી’’તિ.

અથ ખો ભગવા તા ભિક્ખુનિયો અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૦૮૦. ‘‘યા પન ભિક્ખુની દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૦૮૧. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

દ્વે વસ્સાનીતિ દ્વે સંવચ્છરાનિ. અસિક્ખિતસિક્ખા નામ સિક્ખા વા ન દિન્ના હોતિ, દિન્ના વા સિક્ખા કુપિતા. વુટ્ઠાપેય્યાતિ ઉપસમ્પાદેય્ય.

‘‘વુટ્ઠાપેસ્સામી’’તિ ગણં વા આચરિનિં વા પત્તં વા ચીવરં વા પરિયેસતિ, સીમં વા સમ્મન્નતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઞત્તિયા દુક્કટં. દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દુક્કટા. કમ્મવાચાપરિયોસાને ઉપજ્ઝાયાય આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગણસ્સ ચ આચરિનિયા ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૮૨. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૮૩. અનાપત્તિ દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

તતિયસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.