૭. ગબ્ભિનીવગ્ગો

૧. પઠમસિક્ખાપદં

૧૦૬૭. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ગબ્ભિનિં વુટ્ઠાપેન્તિ. સા પિણ્ડાય ચરતિ. મનુસ્સા એવમાહંસુ – ‘‘દેથાય્યાય ભિક્ખં, ગરુભારા [ગરુગબ્ભા (સ્યા.)] અય્યા’’તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો ગબ્ભિનિં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખુનિયો તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો ગબ્ભિનિં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ગબ્ભિનિં વુટ્ઠાપેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ગબ્ભિનિં વુટ્ઠાપેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૦૬૮. ‘‘યા પન ભિક્ખુની ગબ્ભિનિં વુટ્ઠાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૦૬૯. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

ગબ્ભિની નામ આપન્નસત્તા વુચ્ચતિ. વુટ્ઠાપેય્યાતિ ઉપસમ્પાદેય્ય.

‘‘વુટ્ઠાપેસ્સામી’’તિ ગણં વા આચરિનિં વા પત્તં વા ચીવરં વા પરિયેસતિ, સીમં વા સમ્મન્નતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઞત્તિયા દુક્કટં. દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દુક્કટા. કમ્મવાચાપરિયોસાને ઉપજ્ઝાયાય આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગણસ્સ ચ આચરિનિયા ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૭૦. ગબ્ભિનિયા ગબ્ભિનિસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગબ્ભિનિયા વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ગબ્ભિનિયા અગબ્ભિનિસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, અનાપત્તિ. અગબ્ભિનિયા ગબ્ભિનિસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અગબ્ભિનિયા વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અગબ્ભિનિયા અગબ્ભિનિસઞ્ઞા, અનાપત્તિ.

૧૦૭૧. અનાપત્તિ ગબ્ભિનિં અગબ્ભિનિસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, અગબ્ભિનિં અગબ્ભિનિસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

પઠમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૨. દુતિયસિક્ખાપદં

૧૦૭૨. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો પાયન્તિં વુટ્ઠાપેન્તિ. સા પિણ્ડાય ચરતિ. મનુસ્સા એવમાહંસુ – ‘‘દેથાય્યાય ભિક્ખં, સદુતિયિકા અય્યા’’તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો પાયન્તિં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખુનિયો તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો પાયન્તિં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો પાયન્તિં વુટ્ઠાપેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો પાયન્તિં વુટ્ઠાપેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૦૭૩. ‘‘યા પન ભિક્ખુની પાયન્તિં વુટ્ઠાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૦૭૪. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

પાયન્તી નામ માતા વા હોતિ [હોતુ (ક.)] ધાતિ [ધાતી (સી. સ્યા.)] વા.

વુટ્ઠાપેય્યાતિ ઉપસમ્પાદેય્ય.

‘‘વુટ્ઠાપેસ્સામી’’તિ ગણં વા આચરિનિં વા પત્તં વા ચીવરં વા પરિયેસતિ, સીમં વા સમ્મન્નતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઞત્તિયા દુક્કટં. દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દુક્કટા. કમ્મવાચાપરિયોસાને ઉપજ્ઝાયાય આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગણસ્સ ચ આચરિનિયા ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૭૫. પાયન્તિયા પાયન્તિસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. પાયન્તિયા વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પાયન્તિયા અપાયન્તિસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, અનાપત્તિ. અપાયન્તિયા પાયન્તિસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અપાયન્તિયા વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અપાયન્તિયા અપાયન્તિસઞ્ઞા, અનાપત્તિ.

૧૦૭૬. અનાપત્તિ પાયન્તિં અપાયન્તિસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, અપાયન્તિં અપાયન્તિસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

દુતિયસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૩. તતિયસિક્ખાપદં

૧૦૭૭. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેન્તિ. તા બાલા હોન્તિ અબ્યત્તા ન જાનન્તિ કપ્પિયં વા અકપ્પિયં વા. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેન્તી’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા…પે… ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દાતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, દાતબ્બા. તાય સિક્ખમાનાય સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા ભિક્ખુનીનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – અહં, અય્યે, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય સિક્ખમાના. સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચામી’’તિ. દુતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. તતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૧૦૭૮. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય સિક્ખમાના સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દદેય્ય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય સિક્ખમાના સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દેતિ. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિયા દાનં, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘દિન્ના સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામાય સિક્ખમાનાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિ. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

૧૦૭૯. સા સિક્ખમાના ‘‘એવં વદેહી’’તિ વત્તબ્બા – ‘‘પાણાતિપાતા વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. અદિન્નાદાના વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. અબ્રહ્મચરિયા વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. મુસાવાદા વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. સુરામેરયમજ્જપ્પમાદટ્ઠાના વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ. વિકાલભોજના વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામી’’તિ.

અથ ખો ભગવા તા ભિક્ખુનિયો અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૦૮૦. ‘‘યા પન ભિક્ખુની દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૦૮૧. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

દ્વે વસ્સાનીતિ દ્વે સંવચ્છરાનિ. અસિક્ખિતસિક્ખા નામ સિક્ખા વા ન દિન્ના હોતિ, દિન્ના વા સિક્ખા કુપિતા. વુટ્ઠાપેય્યાતિ ઉપસમ્પાદેય્ય.

‘‘વુટ્ઠાપેસ્સામી’’તિ ગણં વા આચરિનિં વા પત્તં વા ચીવરં વા પરિયેસતિ, સીમં વા સમ્મન્નતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઞત્તિયા દુક્કટં. દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દુક્કટા. કમ્મવાચાપરિયોસાને ઉપજ્ઝાયાય આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગણસ્સ ચ આચરિનિયા ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૮૨. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૮૩. અનાપત્તિ દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

તતિયસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૪. ચતુત્થસિક્ખાપદં

૧૦૮૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેન્તિ. ભિક્ખુનિયો એવમાહંસુ – ‘‘એથ, સિક્ખમાના, ઇમં જાનાથ, ઇમં દેથ, ઇમં આહરથ, ઇમિના અત્થો, ઇમં કપ્પિયં કરોથા’’તિ. તા એવમાહંસુ – ‘‘ન મયં, અય્યે, સિક્ખમાના. ભિક્ખુનિયો મય’’ન્તિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા…પે… ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય સિક્ખમાનાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિં દાતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, દાતબ્બા. તાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય સિક્ખમાનાય સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા ભિક્ખુનીનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘‘અહં, અય્યે, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખા સિક્ખમાના સઙ્ઘં વુટ્ઠાનસમ્મુતિં યાચામી’’તિ. દુતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. તતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૧૦૮૫. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખા સિક્ખમાના સઙ્ઘં વુટ્ઠાનસમ્મુતિં યાચતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય સિક્ખમાનાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિં દદેય્ય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખા સિક્ખમાના સઙ્ઘં વુટ્ઠાનસમ્મુતિં યાચતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય સિક્ખમાનાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિં દેતિ. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય સિક્ખમાનાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિયા દાનં, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘દિન્ના સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય સિક્ખમાનાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિ; ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

અથ ખો ભગવા તા ભિક્ખુનિયો અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૦૮૬. ‘‘યા પન ભિક્ખુની દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૦૮૭. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

દ્વે વસ્સાનીતિ દ્વે સંવચ્છરાનિ. સિક્ખિતસિક્ખા નામ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખા. અસમ્મતા નામ ઞત્તિદુતિયેન કમ્મેન વુટ્ઠાનસમ્મુતિ ન દિન્નાહોતિ. વુટ્ઠાપેય્યાતિ ઉપસમ્પાદેય્ય.

‘‘વુટ્ઠાપેસ્સામી’’તિ ગણં વા આચરિનિં વા પત્તં વા ચીવરં વા પરિયેસતિ, સીમં વા સમ્મન્નતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઞત્તિયા દુક્કટં. દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દુક્કટા. કમ્મવાચાપરિયોસાને ઉપજ્ઝાયાય આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગણસ્સ ચ આચરિનિયા ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૮૮. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૮૯. અનાપત્તિ દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સિક્ખમાનં સઙ્ઘેન સમ્મતં વુટ્ઠાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

ચતુત્થસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૫. પઞ્ચમસિક્ખાપદં

૧૦૯૦. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ઊનદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં વુટ્ઠાપેન્તિ. તા અક્ખમા હોન્તિ સીતસ્સ ઉણ્હસ્સ જિઘચ્છાય પિપાસાય ડંસમકસવાતાતપસરીસપસમ્ફસ્સાનં દુરુત્તાનં દુરાગતાનં વચનપથાનં. ઉપ્પન્નાનં સારીરિકાનં વેદનાનં દુક્ખાનં તિબ્બાનં ખરાનં કટુકાનં અસાતાનં અમનાપાનં પાણહરાનં અનધિવાસકજાતિકા હોન્તિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો ઊનદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઊનદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં વુટ્ઠાપેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઊનદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં વુટ્ઠાપેસ્સન્તિ! ઊનદ્વાદસવસ્સા [ઊનદ્વાદસવસ્સાહિ (ક.)], ભિક્ખવે, ગિહિગતા અક્ખમા હોતિ સીતસ્સ ઉણ્હસ્સ જિઘચ્છાય પિપાસાય ડંસમકસવાતાતપસરીસપસમ્ફસ્સાનં દુરુત્તાનં દુરાગતાનં વચનપથાનં. ઉપ્પન્નાનં સારીરિકાનં વેદનાનં દુક્ખાનં તિબ્બાનં ખરાનં કટુકાનં અસાતાનં અમનાપાનં પાણહરાનં અનધિવાસકજાતિકા હોતિ. દ્વાદસવસ્સાવ [દ્વાદસવસ્સા ચ (સ્યા. ક.)] ખો, ભિક્ખવે, ગિહિગતા ખમા હોતિ સીતસ્સ ઉણ્હસ્સ જિઘચ્છાય પિપાસાય ડંસમકસવાતાતપસરીસપસમ્ફસ્સાનં દુરુત્તાનં દુરાગતાનં વચનપથાનં. ઉપ્પન્નાનં સારીરિકાનં વેદનાનં દુક્ખાનં તિબ્બાનં ખરાનં કટુકાનં અસાતાનં અમનાપાનં પાણહરાનં અધિવાસકજાતિકા હોતિ. નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૦૯૧. ‘‘યા પન ભિક્ખુની ઊનદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં વુટ્ઠાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૦૯૨. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

ઊનદ્વાદસવસ્સા નામ અપ્પત્તદ્વાદસવસ્સા. ગિહિગતા નામ પુરિસન્તરગતા વુચ્ચતિ. વુટ્ઠાપેય્યાતિ ઉપસમ્પાદેય્ય.

‘‘વુટ્ઠાપેસ્સામી’’તિ ગણં વા આચરિનિં વા પત્તં વા ચીવરં વા પરિયેસતિ, સીમં વા સમ્મન્નતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઞત્તિયા દુક્કટં. દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દુક્કટા. કમ્મવાચાપરિયોસાને ઉપજ્ઝાયાય આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગણસ્સ ચ આચરિનિયા ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૯૩. ઊનદ્વાદસવસ્સાય ઊનદ્વાદસવસ્સસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઊનદ્વાદસવસ્સાય વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઊનદ્વાદસવસ્સાય પરિપુણ્ણસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, અનાપત્તિ.

પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ઊનદ્વાદસવસ્સસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય પરિપુણ્ણસઞ્ઞા, અનાપત્તિ.

૧૦૯૪. અનાપત્તિ ઊનદ્વાદસવસ્સં પરિપુણ્ણસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં પરિપુણ્ણસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

પઞ્ચમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬. છટ્ઠસિક્ખાપદં

૧૦૯૫. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં વુટ્ઠાપેન્તિ. તા બાલા હોન્તિ અબ્યત્તા ન જાનન્તિ કપ્પિયં વા અકપ્પિયં વા. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં વુટ્ઠાપેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં વુટ્ઠાપેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દાતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, દાતબ્બા. તાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા ભિક્ખુનીનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – અહં, અય્યે, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા ગિહિગતા સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચામી’’તિ. દુતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. તતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૧૦૯૬. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા ગિહિગતા સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દદેય્ય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા ગિહિગતા સઙ્ઘં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં યાચતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિં દેતિ. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિયા દાનં, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘દિન્ના સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખાસમ્મુતિ. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

સા પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા ગિહિગતા એવં વદેહીતિ વત્તબ્બા – ‘‘પાણાતિપાતા વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામિ…પે… વિકાલભોજના વેરમણિં દ્વે વસ્સાનિ અવીતિક્કમ્મ સમાદાનં સમાદિયામી’’તિ.

અથ ખો ભગવા તા ભિક્ખુનિયો અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૦૯૭. ‘‘યા પન ભિક્ખુની પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ અસિક્ખિતસિક્ખં વુટ્ઠાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૦૯૮. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા નામ પત્તદ્વાદસવસ્સા. ગિહિગતા નામ પુરિસન્તરગતા વુચ્ચતિ. દ્વે વસ્સાનીતિ દ્વે સંવચ્છરાનિ. અસિક્ખિતસિક્ખા નામ સિક્ખા વા ન દિન્ના હોતિ, દિન્ના વા સિક્ખા કુપિતા. વુટ્ઠાપેય્યાતિ ઉપસમ્પાદેય્ય.

‘‘વુટ્ઠાપેસ્સામી’’તિ ગણં વા આચરિનિં વા પત્તં વા ચીવરં વા પરિયેસતિ, સીમં વા સમ્મન્નતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઞત્તિયા દુક્કટં. દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દુક્કટા. કમ્મવાચાપરિયોસાને ઉપજ્ઝાયાય આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગણસ્સ ચ આચરિનિયા ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૯૯. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૧૦૦. અનાપત્તિ પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં વુટ્ઠાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

છટ્ઠસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૭. સત્તમસિક્ખાપદં

૧૧૦૧. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેન્તિ. ભિક્ખુનિયો એવમાહંસુ – ‘‘એથ સિક્ખમાના, ઇમં જાનાથ, ઇમં દેથ, ઇમં આહરથ, ઇમિના અત્થો, ઇમં કપ્પિયં કરોથા’’તિ. તા એવમાહંસુ – ‘‘ન મયં, અય્યે, સિક્ખમાના, ભિક્ખુનિયો મય’’ન્તિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સઙ્ઘેન અસમ્મત્તં વુટ્ઠાપેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ભિક્ખવે ભિક્ખુનિયો પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા…પે… ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિં દાતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, દાતબ્બા. તાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા ભિક્ખુનીનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – અહં, અય્યે, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા ગિહિગતા દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખા, સઙ્ઘં વુટ્ઠાનસમ્મુતિં યાચામી’’તિ. દુતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. તતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો.

૧૧૦૨. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા ગિહિગતા દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખા સઙ્ઘં વુટ્ઠાનસમ્મુતિં યાચતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિં દદેય્ય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા ગિહિગતા દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખા સઙ્ઘં વુટ્ઠાનસમ્મુતિં યાચતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિં દેતિ. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિયા દાનં, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘દિન્ના સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામાય પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સાય ગિહિગતાય દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખાય વુટ્ઠાનસમ્મુતિ. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

અથ ખો ભગવા તા ભિક્ખુનિયો અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૧૦૩. ‘‘યા પન ભિક્ખુની પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સઙ્ઘેન અસમ્મતં વુટ્ઠાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૧૦૪. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સા નામ પત્તદ્વાદસવસ્સા. ગિહિગતા નામ પુરિસન્તરગતા વુચ્ચતિ. દ્વે વસ્સાનીતિ દ્વે સંવચ્છરાનિ. સિક્ખિતસિક્ખા નામ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખા. અસમ્મતા નામ ઞત્તિદુતિયેન કમ્મેન વુટ્ઠાનસમ્મુતિ ન દિન્ના હોતિ. વુટ્ઠાપેય્યાતિ ઉપસમ્પાદેય્ય.

‘‘વુટ્ઠાપેસ્સામી’’તિ ગણં વા આચરિનિં વા પત્તં વા ચીવરં વા પરિયેસતિ, સીમં વા સમ્મન્નતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઞત્તિયા દુક્કટં. દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ દુક્કટા. કમ્મવાચાપરિયોસાને ઉપજ્ઝાયાય આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ગણસ્સ ચ આચરિનિયા ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૧૦૫. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા વુટ્ઠાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૧૦૬. અનાપત્તિ પરિપુણ્ણદ્વાદસવસ્સં ગિહિગતં દ્વે વસ્સાનિ છસુ ધમ્મેસુ સિક્ખિતસિક્ખં સઙ્ઘેન સમ્મતં વુટ્ઠાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

સત્તમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૮. અટ્ઠમસિક્ખાપદં

૧૧૦૭. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા દ્વે વસ્સાનિ નેવ અનુગ્ગણ્હાતિ ન અનુગ્ગણ્હાપેતિ. તા બાલા હોન્તિ અબ્યત્તા; ન જાનન્તિ કપ્પિયં વા અકપ્પિયં વા. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા દ્વે વસ્સાનિ નેવ અનુગ્ગણ્હિસ્સતિ ન અનુગ્ગણ્હાપેસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા દ્વે વસ્સાનિ નેવ અનુગ્ગણ્હાતિ ન અનુગ્ગણ્હાપેતીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા દ્વે વસ્સાનિ નેવ અનુગ્ગણ્હિસ્સતિ ન અનુગ્ગણ્હાપેસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૧૦૮. ‘‘યા પન ભિક્ખુની સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા દ્વે વસ્સાનિ નેવ અનુગ્ગણ્હેય્ય ન અનુગ્ગણ્હાપેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૧૦૯. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

સહજીવિની નામ સદ્ધિવિહારિની વુચ્ચતિ. વુટ્ઠાપેત્વાતિ ઉપસમ્પાદેત્વા. દ્વે વસ્સાનીતિ દ્વે સંવચ્છરાનિ.

નેવ અનુગ્ગણ્હેય્યાતિ ન સયં અનુગ્ગણ્હેય્ય ઉદ્દેસેન પરિપુચ્છાય ઓવાદેન અનુસાસનિયા.

ન અનુગ્ગણ્હાપેય્યાતિ ન અઞ્ઞં આણાપેય્ય ‘‘દ્વે વસ્સાનિ નેવ અનુગ્ગણ્હિસ્સામિ ન અનુગ્ગણ્હાપેસ્સામી’’તિ ધુરં નિક્ખિત્તમત્તે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૧૧૧૦. અનાપત્તિ સતિ અન્તરાયે, પરિયેસિત્વા ન લભતિ, ગિલાનાય, આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

અટ્ઠમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૯. નવમસિક્ખાપદં

૧૧૧૧. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો વુટ્ઠાપિતં પવત્તિનિં દ્વે વસ્સાનિ નાનુબન્ધન્તિ. તા બાલા હોન્તિ અબ્યત્તા; ન જાનન્તિ કપ્પિયં વા અકપ્પિયં વા. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો વુટ્ઠાપિતં પવત્તિનિં દ્વે વસ્સાનિ નાનુબન્ધિસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો વુટ્ઠાપિતં પવત્તિનિં દ્વે વસ્સાનિ નાનુબન્ધન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો વુટ્ઠાપિતં પવત્તિનિં દ્વે વસ્સાનિ નાનુબન્ધિસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૧૧૨. ‘‘યા પન ભિક્ખુની વુટ્ઠાપિતં પવત્તિનિં દ્વે વસ્સાનિ નાનુબન્ધેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૧૧૩. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

વુટ્ઠાપિતન્તિ ઉપસમ્પાદિતં. પવત્તિની નામ ઉપજ્ઝાયા વુચ્ચતિ. દ્વે વસ્સાનીતિ દ્વે સંવચ્છરાનિ. નાનુબન્ધેય્યાતિ ન સયં ઉપટ્ઠહેય્ય. દ્વે વસ્સાનિ નાનુબન્ધિસ્સામીતિ ધુરં નિક્ખિત્તમત્તે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૧૧૧૪. અનાપત્તિ ઉપજ્ઝાયા બાલા વા હોતિ અલજ્જિની વા, ગિલાનાય, આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

નવમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૧૦. દસમસિક્ખાપદં

૧૧૧૫. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા નેવ વૂપકાસેતિ ન વૂપકાસાપેતિ. સામિકો અગ્ગહેસિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા નેવ વૂપકાસેસ્સતિ ન વૂપકાસાપેસ્સતિ, સામિકો અગ્ગહેસિ! સચાયં ભિક્ખુની પક્કન્તા અસ્સ, ન ચ સામિકો ગણ્હેય્યા’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા નેવ વૂપકાસેતિ ન વૂપકાસાપેતિ […સિ (ક.)], સામિકો અગ્ગહેસીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા નેવ વૂપકાસેસ્સતિ ન વૂપકાસાપેસ્સતિ, સામિકો અગ્ગહેસિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૧૧૬. ‘‘યા પન ભિક્ખુની સહજીવિનિં વુટ્ઠાપેત્વા નેવ વૂપકાસેય્ય ન વૂપકાસાપેય્ય અન્તમસો છપ્પઞ્ચયોજનાનિપિ, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૧૧૭. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

સહજીવિની નામ સદ્ધિવિહારિની વુચ્ચતિ. વુટ્ઠાપેત્વાતિ ઉપસમ્પાદેત્વા. નેવ વૂપકાસેય્યાતિ ન સયં વૂપકાસેય્ય. ન વૂપકાસાપેય્યાતિ ન અઞ્ઞં આણાપેય્ય. ‘‘નેવ વૂપકાસેસ્સામિ ન વૂપકાસાપેસ્સામિ અન્તમસો છપ્પઞ્ચયોજનાનિપી’’તિ ધુરં નિક્ખિત્તમત્તે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૧૧૧૮. અનાપત્તિ સતિ અન્તરાયે, પરિયેસિત્વા દુતિયિકં ભિક્ખુનિં ન લભતિ, ગિલાનાય, આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

દસમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

ગબ્ભિનિવગ્ગો સત્તમો.