૫. દુતિયસેનાસનસિક્ખાપદં

૧૧૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન સત્તરસવગ્ગિયા ભિક્ખૂ સહાયકા હોન્તિ. તે વસન્તાપિ એકતોવ વસન્તિ, પક્કમન્તાપિ એકતોવ પક્કમન્તિ. તે અઞ્ઞતરસ્મિં સઙ્ઘિકે વિહારે સેય્યં સન્થરિત્વા તં પક્કમન્તા નેવ ઉદ્ધરિંસુ ન ઉદ્ધરાપેસું, અનાપુચ્છા પક્કમિંસુ. સેનાસનં ઉપચિકાહિ ખાયિતં હોતિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સત્તરસવગ્ગિયા ભિક્ખૂ સઙ્ઘિકે વિહારે સેય્યં સન્થરિત્વા તં પક્કમન્તા નેવ ઉદ્ધરિસ્સન્તિ ન ઉદ્ધરાપેસ્સન્તિ, અનાપુચ્છા પક્કમિસ્સન્તિ, સેનાસનં ઉપચિકાહિ ખાયિત’’ન્તિ! અથ ખો તે ભિક્ખૂ સત્તરસવગ્ગિયે ભિક્ખૂ અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું…પે… ‘‘સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, સત્તરસવગ્ગિયા ભિક્ખૂ સઙ્ઘિકે વિહારે સેય્યં સન્થરિત્વા તં પક્કમન્તા નેવ ઉદ્ધરિંસુ ન ઉદ્ધરાપેસું, અનાપુચ્છા પક્કમિંસુ, સેનાસનં ઉપચિકાહિ ખાયિત’’ન્તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તે, ભિક્ખવે, મોઘપુરિસા સઙ્ઘિકે વિહારે સેય્યં સન્થરિત્વા તં પક્કમન્તા નેવ ઉદ્ધરિસ્સન્તિ ન ઉદ્ધરાપેસ્સન્તિ, અનાપુચ્છા પક્કમિસ્સન્તિ, સેનાસનં ઉપચિકાહિ ખાયિતં! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૧૧૫. ‘‘યો પન ભિક્ખુ સઙ્ઘિકે વિહારે સેય્યં સન્થરિત્વા વા સન્થરાપેત્વા વા તં પક્કમન્તો નેવ ઉદ્ધરેય્ય ન ઉદ્ધરાપેય્ય, અનાપુચ્છં વા ગચ્છેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૧૬. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

સઙ્ઘિકો નામ વિહારો સઙ્ઘસ્સ દિન્નો હોતિ પરિચ્ચત્તો.

સેય્યં નામ ભિસિ, ચિમિલિકા ઉત્તરત્થરણં, ભૂમત્થરણં, તટ્ટિકા, ચમ્મખણ્ડો, નિસીદનં, પચ્ચત્થરણં, તિણસન્થારો, પણ્ણસન્થારો.

સન્થરિત્વાતિ સયં સન્થરિત્વા.

સન્થરાપેત્વાતિ અઞ્ઞં સન્થરાપેત્વા.

તં પક્કમન્તો નેવ ઉદ્ધરેય્યાતિ ન સયં ઉદ્ધરેય્ય.

ન ઉદ્ધરાપેય્યાતિ ન અઞ્ઞં ઉદ્ધરાપેય્ય.

અનાપુચ્છં વા ગચ્છેય્યાતિ ભિક્ખું વા સામણેરં વા આરામિકં વા અનાપુચ્છા પરિક્ખિત્તસ્સ આરામસ્સ પરિક્ખેપં અતિક્કમન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. અપરિક્ખિત્તસ્સ આરામસ્સ ઉપચારં અતિક્કમન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. સઙ્ઘિકે સઙ્ઘિકસઞ્ઞી સેય્યં સન્થરિત્વા વા સન્થરાપેત્વા વા તં પક્કમન્તો નેવ ઉદ્ધરેય્ય ન ઉદ્ધરાપેય્ય, અનાપુચ્છં વા ગચ્છેય્ય, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. સઙ્ઘિકે વેમતિકો સેય્યં સન્થરિત્વા વા સન્થરાપેત્વા વા તં પક્કમન્તો નેવ ઉદ્ધરેય્ય ન ઉદ્ધરાપેય્ય, અનાપુચ્છં વા ગચ્છેય્ય, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. સઙ્ઘિકે પુગ્ગલિકસઞ્ઞી સેય્યં સન્થરિત્વા વા સન્થરાપેત્વા વા તં પક્કમન્તો નેવ ઉદ્ધરેય્ય ન ઉદ્ધરાપેય્ય, અનાપુચ્છં વા ગચ્છેય્ય, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૧૧૭. વિહારસ્સ ઉપચારે વા ઉપટ્ઠાનસાલાયં વા મણ્ડપે વા રુક્ખમૂલે વા સેય્યં સન્થરિત્વા વા સન્થરાપેત્વા વા તં પક્કમન્તો નેવ ઉદ્ધરેય્ય ન ઉદ્ધરાપેય્ય, અનાપુચ્છં વા ગચ્છેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. મઞ્ચં વા પીઠં વા વિહારે વા વિહારસ્સૂપચારે વા ઉપટ્ઠાનસાલાયં વા મણ્ડપે વા રુક્ખમૂલે વા સન્થરિત્વા વા સન્થરાપેત્વા વા તં પક્કમન્તો નેવ ઉદ્ધરેય્ય ન ઉદ્ધરાપેય્ય, અનાપુચ્છં વા ગચ્છેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

પુગ્ગલિકે સઙ્ઘિકસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પુગ્ગલિકે વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પુગ્ગલિકે પુગ્ગલિકસઞ્ઞી અઞ્ઞસ્સ પુગ્ગલિકે આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અત્તનો પુગ્ગલિકે અનાપત્તિ.

૧૧૮. અનાપત્તિ ઉદ્ધરિત્વા ગચ્છતિ, ઉદ્ધરાપેત્વા ગચ્છતિ, આપુચ્છં ગચ્છતિ, કેનચિ પલિબુદ્ધં હોતિ, સાપેક્ખો ગન્ત્વા તત્થ ઠિતો આપુચ્છતિ, કેનચિ પલિબુદ્ધો હોતિ, આપદાસુ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

દુતિયસેનાસનસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં પઞ્ચમં.