૮. અટ્ઠમસિક્ખાપદં
૮૨૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો બ્રાહ્મણો નિબ્બિટ્ઠરાજભટો ‘‘તઞ્ઞેવ ભટપથં યાચિસ્સામી’’તિ સીસં નહાયિત્વા ભિક્ખુનુપસ્સયં નિસ્સાય રાજકુલં ગચ્છતિ. અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની કટાહે વચ્ચં કત્વા તિરોકુટ્ટે છડ્ડેન્તી તસ્સ બ્રાહ્મણસ્સ મત્થકે આસુમ્ભિ. અથ ખો સો બ્રાહ્મણો ઉજ્ઝાયતિ ખિય્યતિ વિપાચેતિ – ‘‘અસ્સમણિયો ઇમા મુણ્ડા બન્ધકિનિયો. કથઞ્હિ નામ ગૂથકટાહં મત્થકે આસુમ્ભિસ્સન્તિ! ઇમાસં ઉપસ્સયં ઝાપેસ્સામી’’તિ! ઉમ્મુકં ગહેત્વા ઉપસ્સયં પવિસતિ. અઞ્ઞતરો ઉપાસકો ઉપસ્સયા નિક્ખમન્તો અદ્દસ તં બ્રાહ્મણં ઉમ્મુકં ગહેત્વા ઉપસ્સયં પવિસન્તં. દિસ્વાન તં બ્રાહ્મણં એતદવોચ – ‘‘કિસ્સ ત્વં, ભો, ઉમ્મુકં ગહેત્વા ઉપસ્સયં પવિસસી’’તિ? ‘‘ઇમા મં, ભો, મુણ્ડા બન્ધકિનિયો ગૂથકટાહં મત્થકે આસુમ્ભિંસુ. ઇમાસં ઉપસ્સયં ઝાપેસ્સામી’’તિ. ‘‘ગચ્છ, ભો બ્રાહ્મણ, મઙ્ગલં એતં. સહસ્સં લચ્છસિ તઞ્ચ ભટપથ’’ન્તિ. અથ ખો સો બ્રાહ્મણો સીસં નહાયિત્વા રાજકુલં ગન્ત્વા સહસ્સં અલત્થ તઞ્ચ ભટપથં. અથ ખો સો ઉપાસકો ઉપસ્સયં પવિસિત્વા ભિક્ખુનીનં એતમત્થં આરોચેત્વા પરિભાસિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો ઉચ્ચારં તિરોકુટ્ટે છડ્ડેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઉચ્ચારં તિરોકુટ્ટે છડ્ડેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઉચ્ચારં તિરોકુટ્ટે છડ્ડેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –
૮૨૫. ‘‘યા પન ભિક્ખુની ઉચ્ચારં વા પસ્સાવં વા સઙ્કારં વા વિઘાસં વા તિરોકુટ્ટે વા તિરોપાકારે વા છડ્ડેય્ય વા છડ્ડાપેય્ય વા, પાચિત્તિય’’ન્તિ.
૮૨૬. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.
ઉચ્ચારો નામ ગૂથો વુચ્ચતિ. પસ્સાવો નામ મુત્તં વુચ્ચતિ.
સઙ્કારં નામ કચવરં વુચ્ચતિ.
વિઘાસં નામ ચલકાનિ વા અટ્ઠિકાનિ વા ઉચ્છિટ્ઠોદકં વા.
કુટ્ટો નામ તયો કુટ્ટા – ઇટ્ઠકાકુટ્ટો, સિલાકુટ્ટો, દારુકુટ્ટો.
પાકારો નામ તયો પાકારા – ઇટ્ઠકાપાકારો, સિલાપાકારો, દારુપાકારો.
તિરોકુટ્ટેતિ કુટ્ટસ્સ પરતો. તિરોપાકારેતિ પાકારસ્સ પરતો.
છડ્ડેય્યાતિ સયં છડ્ડેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
છડ્ડાપેય્યાતિ અઞ્ઞં આણાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સકિં આણત્તા બહુકમ્પિ છડ્ડેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
૮૨૭. અનાપત્તિ ઓલોકેત્વા છડ્ડેતિ, અવળઞ્જે છડ્ડેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.
અટ્ઠમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.