૫. સહસેય્યસિક્ખાપદં

૪૯. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા આળવિયં વિહરતિ અગ્ગાળવે ચેતિયે. તેન ખો પન સમયેન ઉપાસકા આરામં આગચ્છન્તિ ધમ્મસ્સવનાય. ધમ્મે ભાસિતે થેરા ભિક્ખૂ યથાવિહારં ગચ્છન્તિ. નવકા ભિક્ખૂ તત્થેવ ઉપટ્ઠાનસાલાયં ઉપાસકેહિ સદ્ધિં મુટ્ઠસ્સતી, અસમ્પજાના, નગ્ગા, વિકૂજમાના, કાકચ્છમાના સેય્યં કપ્પેન્તિ. ઉપાસકા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભદન્તા મુટ્ઠસ્સતી અસમ્પજાના નગ્ગા વિકૂજમાના કાકચ્છમાના સેય્યં કપ્પેસ્સન્તી’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં ઉપાસકાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખૂ અનુપસમ્પન્નેન સહસેય્યં કપ્પેસ્સન્તી’’તિ! અથ ખો તે ભિક્ખૂ તે નવકે ભિક્ખૂ અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું…પે… ‘‘સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ અનુપસમ્પન્નેન સહસેય્યં કપ્પેન્તી’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તે, ભિક્ખવે, મોઘપુરિસા અનુપસમ્પન્નેન સહસેય્યં કપ્પેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘યો પન ભિક્ખુ અનુપસમ્પન્નેન સહસેય્યં કપ્પેય્ય પાચિત્તિય’’ન્તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૫૦. અથ ખો ભગવા આળવિયં યથાભિરન્તં વિહરિત્વા યેન કોસમ્બી તેન ચારિકં પક્કામિ. અનુપુબ્બેન ચારિકં ચરમાનો યેન કોસમ્બી તદવસરિ. તત્ર સુદં ભગવા કોસમ્બિયં વિહરતિ બદરિકારામે. ભિક્ખૂ આયસ્મન્તં રાહુલં એતદવોચું – ‘‘ભગવતા, આવુસો રાહુલ, સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં – ‘ન અનુપસમ્પન્નેન સહસેય્યા કપ્પેતબ્બા’તિ. સેય્યં, આવુસો રાહુલ, જાનાહી’’તિ. અથ ખો આયસ્મા રાહુલો સેય્યં અલભમાનો વચ્ચકુટિયા સેય્યં કપ્પેસિ. અથ ખો ભગવા રત્તિયા પચ્ચૂસસમયં પચ્ચુટ્ઠાય યેન વચ્ચકુટિ તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ઉક્કાસિ. આયસ્માપિ રાહુલો ઉક્કાસિ. ‘‘કો એત્થા’’તિ? ‘‘અહં, ભગવા, રાહુલો’’તિ. ‘‘કિસ્સ ત્વં, રાહુલ, ઇધ નિસિન્નોસી’’તિ? અથ ખો આયસ્મા રાહુલો ભગવતો એતમત્થં આરોચેસિ. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, અનુપસમ્પન્નેન દિરત્તતિરત્તં સહસેય્યં કપ્પેતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૫૧. ‘‘યો પન ભિક્ખુ અનુપસમ્પન્નેન ઉત્તરિદિરત્તતિરત્તં સહસેય્યં કપ્પેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૫૨. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

અનુપસમ્પન્નો નામ ભિક્ખું ઠપેત્વા અવસેસો અનુપસમ્પન્નો નામ.

ઉત્તરિદિરત્તતિરત્તન્તિ અતિરેકદિરત્તતિરત્તં.

સહાતિ એકતો.

સેય્યા નામ સબ્બચ્છન્ના, સબ્બપરિચ્છન્ના, યેભુય્યેનચ્છન્ના, યેભુય્યેન પરિચ્છન્ના.

સેય્યં કપ્પેય્યાતિ ચતુત્થે દિવસે અત્થઙ્ગતે સૂરિયે, અનુપસમ્પન્ને નિપન્ને, ભિક્ખુ નિપજ્જતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ભિક્ખુ નિપન્ને, અનુપસમ્પન્નો નિપજ્જતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉભો વા નિપજ્જન્તિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉટ્ઠહિત્વા પુનપ્પુનં નિપજ્જન્તિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૫૩. અનુપસમ્પન્ને અનુપસમ્પન્નસઞ્ઞી ઉત્તરિદિરત્તતિરત્તં સહસેય્યં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. અનુપસમ્પન્ને વેમતિકો ઉત્તરિદિરત્તતિરત્તં સહસેય્યં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. અનુપસમ્પન્ને ઉપસમ્પન્નસઞ્ઞી ઉત્તરિદિરત્તતિરત્તં સહસેય્યં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

ઉપડ્ઢચ્છન્ને ઉપડ્ઢપરિચ્છન્ને, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઉપસમ્પન્ને અનુપસમ્પન્નસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઉપસમ્પન્ને વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઉપસમ્પન્ને ઉપસમ્પન્નસઞ્ઞી, અનાપત્તિ.

૫૪. અનાપત્તિ દ્વેતિસ્સો રત્તિયો વસતિ, ઊનકદ્વેતિસ્સો રત્તિયો વસતિ, દ્વે રત્તિયો વસિત્વા તતિયાય રત્તિયા પુરારુણા નિક્ખમિત્વા પુન વસતિ, સબ્બચ્છન્ને, સબ્બઅપરિચ્છન્ને, સબ્બપરિચ્છન્ને સબ્બઅચ્છન્ને [વસતિ, સબ્બઅચ્છન્ને સબ્બઅપરિચ્છન્ને, (સી.)], યેભુય્યેન અચ્છન્ને, યેભુય્યેન અપરિચ્છન્ને, અનુપસમ્પન્ને નિપન્ને ભિક્ખુ નિસીદતિ, ભિક્ખુ નિપન્ને અનુપસમ્પન્નો નિસીદતિ, ઉભો વા નિસીદન્તિ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

સહસેય્યસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં પઞ્ચમં.