૧૦. દસમસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદં
૭૨૭. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુનીસઙ્ઘેન સમનુભટ્ઠા ભિક્ખુનિયો એવં વદેતિ – ‘‘સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો એવાચારા એવંસદ્દા એવંસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. તા સઙ્ઘો ન કિઞ્ચિ આહ. તુમ્હઞ્ઞેવ [તુમ્હેયેવ (સ્યા.)] સઙ્ઘો ઉઞ્ઞાય પરિભવેન અક્ખન્તિયા વેભસ્સિયા [વેભસ્સા (સી. સ્યા.)] દુબ્બલ્યા એવમાહ – ‘ભગિનિયો ખો સંસટ્ઠા વિહરન્તિ પાપાચારા પાપસદ્દા પાપસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતી’’’તિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સઙ્ઘેન સમનુભટ્ઠા ભિક્ખુનિયો એવં વક્ખતિ – સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો…પે… વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતીતિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સઙ્ઘેન સમનુભટ્ઠા ભિક્ખુનિયો એવં વદેતિ – સંસટ્ઠાવ અય્યે તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો એવાચારા એવંસદ્દા એવંસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. તા સઙ્ઘો ન કિઞ્ચિ આહ. તુમ્હઞ્ઞેવ સઙ્ઘો ઉઞ્ઞાય પરિભવેન અક્ખન્તિયા વેભસ્સિયા દુબ્બલ્યા એવમાહ – ભગિનિયો ખો સંસટ્ઠા વિહરન્તિ પાપાચારા પાપસદ્દા પાપસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતીતિ? ‘‘સચ્ચં ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સઙ્ઘેન સમનુભટ્ઠા ભિક્ખુનિયો એવં વક્ખતિ – સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો…પે… વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતીતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –
૭૨૮. ‘‘યા પન ભિક્ખુની એવં વદેય્ય – ‘સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો એવાચારા એવંસદ્દા એવંસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. તા સઙ્ઘો ન કિઞ્ચિ આહ. તુમ્હઞ્ઞેવ સઙ્ઘો ઉઞ્ઞાય પરિભવેન અક્ખન્તિયા વેભસ્સિયા દુબ્બલ્યા એવમાહ – ભગિનિયો ખો સંસટ્ઠા વિહરન્તિ પાપાચારા પાપસદ્દા પાપસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતી’તિ. સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ એવમસ્સ વચનીયા – ‘મા, અય્યે, એવં અવચ – સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો એવાચારા એવંસદ્દા એવંસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. તા સઙ્ઘો ન કિઞ્ચિ આહ. તુમ્હઞ્ઞેવ સઙ્ઘો ઉઞ્ઞાય પરિભવેન અક્ખન્તિયા વેભસ્સિયા દુબ્બલ્યા એવમાહ – ભગિનિયો ખો સંસટ્ઠા વિહરન્તિ પાપાચારા પાપસદ્દા પાપસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતી’તિ. એવઞ્ચ સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ વુચ્ચમાના તથેવ પગ્ગણ્હેય્ય, સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ યાવતતિયં સમનુભાસિતબ્બા તસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. યાવતતિયઞ્ચે સમનુભાસીયમાના તં પટિનિસ્સજ્જેય્ય, ઇચ્ચેતં કુસલં; નો ચે પટિનિસ્સજ્જેય્ય, અયમ્પિ ભિક્ખુની યાવતતિયકં ધમ્મં આપન્ના નિસ્સારણીયં સઙ્ઘાદિસેસ’’ન્તિ.
૭૨૯. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.
એવં વદેય્યાતિ – ‘‘સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો એવાચારા એવંસદ્દા એવંસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. તા સઙ્ઘો ન કિઞ્ચિ આહ’’.
તુમ્હઞ્ઞેવ સઙ્ઘો ઉઞ્ઞાયાતિ અવઞ્ઞાય.
પરિભવેનાતિ પારિભબ્યતા.
અક્ખન્તિયાતિ કોપેન.
વેભસ્સિયાતિ વિભસ્સીકતા [વિભસ્સિકતાય (સી.)].
દુબ્બલ્યાતિ અપક્ખતા.
એવમાહ – ‘‘ભગિનિયો ખો સંસટ્ઠા વિહરન્તિ પાપાચારા પાપસદ્દા પાપસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. વિચિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતી’’તિ.
સા ભિક્ખુનીતિ યા સા એવંવાદિની ભિક્ખુની.
ભિક્ખુનીહીતિ અઞ્ઞાહિ ભિક્ખુનીહિ.
યા પસ્સન્તિ યા સુણન્તિ તાહિ વત્તબ્બા – ‘‘માય્યે, એવં અવચ – ‘સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો…પે… વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતી’’તિ. દુતિયમ્પિ વત્તબ્બા. તતિયમ્પિ વત્તબ્બા. સચે પટિનિસ્સજ્જતિ, ઇચ્ચેતં કુસલં; નો ચે પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સુત્વા ન વદન્તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સા ભિક્ખુની સઙ્ઘમજ્ઝમ્પિ આકડ્ઢિત્વા વત્તબ્બા – ‘‘માય્યે, એવં અવચ – ‘સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો…પે… વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતી’’’તિ. દુતિયમ્પિ વત્તબ્બા. તતિયમ્પિ વત્તબ્બા. સચે પટિનિસ્સજ્જતિ, ઇચ્ચેતં કુસલં; નો ચે પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સા ભિક્ખુની સમનુભાસિતબ્બા. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, સમનુભાસિતબ્બા. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –
૭૩૦. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની સઙ્ઘેન સમનુભટ્ઠા ભિક્ખુનિયો એવં વદેતિ – ‘સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો એવાચારા એવંસદ્દા એવંસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. તા સઙ્ઘો ન કિઞ્ચિ આહ. તુમ્હઞ્ઞેવ સઙ્ઘો ઉઞ્ઞાય પરિભવેન અક્ખન્તિયા વેભસ્સિયા દુબ્બલ્યા એવમાહ – ભગિનિયો ખો સંસટ્ઠા વિહરન્તિ પાપાચારા પાપસદ્દા પાપસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતી’તિ. સા તં વત્થું ન પટિનિસ્સજ્જતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમનુભાસેય્ય તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. એસા ઞત્તિ.
‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની સઙ્ઘેન સમનુભટ્ઠા ભિક્ખુનિયો એવં વદેતિ – ‘સંસટ્ઠાવ અય્યે, તુમ્હે વિહરથ. મા તુમ્હે નાના વિહરિત્થ. સન્તિ સઙ્ઘે અઞ્ઞાપિ ભિક્ખુનિયો એવાચારા એવંસદ્દા એવંસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. તા સઙ્ઘો ન કિઞ્ચિ આહ. તુમ્હઞ્ઞેવ સઙ્ઘો ઉઞ્ઞાય પરિભવેન અક્ખન્તિયા વેભસ્સિયા દુબ્બલ્યા એવમાહ – ભગિનિયો ખો સંસટ્ઠા વિહરન્તિ પાપાચારા પાપસદ્દા પાપસિલોકા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહેસિકા, અઞ્ઞમઞ્ઞિસ્સા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા. વિવિચ્ચથાય્યે. વિવેકઞ્ઞેવ ભગિનીનં સઙ્ઘો વણ્ણેતી’તિ. સા તં વત્થું ન પટિનિસ્સજ્જતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમનુભાસતિ તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા સમનુભાસના તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.
‘‘દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે….
‘‘સમનુભટ્ઠા સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.
ઞત્તિયા દુક્કટં, દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા, કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ. સઙ્ઘાદિસેસં અજ્ઝાપજ્જન્તિયા ઞત્તિયા દુક્કટં, દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા પટિપ્પસ્સમ્ભન્તિ.
અયમ્પીતિ પુરિમાયો ઉપાદાય વુચ્ચતિ.
યાવતતિયકન્તિ યાવતતિયં સમનુભાસનાય આપજ્જતિ, ન સહવત્થુજ્ઝાચારા.
નિસ્સારણીયન્તિ સઙ્ઘમ્હા નિસ્સારીયતિ.
સઙ્ઘાદિસેસોતિ સઙ્ઘોવ તસ્સા આપત્તિયા માનત્તં દેતિ, મૂલાય પટિકસ્સતિ, અબ્ભેતિ, ન સમ્બહુલા ન એકા ભિક્ખુની. તેન વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ઘાદિસેસો’’તિ. તસ્સેવ આપત્તિનિકાયસ્સ નામકમ્મં અધિવચનં, તેનપિ વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ઘાદિસેસો’’તિ.
૭૩૧. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.
અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.
૭૩૨. અનાપત્તિ અસમનુભાસન્તિયા, પટિનિસ્સજ્જન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.
દસમસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.
ઉદ્દિટ્ઠા ખો, અય્યાયો, સત્તરસ સઙ્ઘાદિસેસા ધમ્મા – નવ પઠમાપત્તિકા, અટ્ઠ યાવતતિયકા. યેસં ભિક્ખુની અઞ્ઞતરં વા અઞ્ઞતરં વા આપજ્જતિ, તાય ભિક્ખુનિયા ઉભતોસઙ્ઘે પક્ખમાનત્તં ચરિતબ્બં. ચિણ્ણમાનત્તા ભિક્ખુની યત્થ સિયા વીસતિગણો ભિક્ખુનિસઙ્ઘો તત્થ (સા ભિક્ખુની) [( ) (કત્થપિ નત્થિ)] અબ્ભેતબ્બા. એકાયપિ ચે ઊનો વીસતિગણો ભિક્ખુનિસઙ્ઘો તં ભિક્ખુનિં અબ્ભેય્ય. સા ચ ભિક્ખુની અનબ્ભિતા, તા ચ ભિક્ખુનિયો ગારય્હા, અયં તત્થ સામીચિ.
તત્થાય્યાયો પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? દુતિયમ્પિ પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? તતિયમ્પિ પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? પરિસુદ્ધેત્થાય્યાયો, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામીતિ.
સત્તરસકં નિટ્ઠિતં.
ભિક્ખુનિવિભઙ્ગે સઙ્ઘાદિસેસકણ્ડં નિટ્ઠિતં.