૮. ભૂતારોચનસિક્ખાપદં

૬૭. [પારા. ૧૯૩] તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા વેસાલિયં વિહરતિ મહાવને કૂટાગારસાલાયં. તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા સન્દિટ્ઠા સમ્ભત્તા ભિક્ખૂ વગ્ગુમુદાય નદિયા તીરે વસ્સં ઉપગચ્છિંસુ. તેન ખો પન સમયેન વજ્જી દુબ્ભિક્ખા હોતિ – દ્વીહિતિકા સેતટ્ઠિકા સલાકાવુત્તા, ન સુકરા ઉઞ્છેન પગ્ગહેન યાપેતું. અથ ખો તેસં ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘એતરહિ ખો વજ્જી દુબ્ભિક્ખા – દ્વીહિતિકા સેતટ્ઠિકા સલાકાવુત્તા, ન સુકરા ઉઞ્છેન પગ્ગહેન યાપેતું. કેન નુ ખો મયં ઉપાયેન સમગ્ગા સમ્મોદમાના અવિવદમાના ફાસુકં વસ્સં વસેય્યામ, ન ચ પિણ્ડકેન કિલમેય્યામા’’તિ? એકચ્ચે એવમાહંસુ – ‘‘હન્દ મયં, આવુસો, ગિહીનં કમ્મન્તં અધિટ્ઠેમ. એવં તે અમ્હાકં દાતું મઞ્ઞિસ્સન્તિ. એવં મયં સમગ્ગા સમ્મોદમાના અવિવદમાના ફાસુકં વસ્સં વસિસ્સામ, ન ચ પિણ્ડકેન કિલમિસ્સામા’’તિ. એકચ્ચે એવમાહંસુ – ‘‘અલં, આવુસો, કિં ગિહીનં કમ્મન્તં અધિટ્ઠિતેન? હન્દ મયં, આવુસો, ગિહીનં દૂતેય્યં હરામ. એવં તે અમ્હાકં દાતું મઞ્ઞિસ્સન્તિ. એવં મયં સમગ્ગા સમ્મોદમાના અવિવદમાના ફાસુકં વસ્સં વસિસ્સામ, ન ચ પિણ્ડકેન કિલમિસ્સામા’’તિ. એકચ્ચે એવમાહંસુ – ‘‘અલં, આવુસો; કિં ગિહીનં કમ્મન્તં અધિટ્ઠિતેન! કિં ગિહીનં દૂતેય્યં હટેન! હન્દ મયં, આવુસો, ગિહીનં અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મસ્સ વણ્ણં ભાસિસ્સામ – ‘અસુકો ભિક્ખુ પઠમસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, અસુકો ભિક્ખુ દુતિયસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, અસુકો ભિક્ખુ તતિયસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, અસુકો ભિક્ખુ ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, અસુકો ભિક્ખુ સોતાપન્નો, અસુકો ભિક્ખુ સકદાગામી, અસુકો ભિક્ખુ અનાગામી, અસુકો ભિક્ખુ અરહા, અસુકો ભિક્ખુ તેવિજ્જો, અસુકો ભિક્ખુ છળભિઞ્ઞોતિ. એવં તે અમ્હાકં દાતું મઞ્ઞિસ્સન્તિ. એવં મયં સમગ્ગા સમ્મોદમાના અવિવદમાના ફાસુકં વસ્સં વસિસ્સામ, ન ચ પિણ્ડકેન કિલમિસ્સામા’’તિ. એસો યેવ ખો, આવુસો, સેય્યો, યો અમ્હાકં ગિહીનં અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મસ્સ વણ્ણો ભાસિતો’’તિ.

અથ ખો તે ભિક્ખૂ ગિહીનં અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મસ્સ વણ્ણં ભાસિંસુ – ‘‘અસુકો ભિક્ખુ પઠમસ્સ ઝાનસ્સ લાભી…પે… અસુકો ભિક્ખુ છળભિઞ્ઞો’’તિ. અથ ખો તે મનુસ્સા – ‘‘લાભા વત નો, સુલદ્ધં વત નો, યેસં નો એવરૂપા ભિક્ખૂ વસ્સં ઉપગતા, ન વત નો ઇતો પુબ્બે એવરૂપા ભિક્ખૂ વસ્સં ઉપગતા, યથયિમે ભિક્ખૂ સીલવન્તો કલ્યાણધમ્મા’’તિ. તે ન તાદિસાનિ ભોજનાનિ અત્તના ભુઞ્જન્તિ, માતાપિતૂનં દેન્તિ પુત્તદારસ્સ દેન્તિ દાસકમ્મકરપોરિસસ્સ દેન્તિ મિત્તામચ્ચાનં દેન્તિ ઞાતિસાલોહિતાનં દેન્તિ યાદિસાનિ ભિક્ખૂનં દેન્તિ. ન તાદિસાનિ ખાદનીયાનિ સાયનીયાનિ પાનાનિ અત્તના ખાદન્તિ સાયન્તિ પિવન્તિ [અત્તના પિવન્તિ (સ્યા. ક.)] માતાપિતૂનં દેન્તિ પુત્તદારસ્સ દેન્તિ દાસકમ્મકરપોરિસસ્સ દેન્તિ મિત્તામચ્ચાનં દેન્તિ ઞાતિસાલોહિતાનં દેન્તિ, યાદિસાનિ ભિક્ખૂનં દેન્તિ. અથ ખો તે ભિક્ખૂ વણ્ણવા અહેસું પીણિન્દ્રિયા પસન્નમુખવણ્ણા વિપ્પસન્નછવિવણ્ણા.

૬૮. આચિણ્ણં ખો પનેતં વસ્સંવુટ્ઠાનં ભિક્ખૂનં ભગવન્તં દસ્સનાય ઉપસઙ્કમિતું. અથ ખો તે ભિક્ખૂ વસ્સંવુટ્ઠા તેમાસચ્ચયેન સેનાસનં સંસામેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેન વેસાલી તેન પક્કમિંસુ. અનુપુબ્બેન યેન વેસાલી મહાવનં કૂટાગારસાલા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. તેન ખો પન સમયેન દિસાસુ વસ્સંવુટ્ઠા ભિક્ખૂ કિસા હોન્તિ લૂખા દુબ્બણ્ણા ઉપ્પણ્ડુપ્પણ્ડુકજાતા ધમનિસન્થતગત્તા. વગ્ગુમુદાતીરિયા પન ભિક્ખૂ વણ્ણવા હોન્તિ પીણિન્દ્રિયા પસન્નમુખવણ્ણા વિપ્પસન્નછવિવણ્ણા. આચિણ્ણં ખો પનેતં બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં આગન્તુકેહિ ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં પટિસમ્મોદિતું. અથ ખો ભગવા વગ્ગુમુદાતીરિયે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘કચ્ચિ, ભિક્ખવે, ખમનીયં, કચ્ચિ યાપનીયં, કચ્ચિ સમગ્ગા સમ્મોદમાના અવિવદમાના ફાસુકં વસ્સં વસિત્થ, ન ચ પિણ્ડકેન કિલમિત્થા’’તિ? ‘‘ખમનીયં ભગવા, યાપનીયં ભગવા. સમગ્ગા ચ મયં, ભન્તે, સમ્મોદમાના અવિવદમાના ફાસુકં વસ્સં વસિમ્હા, ન ચ પિણ્ડકેન કિલમિમ્હા’’તિ. જાનન્તાપિ તથાગતા પુચ્છન્તિ, જાનન્તાપિ ન પુચ્છન્તિ. કાલં વિદિત્વા પુચ્છન્તિ, કાલં વિદિત્વા ન પુચ્છન્તિ. અત્થસઞ્હિતં તથાગતા પુચ્છન્તિ, નો અનત્થસઞ્હિતં. અનત્થસઞ્હિતે સેતુઘાતો તથાગતાનં. દ્વીહાકારેહિ બુદ્ધા ભગવન્તો ભિક્ખૂ પટિપુચ્છન્તિ – ધમ્મં વા દેસેસ્સામ, સાવકાનં વા સિક્ખાપદં પઞ્ઞપેસ્સામાતિ.

અથ ખો ભગવા વગ્ગુમુદાતીરિયે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘યથા કથં પન તુમ્હે, ભિક્ખવે, સમગ્ગા સમ્મોદમાના અવિવદમાના ફાસુકં વસ્સં વસિત્થ, ન ચ પિણ્ડકેન કિલમિત્થા’’તિ? અથ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘કચ્ચિ પન વો, ભિક્ખવે, ભૂત’’ન્તિ? ‘‘ભૂતં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, ભિક્ખવે, ઉદરસ્સ કારણા ગિહીનં અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મસ્સ વણ્ણં ભાસિસ્સથ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૬૯. ‘‘યો પન ભિક્ખુ અનુપસમ્પન્નસ્સ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં આરોચેય્ય ભૂતસ્મિં, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૭૦. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

અનુપસમ્પન્નો નામ ભિક્ખુઞ્ચ ભિક્ખુનિઞ્ચ ઠપેત્વા, અવસેસો અનુપસમ્પન્નો નામ.

[પારા. ૧૯૮] ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મો નામ ઝાનં, વિમોક્ખો, સમાધિ, સમાપત્તિ, ઞાણદસ્સનં, મગ્ગભાવના, ફલસચ્છિકિરિયા, કિલેસપ્પહાનં, વિનીવરણતા ચિત્તસ્સ, સુઞ્ઞાગારે અભિરતિ.

[પારા. ૧૯૯] ઝાનન્તિ પઠમં ઝાનં, દુતિયં ઝાનં, તતિયં ઝાનં, ચતુત્થં ઝાનં.

[પારા. ૧૯૯] વિમોક્ખોતિ સુઞ્ઞતો વિમોક્ખો, અનિમિત્તો વિમોક્ખો, અપ્પણિહિતો વિમોક્ખો.

[પારા. ૧૯૯] સમાધીતિ સુઞ્ઞતો સમાધિ, અનિમિત્તો સમાધિ, અપ્પણિહિતો સમાધિ.

[પારા. ૧૯૯] સમાપત્તીતિ સુઞ્ઞતા સમાપત્તિ, અનિમિત્તા સમાપત્તિ, અપ્પણિહિતા સમાપત્તિ.

[પારા. ૧૯૯] ઞાણદસ્સનન્તિ તિસ્સો વિજ્જા.

[પારા. ૧૯૯] મગ્ગભાવનાતિ ચત્તારો સતિપટ્ઠાના, ચત્તારો સમ્મપ્પધાના, ચત્તારો ઇદ્ધિપાદા, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ, પઞ્ચ બલાનિ, સત્ત બોજ્ઝઙ્ગા, અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો.

[પારા. ૧૯૯] ફલસચ્છિકિરિયાતિ સોતાપત્તિફલસ્સ સચ્છિકિરિયા, સકદાગામિફલસ્સ સચ્છિકિરિયા, અનાગામિફલસ્સ સચ્છિકિરિયા, અરહત્તસ્સ [અરહત્તફલસ્સ (સ્યા.)] સચ્છિકિરિયા.

[પારા. ૧૯૯] કિલેસપ્પહાનન્તિ રાગસ્સ પહાનં, દોસસ્સ પહાનં, મોહસ્સ પહાનં.

[પારા. ૧૯૯] વિનીવરણતા ચિત્તસ્સાતિ રાગા ચિત્તં વિનીવરણતા, દોસા ચિત્તં વિનીવરણતા, મોહા ચિત્તં વિનીવરણતા.

[પારા. ૧૯૯] સુઞ્ઞાગારે અભિરતીતિ પઠમેન ઝાનેન સુઞ્ઞાગારે અભિરતિ, દુતિયેન ઝાનેન સુઞ્ઞાગારે અભિરતિ, તતિયેન ઝાનેન સુઞ્ઞાગારે અભિરતિ, ચતુત્થેન ઝાનેન સુઞ્ઞાગારે અભિરતિ.

૭૧. આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપજ્જામી’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપન્નો’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમસ્સ ઝાનસ્સ લાભિમ્હી’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમસ્સ ઝાનસ્સ વસિમ્હી’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમં ઝાનં સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘દુતિયં ઝાનં… તતિયં ઝાનં… ચતુત્થં ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; ચતુત્થં ઝાનં સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘સુઞ્ઞતં વિમોક્ખં… અનિમિત્તં વિમોક્ખં… અપ્પણિહિતં વિમોક્ખં… સુઞ્ઞતં સમાધિં… અનિમિત્તં સમાધિં… અપ્પણિહિતં સમાધિં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; અપ્પણિહિતસ્સ સમાધિસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; અપ્પણિહિતો સમાધિ સચ્છિકતો મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘સુઞ્ઞતં સમાપત્તિં… અનિમિત્તં સમાપત્તિં… અપ્પણિહિતં સમાપત્તિં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; અપ્પણિહિતાય સમાપત્તિયા લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; અપ્પણિહિતા સમાપત્તિ સચ્છિકતા મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘તિસ્સો વિજ્જા સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; તિસ્સન્નં વિજ્જાનં લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; તિસ્સો વિજ્જા સચ્છિકતા મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘ચત્તારો સતિપટ્ઠાને… ચત્તારો સમ્મપ્પધાને… ચત્તારો ઇદ્ધિપાદે સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; ચતુન્નં ઇદ્ધિપાદાનં લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; ચત્તારો ઇદ્ધિપાદા સચ્છિકતા મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ… પઞ્ચ બલાનિ સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઞ્ચન્નં બલાનં લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઞ્ચ બલાનિ સચ્છિકતાનિ મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘સત્ત બોજ્ઝઙ્ગે સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; સત્તન્નં બોજ્ઝઙ્ગાનં લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; સત્ત બોજ્ઝઙ્ગા સચ્છિકતા મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; અરિયસ્સ અટ્ઠઙ્ગિકસ્સ મગ્ગસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો સચ્છિકતો મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘સોતાપત્તિફલં… સકદાગામિફલં… અનાગામિફલં… અરહત્તં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; અરહત્તસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; અરહત્તં [અરહત્તફલં (સ્યા.)] સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘રાગો મે ચત્તો… દોસો મે ચત્તો… મોહો મે ચત્તો, વન્તો, મુત્તો, પહીનો, પટિનિસ્સટ્ઠો, ઉક્ખેટિતો, સમુક્ખેટિતો’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘રાગા મે ચિત્તં વિનીવરણં… દોસા મે ચિત્ત વિનીવરણં… મોહા મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘સુઞ્ઞાગારે પઠમં ઝાનં… દુતિયં ઝાનં… તતિયં ઝાનં… ચતુત્થં ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થં ઝાનં સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૭૨. આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં દુતિયઞ્ચ ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ દુતિયસ્સ ચ ઝાનસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં દુતિયઞ્ચ ઝાનં સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં તતિયઞ્ચ ઝાનં… પઠમઞ્ચ ઝાનં ચતુત્થઞ્ચ ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ ચતુત્થસ્સ ચ ઝાનસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં ચતુત્થઞ્ચ ઝાનં સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં સુઞ્ઞતઞ્ચ વિમોક્ખં… અનિમિત્તઞ્ચ વિમોક્ખં… અપ્પણિહિતઞ્ચ વિમોક્ખં… સુઞ્ઞતઞ્ચ સમાધિં… અનિમિત્તઞ્ચ સમાધિં… અપ્પણિહિતઞ્ચ સમાધિં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ અપ્પણિહિતસ્સ ચ સમાધિસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં અપ્પણિહિતો ચ સમાધિ સચ્છિકતો મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં સુઞ્ઞતઞ્ચ સમાપત્તિં… અનિમિત્તઞ્ચ સમાપત્તિં… અપ્પણિહિતઞ્ચ સમાપત્તિં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ અપ્પણિહિતાય ચ સમાપત્તિયા લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં અપ્પણિહિતા ચ સમાપત્તિ સચ્છિકતા મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં તિસ્સો ચ વિજ્જા સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ તિસ્સન્નઞ્ચ વિજ્જાનં લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં તિસ્સો ચ વિજ્જા સચ્છિકતા મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં ચત્તારો ચ સતિપટ્ઠાને…પે… ચત્તારો ચ સમ્મપ્પધાને… ચત્તારો ચ ઇદ્ધિપાદે સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ ચતુન્નઞ્ચ ઇદ્ધિપાદાનં લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં ચત્તારો ચ ઇદ્ધિપાદા સચ્છિકતા મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં, પઞ્ચ ચ ઇન્દ્રિયાનિ… પઞ્ચ ચ બલાનિ સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ પઞ્ચન્નઞ્ચ બલાનં લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં પઞ્ચ ચ બલાનિ સચ્છિકતાનિ મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં સત્ત ચ બોજ્ઝઙ્ગે સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ સત્તન્નઞ્ચ બોજ્ઝઙ્ગાનં લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં સત્ત ચ બોજ્ઝઙ્ગા સચ્છિકતા મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં અરિયઞ્ચ અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ અરિયસ્સ ચ અટ્ઠઙ્ગિકસ્સ મગ્ગસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં અરિયો ચ અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો સચ્છિકતો મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં સોતાપત્તિફલઞ્ચ… સકદાગામિફલઞ્ચ… અનાગામિફલઞ્ચ… અરહત્તઞ્ચ [અરહત્તફલઞ્ચ (સ્યા.)] સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ અરહત્તસ્સ [અરહત્તફલસ્સ (સ્યા.)] ચ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; પઠમઞ્ચ ઝાનં અરહત્તઞ્ચ સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો… રાગો ચ મે ચત્તો… દોસો ચ મે ચત્તો… મોહો ચ મે ચત્તો, વન્તો, મુત્તો, પહીનો, પટિનિસ્સટ્ઠો, ઉક્ખેટિતો, સમુક્ખેટિતો’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો… રાગા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણં… દોસા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણં… મોહા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૭૩. આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘દુતિયઞ્ચ ઝાનં તતિયઞ્ચ ઝાનં… દુતિયઞ્ચ ઝાનં ચતુત્થઞ્ચ ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; દુતિયસ્સ ચ ઝાનસ્સ ચતુત્થસ્સ ચ ઝાનસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; દુતિયઞ્ચ ઝાનં ચતુત્થઞ્ચ ઝાનં સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘દુતિયઞ્ચ ઝાનં સુઞ્ઞતઞ્ચ વિમોક્ખં…પે… મોહા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘દુતિયઞ્ચ ઝાનં પઠમઞ્ચ ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; દુતિયસ્સ ચ ઝાનસ્સ પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; દુતિયઞ્ચ ઝાનં પઠમઞ્ચ ઝાનં સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ…પે….

મૂલં સંખિત્તં.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘મોહા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણં, પઠમઞ્ચ ઝાનં સમાપજ્જિં, સમાપજ્જામિ, સમાપન્નો; મોહા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણં, પઠમસ્સ ચ ઝાનસ્સ લાભિમ્હિ, વસિમ્હિ; મોહા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણં, પઠમઞ્ચ ઝાનં સચ્છિકતં મયા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ…પે….

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘મોહા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણં, દોસા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ…પે….

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં દુતિયઞ્ચ ઝાનં તતિયઞ્ચ ઝાનં ચતુત્થઞ્ચ ઝાનં સુઞ્ઞતઞ્ચ વિમોક્ખં અનિમિત્તઞ્ચ વિમોક્ખં અપ્પણિહિતઞ્ચ વિમોક્ખં સુઞ્ઞતઞ્ચ સમાધિં અનિમિત્તઞ્ચ સમાધિં અપ્પણિહિતઞ્ચ સમાધિં સુઞ્ઞતઞ્ચ સમાપત્તિં અનિમિત્તઞ્ચ સમાપત્તિં અપ્પણિહિતઞ્ચ સમાપત્તિં તિસ્સો ચ વિજ્જા ચત્તારો ચ સતિપટ્ઠાને ચત્તારો ચ સમ્મપ્પધાને ચત્તારો ચ ઇદ્ધિપાદે પઞ્ચ ચ ઇન્દ્રિયાનિ પઞ્ચ ચ બલાનિ સત્ત ચ બોજ્ઝઙ્ગે અરિયઞ્ચ અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં સોતાપત્તિફલઞ્ચ સકદાગામિફલઞ્ચ અનાગામિફલઞ્ચ અરહત્તઞ્ચ [અરહત્તફલઞ્ચ (સ્યા.)] સમાપજ્જિં…પે… રાગો ચ મે ચત્તો, દોસો ચ મે ચત્તો, મોહો ચ મે ચત્તો, વન્તો, મુત્તો, પહીનો, પટિનિસ્સટ્ઠો, ઉક્ખેટિતો સમુક્ખેટિતો, રાગા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણં, દોસા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણં, મોહા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૭૪. આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ વત્તુકામો ‘‘દુતિયં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ, ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ વત્તુકામો ‘‘તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં, સુઞ્ઞતં વિમોક્ખં, અનિમિત્તં વિમોક્ખં, અપ્પણિહિતં વિમોક્ખં, સુઞ્ઞતં સમાધિં, અનિમિત્તં સમાધિં, અપ્પણિહિતં સમાધિં, સુઞ્ઞતં સમાપત્તિં, અનિમિત્તં સમાપત્તિં, અપ્પણિહિતં સમાપત્તિં, તિસ્સો વિજ્જા, ચત્તારો સતિપટ્ઠાને, ચત્તારો સમ્મપ્પધાને, ચત્તારો ઇદ્ધિપાદે, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ, પઞ્ચ બલાનિ, સત્ત બોજ્ઝઙ્ગે, અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં, સોતાપત્તિફલં, સકદાગામિફલં, અનાગામિફલં, અરહત્તં [અરહત્તફલં (સ્યા.)] સમાપજ્જિં…પે… રાગો મે ચત્તો, દોસો મે ચત્તો, મોહો મે ચત્તો, વન્તો, મુત્તો, પહીનો; પટિનિસ્સટ્ઠો, ઉક્ખેટિતો, સમુક્ખેટિતો; રાગા મે ચિત્તં વિનીવરણં, દોસા મે ચિત્તં વિનીવરણં, મોહા મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ, ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘દુતિયં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ વત્તુકામો…પે… ‘‘મોહા મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ, ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ…પે….

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘દુતિયં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ વત્તુકામો – ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ, ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ…પે….

મૂલં સંખિત્તં.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘મોહા મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ વત્તુકામો – ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ, ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ…પે….

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘મોહા મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ વત્તુકામો – ‘‘દોસા મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ, ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ…પે….

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘પઠમઞ્ચ ઝાનં દુતિયઞ્ચ ઝાનં તતિયઞ્ચ ઝાનં ચતુત્થઞ્ચ ઝાનં …પે… દોસા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ વત્તુકામો – ‘‘મોહા મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ, ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘દુતિયઞ્ચ ઝાનં તતિયઞ્ચ ઝાનં ચતુત્થઞ્ચ ઝાનં…પે… મોહા ચ મે ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ વત્તુકામો – ‘‘પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ, ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ…પે….

૭૫. આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યો તે વિહારે વસિ સો ભિક્ખુ પઠમં ઝાનં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો; સો ભિક્ખુ પઠમસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, વસી; તેન ભિક્ખુના પઠમં ઝાનં સચ્છિકત’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યો તે વિહારે વસિ સો ભિક્ખુ દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં ચતુત્થં ઝાનં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો; સો ભિક્ખુ ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, વસી; તેન ભિક્ખુના ચતુત્થં ઝાનં સચ્છિકત’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યો તે વિહારે વસિ સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞતં વિમોક્ખં…પે… અનિમિત્તં વિમોક્ખં અપ્પણિહિતં વિમોક્ખં સુઞ્ઞતં સમાધિં અનિમિત્તં સમાધિં અપ્પણિહિતં સમાધિં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો; સો ભિક્ખુ અપ્પણિહિતસ્સ સમાધિસ્સ લાભી, વસી; તેન ભિક્ખુના અપ્પણિહિતો સમાધિ સચ્છિકતો’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યો તે વિહારે વસિ સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞતં સમાપત્તિં…પે… અનિમિત્તં સમાપત્તિં અપ્પણિહિતં સમાપત્તિં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો; અપ્પણિહિતાય સમાપત્તિયા લાભી, વસી; તેન ભિક્ખુના અપ્પણિહિતા સમાપત્તિ સચ્છિકતા’’તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યો તે વિહારે વસિ સો ભિક્ખુ તિસ્સો વિજ્જા …પે… ચત્તારો સતિપટ્ઠાને, ચત્તારો સમ્મપ્પધાને, ચત્તારો ઇદ્ધિપાદે, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ, પઞ્ચ બલાનિ, સત્ત બોઝઙ્ગે, અરિયં અટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં, સોતાપત્તિફલં, સકદાગામિફલં, અનાગામિફલં, અરહત્તં [અરહત્તફલં (સ્યા.)] સમાપજ્જિ…પે… સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો…પે… તસ્સ ભિક્ખુનો રાગો ચત્તો, દોસો ચત્તો, મોહો ચત્તો, વન્તો, મુત્તો, પહીનો, પટિનિસ્સટ્ઠો, ઉક્ખેટિતો, સમુક્ખેટિતો; તસ્સ ભિક્ખુનો રાગા ચિત્તં વિનીવરણં, દોસા ચિત્તં વિનીવરણં, મોહા ચિત્તં વિનીવરણ’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યો તે વિહારે વસિ સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞાગારે પઠમં ઝાનં…પે… દુતિયં ઝાનં તતિયં ઝાનં ચતુત્થં ઝાનં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો; સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, વસી; તેન ભિક્ખુના સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થં ઝાનં સચ્છિકત’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યો તે ચીવરં પરિભુઞ્જિ, યો તે પિણ્ડપાતં પરિભુઞ્જિ, યો તે સેનાસનં પરિભુઞ્જિ, યો તે ગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં પરિભુઞ્જિ સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થં ઝાનં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો; સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, વસી; તેન ભિક્ખુના સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થં ઝાનં સચ્છિકત’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૭૬. આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યેન તે વિહારો પરિભુત્તો…પે… યેન તે ચીવરં પરિભુત્તં, યેન તે પિણ્ડપાતો પરિભુત્તો, યેન તે સેનાસનં પરિભુત્તં, યેન તે ગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારો પરિભુત્તો સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થં ઝાનં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો; સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, વસી; તેન ભિક્ખુના સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થં ઝાનં સચ્છિકત’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

આરોચેય્યાતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ – ‘‘યં ત્વં આગમ્મ વિહારં અદાસિ…પે… ચીવરં અદાસિ, પિણ્ડપાતં અદાસિ, સેનાસનં અદાસિ, ગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં અદાસિ સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થં ઝાનં સમાપજ્જિ, સમાપજ્જતિ, સમાપન્નો; સો ભિક્ખુ સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, વસી; તેન ભિક્ખુના સુઞ્ઞાગારે ચતુત્થં ઝાનં સચ્છિકત’’ન્તિ ભણન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૭૭. અનાપત્તિ ઉપસમ્પન્નસ્સ, ભૂતં આરોચેતિ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

ભૂતારોચનસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં અટ્ઠમં.