૩. તતિયભાણવારો

૪૨૩. તેન ખો પન સમયેન ઉપસમ્પન્નાયો દિસ્સન્તિ – અનિમિત્તાપિ, નિમિત્તમત્તાપિ, અલોહિતાપિ, ધુવલોહિતાપિ, ધુવચોળાપિ, પગ્ઘરન્તીપિ, સિખરિણીપિ, ઇત્થિપણ્ડકાપિ, વેપુરિસિકાપિ, સમ્ભિન્નાપિ, ઉભતોબ્યઞ્જનાપિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઉપસમ્પાદેન્તિયા ચતુવીસતિ અન્તરાયિકે ધમ્મે પુચ્છિતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, પુચ્છિતબ્બા – ‘નસિ અનિમિત્તા, નસિ નિમિત્તમત્તા, નસિ અલોહિતા, નસિ ધુવલોહિતા, નસિ ધુવચોળા, નસિ પગ્ઘરન્તી, નસિ સિખરણી [સિખરિણી (સી. સ્યા.)], નસિ ઇત્થિપણ્ડકા, નસિ વેપુરિસિકા, નસિ સમ્ભિન્ના, નસિ ઉભતોબ્યઞ્જના? સન્તિ તે એવરૂપા આબાધા – કુટ્ઠં, ગણ્ડો, કિલાસો, સોસો, અપમારો? મનુસ્સાસિ, ઇત્થીસિ, ભુજિસ્સાસિ, અણણાસિ, નસિ રાજભટી? અનુઞ્ઞાતાસિ માતાપિતૂહિ, સામિકેન? પરિપુણ્ણવીસતિવસ્સાસિ, પરિપુણ્ણં તે પત્તચીવરં, કિન્નામાસિ, કાનામા તે પવત્તિની’’તિ?

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ ભિક્ખુનીનં અન્તરાયિકે ધમ્મે પુચ્છન્તિ. ઉપસમ્પદાપેક્ખાયો વિત્થાયન્તિ, મઙ્કૂ હોન્તિ, ન સક્કોન્તિ વિસ્સજ્જેતું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, એકતોઉપસમ્પન્નાય ભિક્ખુનિસઙ્ઘે વિસુદ્ધાય ભિક્ખુસઙ્ઘે ઉપસમ્પાદેતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો અનનુસિટ્ઠા ઉપસમ્પદાપેક્ખાયો અન્તરાયિકે ધમ્મે પુચ્છન્તિ. ઉપસમ્પદાપેક્ખાયો વિત્થાયન્તિ, મઙ્કૂ હોન્તિ, ન સક્કોન્તિ વિસ્સજ્જેતું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પઠમં અનુસાસિત્વા પચ્છા અન્તરાયિકે ધમ્મે પુચ્છિતુ’’ન્તિ.

તત્થેવ સઙ્ઘમજ્ઝે અનુસાસન્તિ. ઉપસમ્પદાપેક્ખાયો તથેવ વિત્થાયન્તિ, મઙ્કૂ હોન્તિ, ન સક્કોન્તિ વિસ્સજ્જેતું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, એકમન્તં અનુસાસિત્વા સઙ્ઘમજ્ઝે અન્તરાયિકે ધમ્મે પુચ્છિતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, અનુસાસિતબ્બા.

૪૨૪. ‘‘પઠમં ઉપજ્ઝં ગાહાપેતબ્બા. ઉપજ્ઝં ગાહાપેત્વા પત્તચીવરં આચિક્ખિતબ્બં – ‘અયં તે પત્તો, અયં સઙ્ઘાટિ, અયં ઉત્તરાસઙ્ગો, અયં અન્તરવાસકો, ઇદં સંકચ્ચિકં [સઙ્કચ્છિકં (સ્યા.)], અયં ઉદકસાટિકા; ગચ્છ અમુમ્હિ ઓકાસે તિટ્ઠાહી’’તિ.

બાલા અબ્યત્તા અનુસાસન્તિ. દુરનુસિટ્ઠા ઉપસમ્પદાપેક્ખાયો વિત્થાયન્તિ, મઙ્કૂ હોન્તિ, ન સક્કોન્તિ વિસ્સજ્જેતું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, બાલાય અબ્યત્તાય અનુસાસિતબ્બા. યા અનુસાસેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય અનુસાસિતુ’’ન્તિ.

અસમ્મતા અનુસાસન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, અસમ્મતાય અનુસાસિતબ્બા. યા અનુસાસેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સમ્મતાય અનુસાસિતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, સમ્મન્નિતબ્બા – અત્તના વા અત્તાનં સમ્મન્નિતબ્બં, પરાય વા પરા સમ્મન્નિતબ્બા.

‘‘કથઞ્ચ અત્તનાવ [અત્તના વા (ક.)] અત્તાનં સમ્મન્નિતબ્બં? બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો – ‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, અહં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામં અનુસાસેય્ય’ન્તિ. એવં અત્તનાવ અત્તાનં સમ્મન્નિતબ્બં.

‘‘કથઞ્ચ પરાય [પરાય વા (ક.)] પરા સમ્મન્નિતબ્બા? બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો – ‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામં અનુસાસેય્યા’તિ. એવં પરાય પરા સમ્મન્નિતબ્બા.

‘‘તાય સમ્મતાય ભિક્ખુનિયા ઉપસમ્પદાપેક્ખં ઉપસઙ્કમિત્વા એવમસ્સ વચનીયા – ‘સુણસિ ઇત્થન્નામે. અયં તે સચ્ચકાલો, ભૂતકાલો. યં જાતં તં સઙ્ઘમજ્ઝે પુચ્છન્તે સન્તં અત્થીતિ વત્તબ્બં, અસન્તં નત્થીતિ વત્તબ્બં. મા ખો વિત્થાયિ [વિત્થાસિ (ક.)], મા ખો મઙ્કુ અહોસિ. એવં તં પુચ્છિસ્સન્તિ – નસિ અનિમિત્તા, નસિ નિમિત્તમત્તા, નસિ અલોહિતા, નસિ ધુવલોહિતા, નસિ ધુવચોળા, નસિ પગ્ઘરન્તી, નસિ સિખરિણી, નસિ ઇત્થિપણ્ડકા, નસિ વેપુરિસિકા, નસિ સમ્ભિન્ના, નસિ ઉભતોબ્યઞ્જના? સન્તિ તે એવરૂપા આબાધા – કુટ્ઠં, ગણ્ડો, કિલાસો, સોસો, અપમારો? મનુસ્સાસિ, ઇત્થીસિ, ભુજિસ્સાસિ, અણણાસિ, નસિ રાજભટી? અનુઞ્ઞાતાસિ માતાપિતૂહિ, સામિકેન? પરિપુણ્ણવીસતિવસ્સાસિ, પરિપુણ્ણં તે પત્તચીવરં, કિન્નામાસિ, કાનામા તે પવત્તિની’તિ?

‘‘એકતો આગચ્છન્તિ. ન એકતો આગન્તબ્બં. અનુસાસિકાય પઠમતરં આગન્ત્વા સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો – ‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. અનુસિટ્ઠા સા મયા. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, ઇત્થન્નામા આગચ્છેય્યા’તિ. ‘આગચ્છાહી’તિ વત્તબ્બા.

‘‘એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કારાપેત્વા ભિક્ખુનીનં પાદે વન્દાપેત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદાપેત્વા અઞ્જલિં પગ્ગણ્હાપેત્વા ઉપસમ્પદં યાચાપેતબ્બા – ‘સઙ્ઘં, અય્યે, ઉપસમ્પદં યાચામિ. ઉલ્લુમ્પતુ મં, અય્યે, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાય. દુતિયમ્પિ, અય્યે, સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચામિ. ઉલ્લુમ્પતુ મં, અય્યે, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાય. તતિયમ્પિ, અય્યે, સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચામિ. ઉલ્લુમ્પતુ મં, અય્યે, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાયા’તિ. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, અહં ઇત્થન્નામં અન્તરાયિકે ધમ્મે પુચ્છેય્યન્તિ.

‘‘સુણસિ ઇત્થન્નામે. અયં તે સચ્ચકાલો, ભૂતકાલો. યં જાતં તં પુચ્છામિ સન્તં અત્થીતિ વત્તબ્બં, અસન્તં નત્થીતિ વત્તબ્બં. નસિ અનિમિત્તા…પે… કિન્નામાસિ, કાનામા તે પવત્તિનીતિ. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૪૨૫. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. પરિસુદ્ધા અન્તરાયિકેહિ ધમ્મેહિ, પરિપુણ્ણસ્સા પત્તચીવરં. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેય્ય ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. પરિસુદ્ધા અન્તરાયિકેહિ ધમ્મેહિ, પરિપુણ્ણસ્સા પત્તચીવરં. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેતિ ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ – સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. પરિસુદ્ધા અન્તરાયિકેહિ ધમ્મેહિ, પરિપુણ્ણસ્સા પત્તચીવરં. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેતિ ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘ઉપસમ્પન્ના સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય પવત્તિનિયા. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામીતિ.

‘‘તાવદેવ તં આદાય ભિક્ખુસઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કારાપેત્વા ભિક્ખૂનં પાદે વન્દાપેત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદાપેત્વા અઞ્જલિં પગ્ગણ્હાપેત્વા ઉપસમ્પદં યાચાપેતબ્બા – ‘અહં, અય્યા, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા; સઙ્ઘં, અય્યા, ઉપસમ્પદં યાચામિ. ઉલ્લુમ્પતુ મં, અય્યા, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાય. અહં, અય્યા, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. દુતિયમ્પિ, અય્યા, સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચામિ. ઉલ્લુમ્પતુ મં, અય્યા, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાય. અહં, અય્યા, ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. તતિયમ્પિ, અય્યા, સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચામિ. ઉલ્લુમ્પતુ મં, અય્યા, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાયા’તિ. બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેય્ય, ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદા ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.

‘‘દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ – સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદા ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.

‘‘ઉપસમ્પન્ના સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામીતિ.

‘‘તાવદેવ છાયા મેતબ્બા, ઉતુપ્પમાણં આચિક્ખિતબ્બં, દિવસભાગો આચિક્ખિતબ્બો, સઙ્ગીતિ આચિક્ખિતબ્બા, ભિક્ખુનિયો વત્તબ્બા – ઇમિસ્સા તયો ચ નિસ્સયે, અટ્ઠ ચ અકરણીયાનિ આચિક્ખેય્યાથા’’તિ.

૪૨૬. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ભત્તગ્ગે આસનં સંકસાયન્તિયો કાલં વીતિનામેસું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, અટ્ઠન્નં ભિક્ખુનીનં યથાવુડ્ઢં, અવસેસાનં યથાગતિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો – ભગવતા અનુઞ્ઞાતં અટ્ઠન્નં ભિક્ખુનીનં યથાવુડ્ઢં, અવસેસાનં યથાગતિકન્તિ – સબ્બત્થ અટ્ઠેવ ભિક્ખુનિયો યથાવુડ્ઢં પટિબાહન્તિ, અવસેસાયો યથાગતિકં. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભત્તગ્ગે અટ્ઠન્નં ભિક્ખુનીનં યથાવુડ્ઢં, અવસેસાનં યથાગતિકં; અઞ્ઞત્થ સબ્બત્થ યથાવુડ્ઢં [અઞ્ઞત્થ યથાવુડ્ઢં (સ્યા.)] ન પટિબાહિતબ્બં. યા પટિબાહેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૪૨૭. [પાચિ. ૧૦૫૦ આદયો] તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ન પવારેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ન પવારેતબ્બં. યા ન પવારેય્ય, યથાધમ્મો કારેતબ્બો’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો અત્તના પવારેત્વા ભિક્ખુસઙ્ઘં ન પવારેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા અત્તના પવારેત્વા ભિક્ખુસઙ્ઘો ન પવારેતબ્બો. યા ન પવારેય્ય, યથાધમ્મો કારેતબ્બો’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં એકતો પવારેન્તિયો કોલાહલં અકંસુ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં એકતો પવારેતબ્બં. યા પવારેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો પુરેભત્તં પવારેન્તિયો કાલં વીતિનામેસું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પચ્છાભત્તં [ભિક્ખવે ભિક્ખુનિયા પચ્છાભત્તં (સ્યા. કં.)] પવારેતુ’’ન્તિ. પચ્છાભત્તં પવારેન્તિયો વિકાલે [વિકાલં (ક.)] અહેસું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, અજ્જતના ભિક્ખુનિસઙ્ઘં [અજ્જતના (સી.), અજ્જતનાય (ક.)] પવારેત્વા અપરજ્જુ ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન સબ્બો ભિક્ખુનિસઙ્ઘો પવારેન્તો કોલાહલં અકાસિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, એકં ભિક્ખુનિં બ્યત્તં પટિબલં સમ્મન્નિતું – ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ અત્થાય ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, સમ્મન્નિતબ્બા. પઠમં ભિક્ખુની યાચિતબ્બા, યાચિત્વા બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમ્મન્નેય્ય ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ અત્થાય ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતું. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમ્મન્નતિ ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ અત્થાય ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતું. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા સમ્મુતિ ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ અત્થાય ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતું, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘સમ્મતા સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ અત્થાય ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતું. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામીતિ.

‘‘તાય સમ્મતાય ભિક્ખુનિયા ભિક્ખુનિસઙ્ઘં આદાય ભિક્ખુસઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા ભિક્ખૂનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘ભિક્ખુનીસઙ્ઘો, અય્યા, ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતિ – દિટ્ઠેન વા, સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા. વદતુ [વદતુ મં (ક.)], અય્યા, ભિક્ખુસઙ્ઘો ભિક્ખુનિસઙ્ઘં અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તો પટિકરિસ્સતિ. દુતિયમ્પિ, અય્યા…પે… તતિયમ્પિ, અય્યા, ભિક્ખુનિસઙ્ઘો ભિક્ખુસઙ્ઘં પવારેતિ – દિટ્ઠેન વા, સુતેન વા, પરિસઙ્કાય વા. વદતુ, અય્યા, ભિક્ખુસઙ્ઘો ભિક્ખુનિસઙ્ઘં અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તો પટિકરિસ્સતી’’તિ.

૪૨૮. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં ઉપોસથં ઠપેન્તિ, પવારણં ઠપેન્તિ, સવચનીયં કરોન્તિ, અનુવાદં પટ્ઠપેન્તિ, ઓકાસં કારેન્તિ, ચોદેન્તિ, સારેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ભિક્ખુસ્સ ઉપોસથો ઠપેતબ્બો; ઠપિતોપિ અટ્ઠપિતો; ઠપેન્તિયા આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન પવારણા ઠપેતબ્બા; ઠપિતાપિ અટ્ઠપિતા; ઠપેન્તિયા આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન સવચનીયં કાતબ્બં; કતમ્પિ અકતં; કરોન્તિયા આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન અનુવાદો પટ્ઠપેતબ્બો; પટ્ઠપિતોપિ અપ્પટ્ઠપિતો; પટ્ઠપેન્તિયા આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન ઓકાસો કારેતબ્બો; કારિતોપિ અકારિતો; કારેન્તિયા આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન ચોદેતબ્બો; ચોદિતોપિ અચોદિતો; ચોદેન્તિયા આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન સારેતબ્બો; સારિતોપિ અસારિતો; સારેન્તિયા આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ ભિક્ખુનીનં ઉપોસથં ઠપેન્તિ, પવારણં ઠપેન્તિ, સવચનીયં કરોન્તિ, અનુવાદં પટ્ઠપેન્તિ, ઓકાસં કારેન્તિ, ચોદેન્તિ, સારેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે ભિક્ખુના ભિક્ખુનિયા ઉપોસથં ઠપેતું; ઠપિતોપિ સુટ્ઠપિતો; ઠપેન્તસ્સ અનાપત્તિ. પવારણં ઠપેતું; ઠપિતાપિ સુટ્ઠપિતા; ઠપેન્તસ્સ અનાપત્તિ. સવચનીયં કાતું; કતમ્પિ સુકતં; કરોન્તસ્સ અનાપત્તિ. અનુવાદં પટ્ઠપેતું; પટ્ઠપિતોપિ સુપ્પટ્ઠપિતો; પટ્ઠપેન્તસ્સ અનાપત્તિ. ઓકાસં કારેતું; કારિતોપિ સુકારિતો; કારેન્તસ્સ અનાપત્તિ. ચોદેતું; ચોદિતાપિ સુચોદિતા; ચોદેન્તસ્સ અનાપત્તિ. સારેતું; સારિતાપિ સુસારિતા; સારેન્તસ્સ અનાપત્તી’’તિ.

૪૨૯. [પાચિ. ૧૧૮૪] તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો યાનેન યાયન્તિ – ઇત્થિયુત્તેનપિ પુરિસન્તરેન, પુરિસયુત્તેનપિ ઇત્થન્તરેન. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… ‘‘સેય્યથાપિ ગઙ્ગામહિયાયા’’તિ [ગઙ્ગામહિયાતિ (સી.)]. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા યાનેન યાયિતબ્બં. યા યાયેય્ય, યથાધમ્મો કારેતબ્બો’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની ગિલાના હોતિ, ન સક્કોતિ પદસા ગન્તું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ગિલાનાય યાન’’ન્તિ. અથ ખો ભિક્ખુનીનં એતદહોસિ – ‘‘ઇત્થિયુત્તં નુ ખો, પુરિસયુત્તં નુ ખો’’તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઇત્થિયુત્તં પુરિસયુત્તં હત્થવટ્ટક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરિસ્સા ભિક્ખુનિયા યાનુગ્ઘાતેન બાળ્હતરં અફાસુ અહોસિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સિવિકં પાટઙ્કિ’’ન્તિ.

૪૩૦. તેન ખો પન સમયેન અડ્ઢકાસી ગણિકા ભિક્ખુનીસુ પબ્બજિતા હોતિ. સા ચ સાવત્થિં ગન્તુકામા હોતિ – ‘ભગવતો સન્તિકે ઉપસમ્પજ્જિસ્સામી’તિ. અસ્સોસું ખો ધુત્તા – ‘અડ્ઢકાસી કિર ગણિકા સાવત્થિં ગન્તુકામા’તિ. તે મગ્ગે પરિયુટ્ઠિંસુ. અસ્સોસિ ખો અડ્ઢકાસી ગણિકા – ‘ધુત્તા કિર મગ્ગે પરિયુટ્ઠિતા’તિ. ભગવતો સન્તિકે દૂતં પાહેસિ – ‘‘અહઞ્હિ ઉપસમ્પજ્જિતુકામા; કથં નુ ખો મયા પટિપજ્જિતબ્બ’’ન્તિ? અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, દૂતેનપિ ઉપસમ્પાદેતુ’’ન્તિ.

ભિક્ખુદૂતેન ઉપસમ્પાદેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુદૂતેન ઉપસમ્પાદેતબ્બા. યો ઉપસમ્પાદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ. સિક્ખમાનદૂતેન ઉપસમ્પાદેન્તિ…પે… સામણેરદૂતેન ઉપસમ્પાદેન્તિ…પે… સામણેરિદૂતેન ઉપસમ્પાદેન્તિ…પે… બાલાય અબ્યત્તાય દૂતેન ઉપસમ્પાદેન્તિ. ‘‘ન, ભિક્ખવે, બાલાય અબ્યત્તાય દૂતેન ઉપસમ્પાદેતબ્બા. યો ઉપસમ્પાદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય દૂતેન ઉપસમ્પાદેતુન્તિ.

‘‘તાય દૂતાય ભિક્ખુનિયા સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા ભિક્ખૂનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘ઇત્થન્નામા, અય્યા, ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. સા કેનચિદેવ અન્તરાયેન ન આગચ્છતિ. ઇત્થન્નામા, અય્યા, સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ. ઉલ્લુમ્પતુ તં, અય્યા, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાય. ઇત્થન્નામા, અય્યા, ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. સા કેનચિદેવ અન્તરાયેન ન આગચ્છતિ. દુતિયમ્પિ, અય્યા, ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ. ઉલ્લુમ્પતુ તં, અય્યા, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાય. ઇત્થન્નામા, અય્યા, ઇત્થન્નામાય અય્યાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. સા કેનચિદેવ અન્તરાયેન ન આગચ્છતિ. તતિયમ્પિ, અય્યા, ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ. ઉલ્લુમ્પતુ તં, અય્યા, સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાયા’તિ. બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. સા કેનચિદેવ અન્તરાયેન ન આગચ્છતિ. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેય્ય ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. સા કેનચિદેવ અન્તરાયેન ન આગચ્છતિ. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદા ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.

‘‘દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ. સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. ઇત્થન્નામા ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદાપેક્ખા. એકતોઉપસમ્પન્ના ભિક્ખુનિસઙ્ઘે, વિસુદ્ધા. સા કેનચિદેવ અન્તરાયેન ન આગચ્છતિ. ઇત્થન્નામા સઙ્ઘં ઉપસમ્પદં યાચતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ઉપસમ્પાદેતિ ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ ઇત્થન્નામાય ઉપસમ્પદા ઇત્થન્નામાય પવત્તિનિયા, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.

‘‘તાવદેવ છાયા મેતબ્બા, ઉતુપ્પમાણં આચિક્ખિતબ્બં, દિવસભાગો આચિક્ખિતબ્બો, સઙ્ગીતિ આચિક્ખિતબ્બા, ભિક્ખુનિયો વત્તબ્બા – તસ્સા તયો ચ નિસ્સયે, અટ્ઠ ચ અકરણીયાનિ આચિક્ખેય્યાથા’’તિ.

૪૩૧. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો અરઞ્ઞે વિહરન્તિ. ધુત્તા દૂસેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં, આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા અરઞ્ઞે વત્થબ્બં. યા વસેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરેન ઉપાસકેન ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ ઉદ્દોસિતો દિન્નો હોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઉદ્દોસિત’’ન્તિ. ઉદ્દોસિતો ન સમ્મતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઉપસ્સય’’ન્તિ. ઉપસ્સયો ન સમ્મતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, નવકમ્મ’’ન્તિ. નવકમ્મં ન સમ્મતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલિકમ્પિ કાતુ’’ન્તિ.

૪૩૨. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ઇત્થી સન્નિસિન્નગબ્ભા ભિક્ખુનીસુ પબ્બજિતા હોતિ. તસ્સા પબ્બજિતાય ગબ્ભો વુટ્ઠાતિ. અથ ખો તસ્સા ભિક્ખુનિયા એતદહોસિ – ‘‘કથં નુ ખો મયા ઇમસ્મિં દારકે પટિપજ્જિતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પોસેતું, યાવ સો દારકો વિઞ્ઞુતં પાપુણાતી’’તિ.

અથ ખો તસ્સા ભિક્ખુનિયા એતદહોસિ – ‘‘મયા ચ ન લબ્ભા એકિકાય વત્થું, અઞ્ઞાય ચ ભિક્ખુનિયા ન લબ્ભા દારકેન સહ વત્થું, કથં નુ ખો મયા પટિપજ્જિતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, એકં ભિક્ખુનિં સમ્મન્નિત્વા તસ્સા ભિક્ખુનિયા દુતિયં દાતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, સમ્મન્નિતબ્બા. પઠમં ભિક્ખુની યાચિતબ્બા, યાચિત્વા બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમ્મન્નેય્ય ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા દુતિયં. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમ્મન્નતિ ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા દુતિયં. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા સમ્મુતિ ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા દુતિયાય, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘સમ્મતા સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા દુતિયા. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

અથ ખો તસ્સા દુતિયિકાય ભિક્ખુનિયા એતદહોસિ – ‘‘કથં નુ ખો મયા ઇમસ્મિં દારકે પટિપજ્જિતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઠપેત્વા સાગારં યથા અઞ્ઞસ્મિં પુરિસે પટિપજ્જન્તિ [પટિપજ્જતિ (સ્યા.)] એવં તસ્મિં દારકે પટિપજ્જિતુ’’ન્તિ.

૪૩૩. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની ગરુધમ્મં અજ્ઝાપન્ના હોતિ માનત્તચારિની. અથ ખો તસ્સા ભિક્ખુનિયા એતદહોસિ – ‘‘મયા ચ ન લબ્ભા એકિકાય વત્થું, અઞ્ઞાય ચ ભિક્ખુનિયા ન લબ્ભા સહ મયા વત્થું, કથં નુ ખો મયા પટિપજ્જિતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, એકં ભિક્ખુનિં સમ્મન્નિત્વા તસ્સા ભિક્ખુનિયા દુતિયં દાતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, સમ્મન્નિતબ્બા. પઠમં ભિક્ખુની યાચિતબ્બા, યાચિત્વા બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૪૩૪. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની સિક્ખં પચ્ચક્ખાય વિબ્ભમિ. સા પુન પચ્ચાગન્ત્વા ભિક્ખુનિયો ઉપસમ્પદં યાચિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા સિક્ખાપચ્ચક્ખાનં; યદેવ સા વિબ્ભન્તા તદેવ સા અભિક્ખુની’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની સકાવાસા તિત્થાયતનં સઙ્કમિ. સા પુન પચ્ચાગન્ત્વા ભિક્ખુનિયો ઉપસમ્પદં યાચિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘યા સા, ભિક્ખવે, ભિક્ખુની સકાવાસા તિત્થાયતનં સઙ્કન્તા, સા આગતા ન ઉપસમ્પાદેતબ્બા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો પુરિસેહિ અભિવાદનં, કેસચ્છેદનં, નખચ્છેદનં, વણપ્પટિકમ્મં, કુક્કુચ્ચાયન્તા ન સાદિયન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સાદિતુ’’ન્તિ [સાદિયિતું (ક.)].

૪૩૫. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો પલ્લઙ્કેન નિસીદન્તિ પણ્હીસમ્ફસ્સં સાદિયન્તી [સાદિયન્તા (ક.)]. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા પલ્લઙ્કેન નિસીદિતબ્બં. યા નિસીદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની ગિલાના હોતિ. તસ્સા વિના પલ્લઙ્કેન ન ફાસુ હોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા અડ્ઢપલ્લઙ્ક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો વચ્ચકુટિયા વચ્ચં કરોન્તિ. છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો તત્થેવ ગબ્ભં પાતેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા વચ્ચકુટિયા વચ્ચો કાતબ્બો. યા કરેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, હેટ્ઠા વિવટે ઉપરિપટિચ્છન્ને વચ્ચં કાતુ’’ન્તિ.

૪૩૬. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ચુણ્ણેન નહાયન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ચુણ્ણેન નહાયિતબ્બં. યા નહાયેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, કુક્કુસં મત્તિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો વાસિતકાય મત્તિકાય નહાયન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા વાસિતકાય મત્તિકાય નહાયિતબ્બં. યા નહાયેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પકતિમત્તિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો જન્તાઘરે નહાયન્તિયો કોલાહલં અકંસુ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા જન્તાઘરે નહાયિતબ્બં. યા નહાયેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો પટિસોતે નહાયન્તિ ધારાસમ્ફસ્સં સાદિયન્તી. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા પટિસોતે નહાયિતબ્બં. યા નહાયેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો અતિત્થે નહાયન્તિ. ધુત્તા દૂસેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા અતિત્થે નહાયિતબ્બં. યા નહાયેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો પુરિસતિત્થે નહાયન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા પુરિસતિત્થે નહાયિતબ્બં. યા નહાયેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, મહિલાતિત્થે નહાયિતુ’’ન્તિ.

તતિયભાણવારો નિટ્ઠિતો.

ભિક્ખુનિક્ખન્ધકો દસમો.

ઇમસ્મિં ખન્ધકે વત્થૂ એકસતં.

તસ્સુદ્દાનં –

પબ્બજ્જં ગોતમી યાચિ, નાનુઞ્ઞાસિ તથાગતો;

કપિલવત્થુ વેસાલિં, અગમાસિ વિનાયકો.

રજોકિણ્ણેન કોટ્ઠકે, આનન્દસ્સ પવેદયિ;

ભબ્બોતિ નયતો યાચિ, માતાતિ પોસિકાતિ ચ.

વસ્સસતં તદહુ ચ, અભિક્ખુપચ્ચાસીસના;

પવારણા ગરુધમ્મા, દ્વે વસ્સા અનક્કોસના.

ઓવટો ચ અટ્ઠ ધમ્મા, યાવજીવાનુવત્તના;

ગરુધમ્મપટિગ્ગાહો સાવસ્સા ઉપસમ્પદા.

વસ્સસહસ્સં પઞ્ચેવ, કુમ્ભથેનકસેતટ્ટિ;

મઞ્જિટ્ઠિકઉપમાહિ, એવં સદ્ધમ્મહિંસના.

આળિં બન્ધેય્ય પાએવ, પુન સદ્ધમ્મસણ્ઠિતિ;

ઉપસમ્પાદેતું અય્યા, યથાવુડ્ઢાભિવાદના.

ન કરિસ્સન્તિ કિમેવ, સાધારણાસાધારણં;

ઓવાદં પાતિમોક્ખઞ્ચ, કેન નુ ખો ઉપસ્સયં.

ન જાનન્તિ ચ આચિક્ખિ, ન કરોન્તિ ચ ભિક્ખુહિ;

પટિગ્ગહેતું ભિક્ખૂહિ, ભિક્ખુનીહિ પટિગ્ગહો.

આચિક્ખિ કમ્મં ભિક્ખૂહિ, ઉજ્ઝાયન્તિ ભિક્ખુનીહિ વા;

આચિક્ખિતું ભણ્ડનઞ્ચ, રોપેત્વા ઉપ્પલાય ચ.

સાવત્થિયા કદ્દમોદ, અવન્દિ કાય ઊરુ ચ;

અઙ્ગજાતઞ્ચ ઓભાસં, સમ્પયોજેન્તિ વગ્ગિકા.

અવન્દિયો દણ્ડકમ્મં, ભિક્ખુનિયો તથા પુન;

આવરણઞ્ચ ઓવાદં, કપ્પતિ નુ ખો પક્કમિ.

બાલા વત્થુવિનિચ્છયા, ઓવાદં સઙ્ઘો પઞ્ચહિ;

દુવે તિસ્સો ન ગણ્હન્તિ, બાલા ગિલાનગમિકં.

આરઞ્ઞિકો નારોચેન્તિ, ન પચ્ચાગચ્છન્તિ ચ;

દીઘં વિલીવચમ્મઞ્ચ, દુસ્સા ચ વેણિવટ્ટિ ચ;

ચોળવેણિ ચ વટ્ટિ ચ, સુત્તવેણિ ચ વટ્ટિકા.

અટ્ઠિલ્લં ગોહનુકેન, હત્થકોચ્છં પાદં તથા;

ઊરું મુખં દન્તમંસં, આલિમ્પોમદ્દચુણ્ણના.

લઞ્છેન્તિ અઙ્ગરાગઞ્ચ, મુખરાગં તથા દુવે;

અવઙ્ગં વિસેસોલોકો, સાલોકેન નચ્ચેન ચ [સાલોકે સનચ્ચેન ચ (સી.), સાલોકેન સનચ્ચનં (સ્યા.)].

વેસી પાનાગારં સૂનં, આપણં વડ્ઢિ વણિજ્જા;

દાસં દાસિં કમ્મકરં, કમ્મકારિં ઉપટ્ઠય્યું.

તિરચ્છાનહરીતકિ, સન્ધારયન્તિ નમતકં;

નીલં પીતં લોહિતકં, મઞ્જિટ્ઠકણ્હચીવરા.

મહારઙ્ગમહાનામઅચ્છિન્ના દીઘમેવ ચ;

પુપ્ફફલકઞ્ચુકઞ્ચ, તિરીટકઞ્ચ ધારયું.

ભિક્ખુની સિક્ખમાનાય, સામણેરાય અચ્ચયે;

નિય્યાદિતે પરિક્ખારે, ભિક્ખુનિયોવ ઇસ્સરા.

ભિક્ખુસ્સ સામણેરસ્સ, ઉપાસકસ્સુપાસિકા;

અઞ્ઞેસઞ્ચ પરિક્ખારે, નિય્યાતે ભિક્ખુઇસ્સરા.

મલ્લી ગબ્ભં પત્તમૂલં, બ્યઞ્જનં આમિસેન ચ;

ઉસ્સન્નઞ્ચ બાળ્હતરં, સન્નિધિકતમામિસં.

ભિક્ખૂનં યાદિસં ભોટ્ઠં [હેટ્ઠા (સી.), હેટ્ઠં (સ્યા.), ભુત્તિ (ક.)], ભિક્ખુનીનં તથા કરે;

સેનાસનં ઉતુનિયો, મક્ખીયતિ પટાણિ ચ.

છિજ્જન્તિ સબ્બકાલઞ્ચ, અનિમિત્તાપિ દિસ્સરે;

નિમિત્તા લોહિતા ચેવ, તથેવ ધુવલોહિતા.

ધુવચોળપગ્ઘરન્તી, સિખરણિત્થિપણ્ડકા;

વેપુરિસી ચ સમ્ભિન્ના, ઉભતોબ્યઞ્જનાપિ ચ.

અનિમિત્તાદિતો કત્વા, યાવ ઉભતોબ્યઞ્જના;

એતં પેય્યાલતો હેટ્ઠા, કુટ્ઠં ગણ્ડો કિલાસો ચ.

સોસાપમારો માનુસી, ઇત્થીસિ ભુજિસ્સાસિ ચ;

અણણા ન રાજભટી, અનુઞ્ઞાતા ચ વીસતિ.

પરિપુણ્ણા ચ કિન્નામા, કાનામા તે પવત્તિની;

ચતુવીસન્તરાયાનં, પુચ્છિત્વા ઉપસમ્પદા.

વિત્થાયન્તિ અનનુસિટ્ઠા, સઙ્ઘમજ્ઝે તથેવ ચ;

ઉપજ્ઝાગાહ સઙ્ઘાટિ, ઉત્તરન્તરવાસકો.

સઙ્કચ્ચુદકસાટિ ચ, આચિક્ખિત્વાન પેસયે;

બાલા અસમ્મતેકતો, યાચે પુચ્છન્તરાયિકા.

એકતોઉપસમ્પન્ના, ભિક્ખુસઙ્ઘે તથા પુન;

છાયા ઉતુ દિવસા ચ, સઙ્ગીતિ તયો નિસ્સયે.

અટ્ઠ અકરણીયાનિ, કાલં સબ્બત્થ અટ્ઠેવ;

ન પવારેન્તિ ભિક્ખુની, ભિક્ખુસઙ્ઘં તથેવ ચ.

કોલાહલં પુરેભત્તં, વિકાલે ચ કોલાહલં;

ઉપોસથં પવારણં, સવચનીયાનુવાદનં.

ઓકાસં ચોદે સારેન્તિ, પટિક્ખિત્તં મહેસિના;

તથેવ ભિક્ખુ ભિક્ખુની, અનુઞ્ઞાતં મહેસિના.

યાનં ગિલાનયુત્તઞ્ચ, યાનુગ્ઘાતડ્ઢકાસિકા;

ભિક્ખુ સિક્ખા સામણેર, સામણેરી ચ બાલાય.

અરઞ્ઞે ઉપાસકેન, ઉદ્દોસિતો ઉપસ્સયં;

ન સમ્મતિ નવકમ્મં, નિસિન્નગબ્ભએકિકા.

સાગારઞ્ચ ગરુધમ્મં, પચ્ચક્ખાય ચ સઙ્કમિ;

અભિવાદનકેસા ચ, નખા ચ વણકમ્મના.