૨. દુતિયભાણવારો

૪૧૧. અથ ખો ભગવા વેસાલિયં યથાભિરન્તં વિહરિત્વા યેન સાવત્થિ તેન ચારિકં પક્કામિ. અનુપુબ્બેન ચારિકં ચરમાનો યેન સાવત્થિ તદવસરિ. તત્ર સુદં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ ભિક્ખુનિયો કદ્દમોદકેન ઓસિઞ્ચન્તિ – અપ્પેવ નામ અમ્હેસુ સારજ્જેય્યુન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુના ભિક્ખુનિયો કદ્દમોદકેન ઓસિઞ્ચિતબ્બા. યો ઓસિઞ્ચેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, તસ્સ ભિક્ખુનો દણ્ડકમ્મં કાતુ’’ન્તિ. અથ ખો ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘કિં નુ ખો દણ્ડકમ્મં કાતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અવન્દિયો સો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન કાતબ્બો’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ કાયં વિવરિત્વા ભિક્ખુનીનં દસ્સેન્તિ …પે… ઊરું વિવરિત્વા ભિક્ખુનીનં દસ્સેન્તિ, અઙ્ગજાતં વિવરિત્વા ભિક્ખુનીનં દસ્સેન્તિ, ભિક્ખુનિયો ઓભાસેન્તિ, ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સમ્પયોજેન્તિ – અપ્પેવ નામ અમ્હેસુ સારજ્જેય્યુન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુના કાયો વિવરિત્વા ભિક્ખુનીનં દસ્સેતબ્બો, ન ઊરુ વિવરિત્વા ભિક્ખુનીનં દસ્સેતબ્બો, ન અઙ્ગજાતં વિવરિત્વા ભિક્ખુનીનં દસ્સેતબ્બં, ન ભિક્ખુનિયો ઓભાસિતબ્બા, ન ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સમ્પયોજેતબ્બં. યો સમ્પયોજેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, તસ્સ ભિક્ખુનો દણ્ડકમ્મં કાતુ’’ન્તિ. અથ ખો ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘કિં નુ ખો દણ્ડકમ્મં કાતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અવન્દિયો સો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન કાતબ્બો’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો ભિક્ખું કદ્દમોદકેન ઓસિઞ્ચન્તિ – અપ્પેવ નામ અમ્હેસુ સારજ્જેય્યુન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ભિક્ખુ કદ્દમોદકેન ઓસિઞ્ચિતબ્બો. યા ઓસિઞ્ચેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, તસ્સા ભિક્ખુનિયા દણ્ડકમ્મં કાતુ’’ન્તિ. અથ ખો ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘કિં નુ ખો દણ્ડકમ્મં કાતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ ભિક્ખવે, આવરણં કાતુ’’ન્તિ. આવરણે કતે ન આદિયન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઓવાદં ઠપેતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો કાયં વિવરિત્વા ભિક્ખૂનં દસ્સેન્તિ, થનં વિવરિત્વા ભિક્ખૂનં દસ્સેન્તિ, ઊરું વિવરિત્વા ભિક્ખૂનં દસ્સેન્તિ, અઙ્ગજાતં વિવરિત્વા ભિક્ખૂનં દસ્સેન્તિ, ભિક્ખૂ ઓભાસેન્તિ, ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં સમ્પયોજેન્તિ – અપ્પેવ નામ અમ્હેસુ સારજ્જેય્યુન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા કાયો વિવરિત્વા ભિક્ખૂનં દસ્સેતબ્બો…પે… ન થનો વિવરિત્વા ભિક્ખૂનં દસ્સેતબ્બો, ન ઊરુ વિવરિત્વા ભિક્ખૂનં દસ્સેતબ્બો, ન અઙ્ગજાતં વિવરિત્વા ભિક્ખૂનં દસ્સેતબ્બં, ન ભિક્ખૂ ઓભાસિતબ્બા, ન ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં સમ્પયોજેતબ્બં. યા સમ્પયોજેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, તસ્સા ભિક્ખુનિયા દણ્ડકમ્મં કાતુ’’ન્તિ. અથ ખો ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘કિં નુ ખો દણ્ડકમ્મં કાતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, આવરણં કાતુ’’ન્તિ. આવરણે કતે ન આદિયન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઓવાદં ઠપેતુ’’ન્તિ. અથ ખો ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘કપ્પતિ નુ ખો ઓવાદટ્ઠપિતાય [ઓવાદણ્ઠપિતાય (સ્યા.), ઓવાદંઠપિતાય (ક.)] ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં ઉપોસથં કાતું, ન નુ ખો કપ્પતી’’તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ઓવાદટ્ઠપિતાય ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં ઉપોસથો કાતબ્બો, યાવ ન તં અધિકરણં વૂપસન્તં હોતી’’તિ.

૪૧૨. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા ઉદાયી ઓવાદં ઠપેત્વા ચારિકં પક્કામિ. ભિક્ખુનિયો ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યો ઉદાયી ઓવાદં ઠપેત્વા ચારિકં પક્કમિસ્સતી’’તિ! ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ઓવાદં ઠપેત્વા ચારિકા પક્કમિતબ્બા. યો પક્કમેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન [તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ (સ્યા. કં.)] બાલા અબ્યત્તા ઓવાદં ઠપેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, બાલેન અબ્યત્તેન ઓવાદો ઠપેતબ્બો. યો ઠપેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ અવત્થુસ્મિં અકારણે ઓવાદં ઠપેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, અવત્થુસ્મિં અકારણે ઓવાદો ઠપેતબ્બો. યો ઠપેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ ઓવાદં ઠપેત્વા વિનિચ્છયં ન દેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ઓવાદં ઠપેત્વા વિનિચ્છયો ન દાતબ્બો. યો ન દદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૪૧૩. [પાચિ. ૧૦૫૪] તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ઓવાદં ન ગચ્છન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ઓવાદો ન ગન્તબ્બો. યા ન ગચ્છેય્ય, યથાધમ્મો કારેતબ્બો’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન સબ્બો ભિક્ખુનિસઙ્ઘો ઓવાદં ગચ્છતિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘જાયાયો ઇમા ઇમેસં, જારિયો ઇમા ઇમેસં, ઇદાનિ ઇમે ઇમાહિ સદ્ધિં અભિરમિસ્સન્તી’’તિ! ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, સબ્બેન ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન ઓવાદો ગન્તબ્બો. ગચ્છેય્ય ચે, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ચતૂહિ પઞ્ચહિ ભિક્ખુનીહિ ઓવાદં ગન્તુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ચતસ્સો પઞ્ચ ભિક્ખુનિયો ઓવાદં ગચ્છન્તિ. મનુસ્સા તથેવ ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘જાયાયો ઇમા ઇમેસં, જારિયો ઇમા ઇમેસં, ઇદાનિ ઇમે ઇમાહિ સદ્ધિં અભિરમિસ્સન્તી’’તિ! ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ચતૂહિ પઞ્ચહિ ભિક્ખુનીહિ ઓવાદો ગન્તબ્બો. ગચ્છેય્યું ચે, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, દ્વે તિસ્સો ભિક્ખુનિયો [ભિક્ખુનીહિ (ક.)] ઓવાદં ગન્તું. એકં ભિક્ખું ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘ભિક્ખુનિસઙ્ઘો, અય્ય, ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ પાદે વન્દતિ, ઓવાદૂપસઙ્કમનઞ્ચ યાચતિ; લભતુ કિર, અય્ય, ભિક્ખુનિસઙ્ઘો ઓવાદૂપસઙ્કમન’ન્તિ. તેન ભિક્ખુના પાતિમોક્ખુદ્દેસકો ઉપસઙ્કમિત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘ભિક્ખુનીસઙ્ઘો, ભન્તે, ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ પાદે વન્દતિ, ઓવાદૂપસઙ્કમનઞ્ચ યાચતિ; લભતુ કિર, ભન્તે, ભિક્ખુનિસઙ્ઘો ઓવાદૂપસઙ્કમન’ન્તિ. પાતિમોક્ખુદ્દેસકેન વત્તબ્બો – ‘અત્થિ કોચિ ભિક્ખુ ભિક્ખુનોવાદકો સમ્મતો’તિ? સચે હોતિ કોચિ ભિક્ખુ ભિક્ખુનોવાદકો સમ્મતો, પાતિમોક્ખુદ્દેસકેન વત્તબ્બો – ‘ઇત્થન્નામો ભિક્ખુ ભિક્ખુનોવાદકો સમ્મતો, તં ભિક્ખુનિસઙ્ઘો ઉપસઙ્કમતૂ’તિ. સચે ન હોતિ કોચિ ભિક્ખુ ભિક્ખુનોવાદકો સમ્મતો, પાતિમોક્ખુદ્દેસકેન વત્તબ્બો – ‘કો આયસ્મા ઉસ્સહતિ ભિક્ખુનિયો ઓવદિતુ’ન્તિ? સચે કોચિ ઉસ્સહતિ ભિક્ખુનિયો ઓવદિતું, સો ચ હોતિ અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો, સમ્મન્નિત્વા વત્તબ્બો – ‘ઇત્થન્નામો ભિક્ખુ ભિક્ખુનોવાદકો સમ્મતો, તં ભિક્ખુનિસઙ્ઘો ઉપસઙ્કમતૂ’તિ. સચે ન કોચિ ઉસ્સહતિ ભિક્ખુનિયો ઓવદિતું, પાતિમોક્ખુદ્દેસકેન વત્તબ્બો – ‘નત્થિ કોચિ ભિક્ખુ ભિક્ખુનોવાદકો સમ્મતો, પાસાદિકેન ભિક્ખુનિસઙ્ઘો સમ્પાદેતૂ’’તિ.

૪૧૪. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ ઓવાદં ન ગણ્હન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ઓવાદો ન ગહેતબ્બો. યો ન ગણ્હેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ બાલો હોતિ. તં ભિક્ખુનિયો ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું – ‘‘ઓવાદં, અય્ય, ગણ્હાહી’’તિ. ‘‘અહઞ્હિ, ભગિની, બાલો; કથાહં ઓવાદં ગણ્હામી’’તિ? ‘‘ગણ્હાહય્ય, ઓવાદં; એવઞ્હિ ભગવતા પઞ્ઞત્તં – ભિક્ખૂહિ ભિક્ખુનીનં ઓવાદો ગહેતબ્બો’’તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઠપેત્વા બાલં, અવસેસેહિ ઓવાદં ગહેતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ ગિલાનો હોતિ. તં ભિક્ખુનિયો ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું – ‘‘ઓવાદં, અય્ય ગણ્હાહી’’તિ. ‘‘અહઞ્હિ, ભગિની, ગિલાનો; કથાહં ઓવાદં ગણ્હામી’’તિ? ‘‘ગણ્હાહય્ય, ઓવાદં; એવઞ્હિ ભગવતા પઞ્ઞત્તં – ઠપેત્વા બાલં, અવસેસેહિ ઓવાદો ગહેતબ્બો’’તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઠપેત્વા બાલં, ઠપેત્વા ગિલાનં, અવસેસેહિ ઓવાદં ગહેતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ ગમિકો હોતિ. તં ભિક્ખુનિયો ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું – ‘‘ઓવાદં, અય્ય, ગણ્હાહી’’તિ. ‘‘અહઞ્હિ, ભગિની, ગમિકો; કથાહં ઓવાદં ગણ્હામી’’તિ? ‘‘ગણ્હાહય્ય, ઓવાદં; એવઞ્હિ ભગવતા પઞ્ઞત્તં – ઠપેત્વા બાલં, ઠપેત્વા ગિલાનં, અવસેસેહિ ઓવાદો ગહેતબ્બો’’તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઠપેત્વા બાલં, ઠપેત્વા ગિલાનં, ઠપેત્વા ગમિકં, અવસેસેહિ ઓવાદં ગહેતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ અરઞ્ઞે વિહરતિ. તં ભિક્ખુનિયો ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું – ‘‘ઓવાદં, અય્ય, ગણ્હાહી’’તિ. ‘‘અહઞ્હિ, ભગિની, અરઞ્ઞે વિહરામિ; કથાહં ઓવાદં ગણ્હામી’’તિ? ‘‘ગણ્હાહય્ય, ઓવાદં; એવઞ્હિ ભગવતા પઞ્ઞત્તં – ઠપેત્વા બાલં, ઠપેત્વા ગિલાનં, ઠપેત્વા ગમિકં, અવસેસેહિ ઓવાદો ગહેતબ્બો’’તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, આરઞ્ઞિકેન ભિક્ખુના ઓવાદં ગહેતું, સઙ્કેતઞ્ચ કાતું – અત્ર પતિહરિસ્સામી’’તિ.

૪૧૫. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ ઓવાદં ગહેત્વા ન આરોચેન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ઓવાદો ન આરોચેતબ્બો. યો ન આરોચેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ ઓવાદં ગહેત્વા ન પચ્ચાહરન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ઓવાદો ન પચ્ચાહરિતબ્બો. યો ન પચ્ચાહરેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો સઙ્કેતં ન ગચ્છન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા સઙ્કેતં ન ગન્તબ્બં. યા ન ગચ્છેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૪૧૬. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો દીઘાનિ કાયબન્ધનાનિ ધારેન્તિ, તેહેવ ફાસુકા નામેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા દીઘં કાયબન્ધનં ધારેતબ્બં. યા ધારેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા એકપરિયાકતં [એકપરિયાયકતં (સ્યા.)] કાયબન્ધનં, ન ચ તેન ફાસુકા નામેતબ્બા. યા નામેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો વિલીવેન [વિલિવેન (ક.)] પટ્ટેન ફાસુકા નામેન્તિ…પે… ચમ્મપટ્ટેન ફાસુકા નામેન્તિ. દુસ્સપટ્ટેન ફાસુકા નામેન્તિ. દુસ્સવેણિયા ફાસુકા નામેન્તિ. દુસ્સવટ્ટિયા ફાસુકા નામેન્તિ. ચોળપટ્ટેન ફાસુકા નામેન્તિ. ચોળવેણિયા ફાસુકા નામેન્તિ. ચોળવટ્ટિયા ફાસુકા નામેન્તિ. સુત્તવેણિયા ફાસુકા નામેન્તિ. સુત્તવટ્ટિયા ફાસુકા નામેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા વિલીવેન પટ્ટેન ફાસુકા નામેતબ્બા…પે… ન સુત્તવટ્ટિયા ફાસુકા નામેતબ્બા. યા નામેય્ય આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો અટ્ઠિલ્લેન જઘનં ઘંસાપેન્તિ…પે… ગોહનુકેન જઘનં કોટ્ટાપેન્તિ, હત્થં કોટ્ટાપેન્તિ, હત્થકોચ્છં કોટ્ટાપેન્તિ, પાદં કોટ્ટાપેન્તિ, પાદકોચ્છં કોટ્ટાપેન્તિ, ઊરું કોટ્ટાપેન્તિ, મુખં કોટ્ટાપેન્તિ, દન્તમંસં કોટ્ટાપેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા અટ્ઠિલ્લેન જઘનં ઘંસાપેતબ્બં…પે… ન દન્તમંસં કોટ્ટાપેતબ્બં. યા કોટ્ટાપેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૪૧૭. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો મુખં આલિમ્પન્તિ…પે… મુખં ઉમ્મદ્દેન્તિ, મુખં ચુણ્ણેન્તિ, મનોસિલિકાય મુખં લઞ્છેન્તિ, અઙ્ગરાગં કરોન્તિ, મુખરાગં કરોન્તિ, અઙ્ગરાગમુખરાગં કરોન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા મુખં આલિમ્પિતબ્બં…પે… ન મુખં ઉમ્મદ્દિતબ્બં, ન મુખં ચુણ્ણેતબ્બં, ન મનોસિલિકાય મુખં લઞ્છિતબ્બં, ન અઙ્ગરાગો કાતબ્બો, ન મુખરાગો કાતબ્બો, ન અઙ્ગરાગમુખરાગો કાતબ્બો. યા કરેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવઙ્ગં [અપાઙ્ગં (?)] કરોન્તિ…પે… વિસેસકં કરોન્તિ, ઓલોકનકેન ઓલોકેન્તિ, સાલોકે તિટ્ઠન્તિ; નચ્ચં [સનચ્ચં (સી. સ્યા.), સમજ્જં (ક.)] કારાપેન્તિ, વેસિં વુટ્ઠાપેન્તિ, પાનાગારં ઠપેન્તિ, સૂનં ઠપેન્તિ, આપણં પસારેન્તિ, વડ્ઢિં પયોજેન્તિ, વણિજ્જં પયોજેન્તિ, દાસં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, દાસિં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, કમ્મકારં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, કમ્મકારિં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, તિરચ્છાનગતં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, હરીતકપક્કિકં [હરીતકપણ્ણિકં (ક.)] પકિણન્તિ, નમતકં ધારેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા અવઙ્ગં કાતબ્બં…પે… ન વિસેસકં કાતબ્બં, ન ઓલોકનકેન ઓલોકેતબ્બં, ન સાલોકે ઠાતબ્બં, ન નચ્ચં કારાપેતબ્બં, ન વેસી વુટ્ઠાપેતબ્બા, ન પાનાગારં ઠપેતબ્બં, ન સૂના ઠપેતબ્બા, ન આપણો પસારેતબ્બો, ન વડ્ઢિ પયોજેતબ્બા, ન વણિજ્જા પયોજેતબ્બા, ન દાસો ઉપટ્ઠાપેતબ્બો, ન દાસી ઉપટ્ઠાપેતબ્બા, ન કમ્મકારો ઉપટ્ઠાપેતબ્બો, ન કમ્મકારી ઉપટ્ઠાપેતબ્બા, ન તિરચ્છાનગતો ઉપટ્ઠાપેતબ્બો, ન હરીતકપક્કિકં પકિણિતબ્બં, ન નમતકં ધારેતબ્બં. યા ધારેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૪૧૮. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો સબ્બનીલકાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ…પે… સબ્બપીતકાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, સબ્બલોહિતકાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, સબ્બમઞ્જિટ્ઠિકાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, સબ્બકણ્હાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, સબ્બમહારઙ્ગરત્તાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, સબ્બમહાનામરત્તાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, અચ્છિન્નદસાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, દીઘદસાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, પુપ્ફદસાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, ફલદસાનિ ચીવરાનિ ધારેન્તિ, કઞ્ચુકં ધારેન્તિ, તિરીટકં ધારેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ…પે… સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા સબ્બનીલકાનિ ચીવરાનિ ધારેતબ્બાનિ…પે… ન તિરીટકં ધારેતબ્બં. યા ધારેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૪૧૯. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની કાલં કરોન્તી એવમાહ – ‘‘મમચ્ચયેન મય્હં પરિક્ખારો સઙ્ઘસ્સ હોતૂ’’તિ. તત્થ ભિક્ખૂ ચ ભિક્ખુનિયો ચ વિવદન્તિ – ‘‘અમ્હાકં હોતિ, અમ્હાકં હોતી’’તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ભિક્ખુની ચે, ભિક્ખવે, કાલં કરોન્તી એવં વદેય્ય – ‘મમચ્ચયેન મય્હં પરિક્ખારો સઙ્ઘસ્સ હોતૂ’તિ, અનિસ્સરો તત્થ ભિક્ખુસઙ્ઘો, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સેવેતં. સિક્ખમાના ચે, ભિક્ખવે…પે… સામણેરી ચે, ભિક્ખવે, કાલં કરોન્તી એવં વદેય્ય – ‘મમચ્ચયેન મય્હં પરિક્ખારો સઙ્ઘસ્સ હોતૂ’તિ, અનિસ્સરો તત્થ ભિક્ખુસઙ્ઘો, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સેવેતં. ભિક્ખુ ચે, ભિક્ખવે, કાલં કરોન્તો એવં વદેય્ય – ‘મમચ્ચયેન મય્હં પરિક્ખારો સઙ્ઘસ્સ હોતૂ’તિ, અનિસ્સરો તત્થ ભિક્ખુનિસઙ્ઘો, ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સેવેતં. સામણેરો ચે, ભિક્ખવે…પે… ઉપાસકો ચે, ભિક્ખવે…પે… ઉપાસિકા ચે, ભિક્ખવે…પે… અઞ્ઞો ચે, ભિક્ખવે, કોચિ કાલં કરોન્તો એવં વદેય્ય – ‘મમચ્ચયેન મય્હં પરિક્ખારો સઙ્ઘસ્સ હોતૂ’તિ, અનિસ્સરો તત્થ ભિક્ખુનિસઙ્ઘો, ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સેવેત’’ન્તિ.

૪૨૦. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ઇત્થી પુરાણમલ્લી ભિક્ખુનીસુ પબ્બજિતા હોતિ. સા રથિકાય દુબ્બલકં ભિક્ખું પસ્સિત્વા અંસકૂટેન પહારં દત્વા પાતેસિ [પવટ્ટેસિ (સી.)]. ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખુની, ભિક્ખુસ્સ પહારં દસ્સતી’’તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ભિક્ખુસ્સ પહારો દાતબ્બો. યા દદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ભિક્ખું પસ્સિત્વા દૂરતોવ ઓક્કમિત્વા મગ્ગં દાતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ઇત્થી પવુત્થપતિકા જારેન ગબ્ભિની હોતિ. સા ગબ્ભં પાતેત્વા કુલૂપિકં ભિક્ખુનિં એતદવોચ – ‘‘હન્દય્યે, ઇમં ગબ્ભં પત્તેન નીહરા’’તિ. અથ ખો સા ભિક્ખુની તં ગબ્ભં પત્તે પક્ખિપિત્વા સઙ્ઘાટિયા પટિચ્છાદેત્વા અગમાસિ. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરેન પિણ્ડચારિકેન ભિક્ખુના સમાદાનં કતં હોતિ – ‘યાહં પઠમં ભિક્ખં લભિસ્સામિ, ન તં અદત્વા ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા પરિભુઞ્જિસ્સામી’તિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ તં ભિક્ખુનિં પસ્સિત્વા એતદવોચ – ‘‘હન્દ, ભગિનિ, ભિક્ખં પટિગ્ગણ્હા’’તિ. ‘‘અલં અય્યા’’તિ. દુતિયમ્પિ ખો…પે… તતિયમ્પિ ખો સો ભિક્ખુ તં ભિક્ખુનિં એતદવોચ – ‘‘હન્દ, ભગિનિ, ભિક્ખં પટિગ્ગણ્હા’’તિ. ‘‘અલં અય્યા’’તિ. ‘‘મયા ખો, ભગિનિ, સમાદાનં કતં – ‘યાહં પઠમં ભિક્ખં લભિસ્સામિ, ન તં અદત્વા ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા પરિભુઞ્જિસ્સામી’તિ. હન્દ, ભગિનિ, ભિક્ખં પટિગ્ગણ્હા’’તિ. અથ ખો સા ભિક્ખુની તેન ભિક્ખુના નિપ્પીળિયમાના નીહરિત્વા પત્તં દસ્સેસિ – ‘‘પસ્સ, અય્ય, પત્તે ગબ્ભં; મા ચ કસ્સચિ આરોચેસી’’તિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ ઉજ્ઝાયતિ ખિય્યતિ વિપાચેતિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુની પત્તેન ગબ્ભં નીહરિસ્સતી’’તિ! અથ ખો સો ભિક્ખુ ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુની પત્તેન ગબ્ભં નીહરિસ્સતી’’તિ! ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા પત્તેન ગબ્ભો નીહરિતબ્બો. યા નીહરેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ભિક્ખું પસ્સિત્વા નીહરિત્વા પત્તં દસ્સેતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો ભિક્ખું પસ્સિત્વા પરિવત્તેત્વા પત્તમૂલં દસ્સેન્તિ. ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો ભિક્ખું પસ્સિત્વા પરિવત્તેત્વા પત્તમૂલં દસ્સેસ્સન્તી’’તિ! અથ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ભિક્ખું પસ્સિત્વા પરિવત્તેત્વા પત્તમૂલં દસ્સેતબ્બં. યા દસ્સેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ભિક્ખું પસ્સિત્વા ઉક્કુજ્જિત્વા પત્તં દસ્સેતું. યઞ્ચ પત્તે આમિસં હોતિ, તેન ચ ભિક્ખુ નિમન્તેતબ્બો’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન સાવત્થિયં રથિકાય પુરિસબ્યઞ્જનં છડ્ડિતં હોતિ. તં ભિક્ખુનિયો સક્કચ્ચં ઉપનિજ્ઝાયિંસુ. મનુસ્સા ઉક્કુટ્ઠિં અકંસુ. તા ભિક્ખુનિયો મઙ્કૂ અહેસું. અથ ખો તા ભિક્ખુનિયો ઉપસ્સયં ગન્ત્વા ભિક્ખુનીનં એતમત્થં આરોચેસું. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો પુરિસબ્યઞ્જનં ઉપનિજ્ઝાયિસ્સન્તી’’તિ! અથ ખો તા ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસું. ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા પુરિસબ્યઞ્જનં ઉપનિજ્ઝાયિતબ્બં. યા ઉપનિજ્ઝાયેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

૪૨૧. તેન ખો પન સમયેન મનુસ્સા ભિક્ખૂનં આમિસં દેન્તિ. ભિક્ખૂ ભિક્ખુનીનં દેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભદન્તા અત્તનો પરિભોગત્થાય દિન્નં અઞ્ઞેસં દસ્સન્તિ! મયમ્પિ ન જાનામ દાનં દાતુ’’ન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, અત્તનો પરિભોગત્થાય દિન્નં અઞ્ઞેસં દાતબ્બં. યો દદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂનં આમિસં ઉસ્સન્નં હોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સઙ્ઘસ્સ દાતુ’’ન્તિ. બાળ્હતરં ઉસ્સન્નં હોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલિકમ્પિ દાતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂનં સન્નિધિકતં આમિસં ઉસ્સન્નં હોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂનં સન્નિધિં ભિક્ખુનીહિ [ભિક્ખુનીહિ ભિક્ખૂહિ (સી.)] પટિગ્ગાહાપેત્વા [પટિગ્ગહાપેત્વા (ક.)] પરિભુઞ્જિતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન મનુસ્સા ભિક્ખુનીનં આમિસં દેન્તિ. ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં દેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો અત્તનો પરિભોગત્થાય દિન્નં અઞ્ઞેસં દસ્સન્તિ! મયમ્પિ ન જાનામ દાનં દાતુ’’ન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા અત્તનો પરિભોગત્થાય દિન્નં અઞ્ઞેસં દાતબ્બં. યા દદેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનીનં આમિસં ઉસ્સન્નં હોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સઙ્ઘસ્સ દાતુ’’ન્તિ. બાળ્હતરં ઉસ્સન્નં હોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલિકમ્પિ દાતુ’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનીનં સન્નિધિકતં આમિસં ઉસ્સન્નં હોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનીનં સન્નિધિં ભિક્ખૂહિ ભિક્ખુનીહિ [ભિક્ખૂહિ ભિક્ખુનીહિ (સી.)] પટિગ્ગાહાપેત્વા પરિભુઞ્જિતુ’’ન્તિ.

૪૨૨. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂનં સેનાસનં ઉસ્સન્નં હોતિ, ભિક્ખુનીનં [ભિક્ખુનીનં સેનાસનં (સ્યા. કં.)] ન હોતિ. ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં સન્તિકે દૂતં પાહેસું – ‘સાધુ, ભન્તે, અય્યા અમ્હાકં સેનાસનં દેન્તુ તાવકાલિક’ન્તિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનીનં સેનાસનં દાતું તાવકાલિક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન ઉતુનિયો ભિક્ખુનિયો ઓનદ્ધમઞ્ચં ઓનદ્ધપીઠં અભિનિસીદન્તિપિ અભિનિપજ્જન્તિપિ. સેનાસનં લોહિતેન મક્ખિય્યતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા ઓનદ્ધમઞ્ચં ઓનદ્ધપીઠં અભિનિસીદિતબ્બં અભિનિપજ્જિતબ્બં. યા અભિનિસીદેય્ય વા અભિનિપજ્જેય્ય વા આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, આવસથચીવર’’ન્તિ. આવસથચીવરં લોહિતેન મક્ખિય્યતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, આણિચોળક’’ન્તિ. ચોળકં નિપતતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સુત્તકેન બન્ધિત્વા ઊરુયા બન્ધિતુ’’ન્તિ. સુત્તં છિજ્જતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સંવેલ્લિયં, કટિસુત્તક’’ન્તિ.

તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો સબ્બકાલં કટિસુત્તકં ધારેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – સેય્યથાપિ ગિહિની કામભોગિનિયોતિ. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. ‘‘ન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયા સબ્બકાલં કટિસુત્તકં ધારેતબ્બં. યા ધારેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ઉતુનિયા કટિસુત્તક’’ન્તિ.

દુતિયભાણવારો નિટ્ઠિતો.