૪. સૂચિઘરસિક્ખાપદં

૫૧૬. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સક્કેસુ વિહરતિ કપિલવત્થુસ્મિં નિગ્રોધારામે. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરેન દન્તકારેન ભિક્ખૂ પવારિતા હોન્તિ – ‘‘યેસં અય્યાનં સૂચિઘરેન અત્થો અહં સૂચિઘરેના’’તિ. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ બહૂ સૂચિઘરે વિઞ્ઞાપેન્તિ. યેસં ખુદ્દકા સૂચિઘરા તે મહન્તે સૂચિઘરે વિઞ્ઞાપેન્તિ. યેસં મહન્તા સૂચિઘરા તે ખુદ્દકે સૂચિઘરે વિઞ્ઞાપેન્તિ. અથ ખો સો દન્તકારો ભિક્ખૂનં બહૂ સૂચિઘરે કરોન્તો ન સક્કોતિ અઞ્ઞં વિક્કાયિકં ભણ્ડં કાતું, અત્તનાપિ ન યાપેતિ, પુત્તદારોપિસ્સ કિલમતિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સમણા સક્યપુત્તિયા ન મત્તં જાનિત્વા બહૂ સૂચિઘરે વિઞ્ઞાપેસ્સન્તિ! અયં ઇમેસં બહૂ સૂચિઘરે કરોન્તો ન સક્કોતિ અઞ્ઞં વિક્કાયિકં ભણ્ડં કાતું, અત્તનાપિ ન યાપેતિ, પુત્તદારોપિસ્સ કિલમતી’’તિ. અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખૂ ન મત્તં જાનિત્વા બહૂ સૂચિઘરે વિઞ્ઞાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ ન મત્તં જાનિત્વા બહૂ સૂચિઘરે વિઞ્ઞાપેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તે, ભિક્ખવે, મોઘપુરિસા ન મત્તં જાનિત્વા બહૂ સૂચિઘરે વિઞ્ઞાપેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૫૧૭. ‘‘યો પન ભિક્ખુ અટ્ઠિમયં વા દન્તમયં વા વિસાણમયં વા સૂચિઘરં કારાપેય્ય ભેદનકં, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૫૧૮. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

અટ્ઠિ નામ યં કિઞ્ચિ અટ્ઠિ.

દન્તો નામ હત્થિદન્તો વુચ્ચતિ.

વિસાણં નામ યં કિઞ્ચિ વિસાણં.

કારાપેય્યાતિ કરોતિ વા કારાપેતિ વા, પયોગે દુક્કટં. પટિલાભેન ભિન્દિત્વા પાચિત્તિયં દેસેતબ્બં.

૫૧૯. અત્તના વિપ્પકતં અત્તના પરિયોસાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. અત્તના વિપ્પકતં પરેહિ પરિયોસાપેતિ [પરિયોસાવાપેતિ (ક.)], આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. પરેહિ વિપ્પકતં અત્તના પરિયોસાપેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. પરેહિ વિપ્પકતં પરેહિ પરિયોસાપેતિ [પરિયોસાવાપેતિ (ક.)], આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અઞ્ઞસ્સત્થાય કરોતિ વા કારાપેતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અઞ્ઞેન કતં પટિલભિત્વા પરિભુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૫૨૦. અનાપત્તિ ગણ્ઠિકાય [ગણ્ડિકાય (સ્યા.)], અરણિકે, વિધે [વીઠે (સી.), વીથે (સ્યા.)], અઞ્જનિયા, અઞ્જનિસલાકાય, વાસિજટે, ઉદકપુઞ્છનિયા, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

સૂચિઘરસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં ચતુત્થં.