૭. સંવિધાનસિક્ખાપદં

૪૧૨. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ કોસલેસુ જનપદે સાવત્થિં ગચ્છન્તો અઞ્ઞતરેન ગામદ્વારેન અતિક્કમતિ. અઞ્ઞતરા ઇત્થી સામિકેન સહ ભણ્ડિત્વા ગામતો નિક્ખમિત્વા તં ભિક્ખું પસ્સિત્વા એતદવોચ – ‘‘કહં, ભન્તે, અય્યો ગમિસ્સતી’’તિ? ‘‘સાવત્થિં ખો અહં, ભગિનિ, ગમિસ્સામી’’તિ. ‘‘અહં અય્યેન સદ્ધિં ગમિસ્સામી’’તિ. ‘‘એય્યાસિ, ભગિની’’તિ. અથ ખો તસ્સા ઇત્થિયા સામિકો ગામતો નિક્ખમિત્વા મનુસ્સે પુચ્છિ – ‘‘અપાય્યો [અપય્યા (સી. સ્યા.)] એવરૂપિં ઇત્થિં પસ્સેય્યાથા’’તિ? ‘‘એસાય્યો, પબ્બજિતેન સહ ગચ્છતી’’તિ. અથ ખો સો પુરિસો અનુબન્ધિત્વા તં ભિક્ખું ગહેત્વા આકોટેત્વા મુઞ્ચિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે પધૂપેન્તો નિસીદિ. અથ ખો સા ઇત્થી તં પુરિસં એતદવોચ – ‘‘નાય્યો સો ભિક્ખુ મં નિપ્પાતેસિ; અપિચ, અહમેવ તેન ભિક્ખુના સદ્ધિં ગચ્છામિ; અકારકો સો ભિક્ખુ; ગચ્છ, નં ખમાપેહી’’તિ. અથ ખો સો પુરિસો તં ભિક્ખું ખમાપેસિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ સાવત્થિં ગન્ત્વા ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુ માતુગામેન સદ્ધિં સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જિસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર ત્વં, ભિક્ખુ, માતુગામેન સદ્ધિં સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જસીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, માતુગામેન સદ્ધિં સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જિસ્સસિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં, ઉદ્દિસેય્યાથ –

૪૧૩. ‘‘યો પન ભિક્ખુ માતુગામેન સદ્ધિં સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જેય્ય, અન્તમસો ગામન્તરમ્પિ, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૪૧૪. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

માતુગામો નામ મનુસ્સિત્થી, ન યક્ખી ન પેતી ન તિરચ્છાનગતા વિઞ્ઞૂ પટિબલા સુભાસિતદુબ્ભાસિતં દુટ્ઠુલ્લાદુટ્ઠુલ્લં આજાનિતું.

સદ્ધિન્તિ એકતો.

સંવિધાયાતિ – ‘‘ગચ્છામ ભગિનિ, ગચ્છામાય્ય, ગચ્છામાય્ય, ગચ્છામ ભગિનિ, અજ્જ વા હિય્યો વા પરે વા ગચ્છામા’’તિ સંવિદહતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અન્તમસો ગામન્તરમ્પીતિ કુક્કુટસમ્પાતે ગામે ગામન્તરે ગામન્તરે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. અગામકે અરઞ્ઞે અદ્ધયોજને અદ્ધયોજને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૪૧૫. માતુગામે માતુગામસઞ્ઞી સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જતિ, અન્તમસો ગામન્તરમ્પિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. માતુગામે વેમતિકો સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જતિ, અન્તમસો ગામન્તરમ્પિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. માતુગામે અમાતુગામસઞ્ઞી સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જતિ, અન્તમસો ગામન્તરમ્પિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

ભિક્ખુ સંવિદહતિ માતુગામો ન સંવિદહતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. યક્ખિયા વા પેતિયા પણ્ડકેન વા તિરચ્છાનગતમનુસ્સવિગ્ગહિત્થિયા વા સદ્ધિં સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જતિ, અન્તમસો ગામન્તરમ્પિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અમાતુગામે માતુગામસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અમાતુગામે વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અમાતુગામે અમાતુગામસઞ્ઞી, અનાપત્તિ.

૪૧૬. અનાપત્તિ અસંવિદહિત્વા ગચ્છતિ, માતુગામો સંવિદહતિ ભિક્ખુ ન સંવિદહતિ, વિસઙ્કેતેન ગચ્છતિ, આપદાસુ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

સંવિધાનસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં સત્તમં.