૭. નિસીદનસિક્ખાપદં

૫૩૧. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન ભગવતા ભિક્ખૂનં નિસીદનં અનુઞ્ઞાતં હોતિ. છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ – ‘‘ભગવતા નિસીદનં અનુઞ્ઞાત’’ન્તિ અપ્પમાણિકાનિ નિસીદનાનિ ધારેન્તિ. મઞ્ચસ્સપિ પીઠસ્સપિ પુરતોપિ પચ્છતોપિ ઓલમ્બેન્તિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ અપ્પમાણિકાનિ નિસીદનાનિ ધારેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે, અપ્પમાણિકાનિ નિસીદનાનિ ધારેથાતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, મોઘપુરિસા, અપ્પમાણિકાનિ નિસીદનાનિ ધારેસ્સથ! નેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘નિસીદનં પન ભિક્ખુના કારયમાનેન પમાણિકં કારેતબ્બં. તત્રિદં પમાણં – દીઘસો દ્વે વિદત્થિયો, સુગતવિદત્થિયા; તિરિયં દિયડ્ઢં. તં અતિક્કામયતો છેદનકં પાચિત્તિય’’ન્તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૫૩૨. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા ઉદાયી મહાકાયો હોતિ. સો ભગવતો પુરતો નિસીદનં પઞ્ઞપેત્વા સમન્તતો સમઞ્છમાનો નિસીદતિ. અથ ખો ભગવા આયસ્મન્તં ઉદાયિં એતદવોચ – ‘‘કિસ્સ ત્વં, ઉદાયિ, નિસીદનં સમન્તતો સમઞ્છસિ; સેય્યથાપિ પુરાણાસિકોટ્ઠો’’તિ? ‘‘તથા હિ પન, ભન્તે, ભગવતા ભિક્ખૂનં અતિખુદ્દકં નિસીદનં અનુઞ્ઞાત’’ન્તિ. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, નિસીદનસ્સ દસં વિદત્થિં. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૫૩૩. ‘‘નિસીદનં પન ભિક્ખુના કારયમાનેન પમાણિકં કારેતબ્બં. તત્રિદં પમાણં – દીઘસો દ્વે વિદત્થિયો, સુગતવિદત્થિયા; તિરિયં દિયડ્ઢં. દસા વિદત્થિ. તં અતિક્કામયતો છેદનકં પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૫૩૪. નિસીદનં નામ સદસં વુચ્ચતિ.

કારયમાનેનાતિ કરોન્તો વા કારાપેન્તો વા પમાણિકં કારેતબ્બં. તત્રિદં પમાણં – દીઘસો દ્વે વિદત્થિયો, સુગતવિદત્થિયા; તિરિયં દિયડ્ઢં. દસા વિદત્થિ. તં અતિક્કામેત્વા કરોતિ વા કારાપેતિ વા, પયોગે દુક્કટં. પટિલાભેન છિન્દિત્વા પાચિત્તિયં દેસેતબ્બં.

૫૩૫. અત્તના વિપ્પકતં અત્તના પરિયોસાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. અત્તના વિપ્પકતં પરેહિ પરિયોસાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. પરેહિ વિપ્પકતં અત્તના પરિયોસાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. પરેહિ વિપ્પકતં પરેહિ પરિયોસાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અઞ્ઞસ્સત્થાય કરોતિ વા કારાપેતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અઞ્ઞેન કતં પટિલભિત્વા પરિભુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૫૩૬. અનાપત્તિ પમાણિકં કરોતિ, ઊનકં કરોતિ, અઞ્ઞેન કતં પમાણાતિક્કન્તં પટિલભિત્વા છિન્દિત્વા પરિભુઞ્જતિ, વિતાનં વા ભૂમત્થરણં વા સાણિપાકારં વા ભિસિં વા બિબ્બોહનં વા કરોતિ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

નિસીદનસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં સત્તમં.