૧૯. પટિવેધાનુયોગાદિવણ્ણના

૨૧૮. પજાનનં નામ ન હોતિ નિબ્બિદાદીનં અપ્પચ્ચયત્તા. પરિચ્છેદનસમત્થતઞ્ચ દસ્સેતીતિ સમ્બન્ધો.

૨૨૮. સહરૂપભાવો રૂપેન સમઙ્ગિતા, વિનારૂપભાવો તતો વિનિસ્સટતાતિ તદુભયં રૂપસ્સ અબ્ભન્તરગમનં બહિનિક્ખમનઞ્ચ હોતિ. તસ્મા તં દ્વયં સહરૂપભાવવિનારૂપભાવાનં લક્ખણવચનન્તિ વુત્તં.

૨૩૭. ઓળારિકોતિ થૂલો. આહિતો અહં માનો એત્થાતિ અત્તા, અત્તભાવો. સો એવ યથાસકં કમ્મુના પટિલભિતબ્બતો પટિલાભો. પદદ્વયેનપિ કામાવચરત્તભાવો કથિતો. મનોમયો અત્તપટિલાભો રૂપાવચરત્તભાવો. સો હિ ઝાનમનેન નિબ્બત્તત્તા મનોમયો. અરૂપો અત્તપટિલાભોતિ અરૂપાવચરત્તભાવો. સો હિ રૂપેન અમિસ્સિતત્તા અરૂપોતિ એવમેત્થ અત્થો વેદિતબ્બો. ‘‘અત્તા’’તિ પન જીવે લોકવોહારો નિરુળ્હો, અસતિપિ જીવે તથાનિરુળ્હં લોકવોહારં ગહેત્વા સમ્માસમ્બુદ્ધાપિ વોહરન્તીતિ દસ્સેન્તો ‘‘ઇતિ ઇમા લોકસ્સ સમઞ્ઞા, યાહિ તથાગતો વોહરતી’’તિ વત્વા ઇદાનિ યથા વોહરન્તિ, તં પકારં વિભાવેન્તો ‘‘અપરામસ’’ન્તિઆદિમાહ.

પચ્ચત્તસામઞ્ઞલક્ખણવસેનાતિ કક્ખળફુસનાદિસલક્ખણવસેન અનિચ્ચતાદિસામઞ્ઞલક્ખણવસેન ચ. ઇમિનાતિ ‘‘પચ્ચત્તસામઞ્ઞલક્ખણવસેના’’તિઆદિના વુત્તેન પરમત્થતો પુગ્ગલાભાવવચનેન. ઇતો પુરિમાતિ તત્થ તત્થ સકવાદિપટિક્ખેપાદિવિભાવનવસેન પવત્તા ઇતો અત્થસંવણ્ણનતો પુરિમા. ઇમિનાતિ વા ‘‘યથા રૂપાદયો ધમ્મા’’તિઆદિના અટ્ઠકથાયં વુત્તવચનેન. યથા ચાતિ એત્થ ચ-સદ્દો સમુચ્ચયત્થો. તેન સમઞ્ઞાનતિધાવનં સમ્પિણ્ડેતિ. ઇદં વુત્તં હોતિ – યથા પરામાસો ચ ન હોતિ જનપદનિરુત્તિયા અભિનિવિસિતબ્બતો, યથા ચ સમઞ્ઞાતિધાવનં ન હોતિ, એવં ઇતો પુરિમા ચ અત્થવણ્ણના યોજેતબ્બા. સમઞ્ઞાતિધાવને હિ સતિ સબ્બલોકવોહારૂપચ્છેદો સિયાતિ.

તસ્મા સચ્ચન્તિ યસ્મા તત્થ પરમત્થાકારં અનારોપેત્વા સમઞ્ઞં નાતિધાવન્તો કેવલં લોકસમ્મુતિયાવ વોહરતિ, તસ્મા સચ્ચં પરેસં અવિસંવાદનતો. તથકારણન્તિ તથો અવિતથો ધમ્મસભાવો કારણં પવત્તિહેતુ એતસ્સાતિ તથકારણં, પરમત્થવચનં, અવિપરીતધમ્મસભાવવિસયન્તિ અત્થો. તેનાહ ‘‘ધમ્માનં તથતાય પવત્ત’’ન્તિ.

પટિવેધાનુયોગાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

પુગ્ગલકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.