૫. પઞ્ચમસિક્ખાપદં

૭૫૩. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની ગિલાના હોતિ. અથ ખો અઞ્ઞતરો ઉપાસકો યેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા થુલ્લનન્દં ભિક્ખુનિં એતદવોચ – ‘‘કચ્ચિ, અય્યે, ખમનીયં કચ્ચિ યાપનીય’’ન્તિ? ‘‘ન મે, આવુસો, ખમનીયં, ન યાપનીય’’ન્તિ. ‘‘અમુકસ્સ, અય્યે, આપણિકસ્સ ઘરે કહાપણં નિક્ખિપિસ્સામિ, તતો યં ઇચ્છેય્યાસિ તં આહરાપેય્યાસી’’તિ. થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની અઞ્ઞતરં સિક્ખમાનં આણાપેસિ – ‘‘ગચ્છ, સિક્ખમાને, અમુકસ્સ આપણિકસ્સ ઘરા કહાપણસ્સ તેલં આહરા’’તિ. અથ ખો સા સિક્ખમાના તસ્સ આપણિકસ્સ ઘરા કહાપણસ્સ તેલં આહરિત્વા થુલ્લનન્દાય ભિક્ખુનિયા અદાસિ. થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની એવમાહ – ‘‘ન મે, સિક્ખમાને, તેલેન અત્થો, સપ્પિના મે અત્થો’’તિ. અથ ખો સા સિક્ખમાના યેન સો આપણિકો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા તં આપણિકં એતદવોચ – ‘‘ન કિર, આવુસો, અય્યાય તેલેન અત્થો, સપ્પિના અત્થો, હન્દ તે તેલં, સપ્પિં મે દેહી’’તિ. ‘‘સચે મયં, અય્યે, વિક્કીતં ભણ્ડં પુન આદિયિસ્સામ, કદા અમ્હાકં ભણ્ડં વિક્કાયિસ્સતિ! તેલસ્સ કયેન તેલં હટં, સપ્પિસ્સ કયં આહર, સપ્પિં હરિસ્સસી’’તિ. અથ ખો સા સિક્ખમાના રોદન્તી અટ્ઠાસિ. ભિક્ખુનિયો તં સિક્ખમાનં એતદવોચું – ‘‘કિસ્સ ત્વં, સિક્ખમાને, રોદસી’’તિ? અથ ખો સા સિક્ખમાના ભિક્ખુનીનં એતમત્થં આરોચેસિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેતીતિ [ચેતાપેસીતિ (ક.)]? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૭૫૪. ‘‘યા પન ભિક્ખુની અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેય્ય, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૭૫૫. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

અઞ્ઞં ચેતાપેત્વાતિ યં કિઞ્ચિ ચેતાપેત્વા.

અઞ્ઞં ચેતાપેય્યાતિ તં ઠપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેતિ, પયોગે દુક્કટં. પટિલાભેન નિસ્સગ્ગિયં હોતિ. નિસ્સજ્જિતબ્બં સઙ્ઘસ્સ વા ગણસ્સ વા એકભિક્ખુનિયા વા. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, નિસ્સજ્જિતબ્બં…પે… ‘‘ઇદં મે, અય્યે, અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપિતં નિસ્સગ્ગિયં, ઇમાહં સઙ્ઘસ્સ નિસ્સજ્જામી’’તિ…પે… દદેય્યાતિ…પે… દદેય્યુન્તિ…પે… અય્યાય દમ્મીતિ.

૭૫૬. અઞ્ઞે અઞ્ઞસઞ્ઞા અઞ્ઞં ચેતાપેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં. અઞ્ઞે વેમતિકા અઞ્ઞં ચેતાપેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં. અઞ્ઞે અનઞ્ઞસઞ્ઞા અઞ્ઞં ચેતાપેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.

અનઞ્ઞે અઞ્ઞસઞ્ઞા અનઞ્ઞં ચેતાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનઞ્ઞે વેમતિકા અનઞ્ઞં ચેતાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનઞ્ઞે અનઞ્ઞસઞ્ઞા અનાપત્તિ.

૭૫૭. અનાપત્તિ તઞ્ઞેવ [તઞ્ચેવ (સ્યા.)] ચેતાપેતિ, અઞ્ઞઞ્ચ ચેતાપેતિ, આનિસંસં દસ્સેત્વા ચેતાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

પઞ્ચમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.