૧૬૬. પટિગ્ગહિતાદિઅનુજાનના

૨૭૭. [પાચિ. ૨૯૫] તેન ખો પન સમયેન આયસ્મતો ઉપનન્દસ્સ સક્યપુત્તસ્સ ઉપટ્ઠાકકુલં સઙ્ઘસ્સત્થાય ખાદનીયં પાહેસિ – અય્યસ્સ ઉપનન્દસ્સ દસ્સેત્વા સઙ્ઘસ્સ દાતબ્બન્તિ. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠો હોતિ. અથ ખો તે મનુસ્સા આરામં ગન્ત્વા ભિક્ખૂ પુચ્છિંસુ – ‘‘કહં, ભન્તે, અય્યો ઉપનન્દો’’તિ? ‘‘એસાવુસો, આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠો’’તિ. ‘‘ઇદં, ભન્તે, ખાદનીયં અય્યસ્સ ઉપનન્દસ્સ દસ્સેત્વા સઙ્ઘસ્સ દાતબ્બ’’ન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. તેન હિ, ભિક્ખવે, પટિગ્ગહેત્વા નિક્ખિપથ યાવ ઉપનન્દો આગચ્છતીતિ. અથ ખો આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો પુરેભત્તં કુલાનિ પયિરુપાસિત્વા દિવા આગચ્છતિ. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ દુબ્ભિક્ખે અપ્પમત્તકેપિ પવારેન્તિ, પટિસઙ્ખાપિ પટિક્ખિપન્તિ, સબ્બો ચ સઙ્ઘો પવારિતો હોતિ, ભિક્ખૂ કુક્કુચ્ચાયન્તા ન પટિગ્ગણ્હન્તિ. પટિગ્ગણ્હથ, ભિક્ખવે, પરિભુઞ્જથ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પુરેભત્તં પટિગ્ગહિતં ભુત્તાવિના પવારિતેન અનતિરિત્તં પરિભુઞ્જિતુન્તિ.

૨૭૮. અથ ખો ભગવા રાજગહે યથાભિરન્તં વિહરિત્વા યેન સાવત્થિ તેન ચારિકં પક્કામિ. અનુપુબ્બેન ચારિકં ચરમાનો યેન સાવત્થિ તદવસરિ. તત્ર સુદં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મતો સારિપુત્તસ્સ કાયડાહાબાધો હોતિ. અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો યેનાયસ્મા સારિપુત્તો તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં સારિપુત્તં એતદવોચ – ‘‘પુબ્બે તે, આવુસો સારિપુત્ત, કાયડાહાબાધો કેન ફાસુ હોતી’’તિ? ‘‘ભિસેહિ ચ મે, આવુસો, મુળાલિકાહિ ચા’’તિ. અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો સેય્યથાપિ નામ બલવા પુરિસો સમ્મિઞ્જિતં વા બાહં પસારેય્ય, પસારિતં વા બાહં સમિઞ્જેય્ય, એવમેવ જેતવને અન્તરહિતો મન્દાકિનિયા પોક્ખરણિયા તીરે પાતુરહોસિ. અદ્દસા ખો અઞ્ઞતરો નાગો આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં દૂરતોવ આગચ્છન્તં, દિસ્વાન આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં એતદવોચ – ‘‘એતુ ખો, ભન્તે, અય્યો મહામોગ્ગલ્લાનો. સ્વાગતં, ભન્તે, અય્યસ્સ મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ. કેન, ભન્તે, અય્યસ્સ અત્થો; કિં દમ્મી’’તિ? ‘‘ભિસેહિ ચ મે, આવુસો, અત્થો, મુળાલિકાહિ ચા’’તિ. અથ ખો સો નાગો અઞ્ઞતરં નાગં આણાપેસિ – ‘‘તેન હિ, ભણે, અય્યસ્સ ભિસે ચ મુળાલિકાયો ચ યાવદત્થં દેહી’’તિ. અથ ખો સો નાગો મન્દાકિનિં પોક્ખરણિં ઓગાહેત્વા, સોણ્ડાય ભિસઞ્ચ મુળાલિકઞ્ચ અબ્બાહિત્વા, સુવિક્ખાલિતં વિક્ખાલેત્વા, ભણ્ડિકં બન્ધિત્વા યેનાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તેનુપસઙ્કમિ. અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો – સેય્યથાપિ નામ બલવા પુરિસો સમિઞ્જિતં વા બાહં પસારેય્ય, પસારિતં વા બાહં સમિઞ્જેય્ય, એવમેવ – મન્દાકિનિયા પોક્ખરણિયા તીરે અન્તરહિતો જેતવને પાતુરહોસિ. સોપિ ખો નાગો મન્દાકિનિયા પોક્ખરણિયા તીરે અન્તરહિતો જેતવને પાતુરહોસિ. અથ ખો સો નાગો આયસ્મતો મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ ભિસે ચ મુળાલિકાયો ચ પટિગ્ગહાપેત્વા જેતવને અન્તરહિતો મન્દાકિનિયા પોક્ખરણિયા તીરે પાતુરહોસિ. અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો આયસ્મતો સારિપુત્તસ્સ ભિસે ચ મુળાલિકાયો ચ ઉપનામેસિ. અથ ખો આયસ્મતો સારિપુત્તસ્સ ભિસે ચ મુળાલિકાયો ચ ભુત્તસ્સ કાયડાહાબાધો પટિપ્પસ્સમ્ભિ. બહૂ ભિસા ચ મુળાલિકાયો ચ અવસિટ્ઠા હોન્તિ. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ દુબ્ભિક્ખે અપ્પમત્તકેપિ પવારેન્તિ, પટિસઙ્ખાપિ પટિક્ખિપન્તિ, સબ્બો ચ સઙ્ઘો પવારિતો હોતિ. ભિક્ખૂ કુક્કુચ્ચાયન્તા ન પટિગ્ગણ્હન્તિ. પટિગ્ગણ્હથ, ભિક્ખવે, પરિભુઞ્જથ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, વનટ્ઠં પોક્ખરટ્ઠં ભુત્તાવિના પવારિતેન અનતિરિત્તં પરિભુઞ્જિતુન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન સાવત્થિયં બહું ફલખાદનીયં ઉપ્પન્નં હોતિ, કપ્પિયકારકો ચ ન હોતિ. ભિક્ખૂ કુક્કુચ્ચાયન્તા ફલં ન પરિભુઞ્જન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, અબીજં નિબ્બત્તબીજં [નિબ્બટ્ટબીજં (સી.), નિબ્બટબીજં (સ્યા.), નિપ્પટ્ટબીજં (ક.)] અકતકપ્પં ફલં પરિભુઞ્જિતુન્તિ.

પટિગ્ગહિતાદિ અનુજાનના નિટ્ઠિતા.