૫. પઞ્ચમસિક્ખાપદં

૯૫૦. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભદ્દા કાપિલાની સાકેતે વસ્સં ઉપગતા હોતિ. સા કેનચિદેવ કરણીયેન ઉબ્બાળ્હા થુલ્લનન્દાય ભિક્ખુનિયા સન્તિકે દૂતં પાહેસિ – ‘‘સચે મે અય્યા થુલ્લનન્દા ઉપસ્સયં દદેય્ય આગચ્છેય્યામહં સાવત્થિ’’ન્તિ. થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની એવમાહ – ‘‘આગચ્છતુ, દસ્સામી’’તિ. અથ ખો ભદ્દા કાપિલાની સાકેતા સાવત્થિં અગમાસિ. થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની ભદ્દાય કાપિલાનિયા ઉપસ્સયં અદાસિ. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની બહુસ્સુતા હોતિ ભાણિકા વિસારદા પટ્ટા ધમ્મિં કથં કાતું. ભદ્દાપિ કાપિલાની બહુસ્સુતા [બહુસ્સુતાયેવ (ક.)] હોતિ ભાણિકા વિસારદા પટ્ટા ધમ્મિં કથં કાતું ઉળારસમ્ભાવિતા. મનુસ્સા – ‘‘અય્યા ભદ્દા કાપિલાની બહુસ્સુતા ભાણિકા વિસારદા પટ્ટા ધમ્મિં કથં કાતું ઉળારસમ્ભાવિતા’’તિ ભદ્દં કાપિલાનિં પઠમં પયિરુપાસિત્વા પચ્છા થુલ્લનન્દં ભિક્ખુનિં પયિરુપાસન્તિ. થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની ઇસ્સાપકતા – ‘‘ઇમા કિર અપ્પિચ્છા સન્તુટ્ઠા પવિવિત્તા અસંસટ્ઠા યા ઇમા સઞ્ઞત્તિબહુલા વિઞ્ઞત્તિબહુલા વિહરન્તી’’તિ કુપિતા અનત્તમના ભદ્દં કાપિલાનિં ઉપસ્સયા નિક્કડ્ઢિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા અય્યાય ભદ્દાય કાપિલાનિયા ઉપસ્સયં દત્વા કુપિતા અનત્તમના નિક્કડ્ઢિસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની ભદ્દાય કાપિલાનિયા ઉપસ્સયં દત્વા કુપિતા અનત્તમના નિક્કડ્ઢતીતિ [નિક્કડ્ઢીતિ (ક.)]? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની ભદ્દાય કાપિલાનિયા ઉપસ્સયં દત્વા કુપિતા અનત્તમના નિક્કડ્ઢિસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૯૫૧. ‘‘યા પન ભિક્ખુની ભિક્ખુનિયા ઉપસ્સયં દત્વા કુપિતા અનત્તમના નિક્કડ્ઢેય્ય વા નિક્કડ્ઢાપેય્ય વા, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૯૫૨. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

ભિક્ખુનિયાતિ અઞ્ઞાય ભિક્ખુનિયા. ઉપસ્સયો નામ કવાટબદ્ધો વુચ્ચતિ. દત્વાતિ સયં દત્વા. કુપિતા અનત્તમનાતિ અનભિરદ્ધા આહતચિત્તા ખિલજાતા.

નિક્કડ્ઢેય્યાતિ ગબ્ભે ગહેત્વા પમુખં નિક્કડ્ઢતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. પમુખે ગહેત્વા બહિ નિક્કડ્ઢતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. એકેન પયોગેન બહુકેપિ દ્વારે અતિક્કામેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

નિક્કડ્ઢાપેય્યાતિ અઞ્ઞં આણાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ [એત્થ ‘‘આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ સબ્બત્થ દિસ્સતિ, ભિક્ખુવિભઙ્ગે પન ઇદિસેસુ આણત્તિસહગતસિક્ખાપદેસુ ‘‘અઞ્ઞં આણાપેતિ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સા’’તિ આગતત્તા તમનુવત્તિત્વા વિસોધિતમિદં]. સકિં આણત્તા બહુકેપિ દ્વારે અતિક્કામેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૯૫૩. ઉપસમ્પન્નાય ઉપસમ્પન્નસઞ્ઞા ઉપસ્સયં દત્વા કુપિતા અનત્તમના નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉપસમ્પન્નાય વેમતિકા ઉપસ્સયં દત્વા કુપિતા અનત્તમના નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉપસમ્પન્નાય અનુપસમ્પન્નસઞ્ઞા ઉપસ્સયં દત્વા કુપિતા અનત્તમના નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

તસ્સા પરિક્ખારં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અકવાટબદ્ધા નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. તસ્સા પરિક્ખારં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્નં કવાટબદ્ધા વા અકવાટબદ્ધા વા નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. તસ્સા પરિક્ખારં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્નાય ઉપસમ્પન્નસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્નાય વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્નાય અનુપસમ્પન્નસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૯૫૪. અનાપત્તિ અલજ્જિનિં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, તસ્સા પરિક્ખારં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, ઉમ્મત્તિકં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, તસ્સા પરિક્ખારં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, ભણ્ડનકારિકં કલહકારિકં વિવાદકારિકં ભસ્સકારિકં સઙ્ઘે અધિકરણકારિકં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, તસ્સા પરિક્ખારં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, અન્તેવાસિનિં વા સદ્ધિવિહારિનિં વા ન સમ્મા વત્તન્તિં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, તસ્સા પરિક્ખારં નિક્કડ્ઢતિ વા નિક્કડ્ઢાપેતિ વા, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

પઞ્ચમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.