૭. ધમ્મકથાવણ્ણના

૮૮૭-૮૮૮. રૂપસભાવો રૂપટ્ઠોતિ આહ ‘‘રૂપટ્ઠો નામ કોચિ રૂપતો અઞ્ઞો નત્થી’’તિ. યં પન યતો અઞ્ઞં, ન તં તંસભાવન્તિ આહ ‘‘રૂપટ્ઠતો અઞ્ઞં રૂપઞ્ચ ન હોતી’’તિ, રૂપમેવ ન હોતીતિ અત્થો. એતેન બ્યતિરેકતો તમત્થં સાધેતિ. તસ્માતિ યસ્મા રૂપતો અઞ્ઞો રૂપટ્ઠો નત્થિ, રૂપટ્ઠતો ચ અઞ્ઞં રૂપં, તસ્મા રૂપં રૂપમેવ રૂપસભાવમેવાતિ એવ-કારેન નિવત્તિતં દસ્સેતિ ‘‘ન વેદનાદિસભાવ’’ન્તિ. અધિપ્પાયેનાતિ રૂપરૂપટ્ઠાનં અનઞ્ઞત્તાધિપ્પાયેન. અઞ્ઞથાતિ તેસં અઞ્ઞત્તે રૂપટ્ઠેન નિયમેન રૂપં નિયતન્તિ વત્તબ્બન્તિ યોજના. દસ્સિતોયેવ હોતિ અત્થતો આપન્નત્તા. ન હિ અભિન્ને વત્થુસ્મિં પરિયાયન્તરભેદં કરોતિ. અઞ્ઞત્તન્તિ રૂપસભાવાનં રૂપરૂપટ્ઠાનઞ્ચ. સસામિનિદ્દેસસિદ્ધાભેદા ‘‘સિલાપુત્તકસ્સ સરીર’’ન્તિ વિય, કપ્પનામત્તતો ચાયં ભેદો, ન પરમત્થતોતિ આહ ‘‘ગહેત્વા વિય પવત્તો’’તિ. વેદનાદીહિ નાનત્તમેવાતિ વેદનાદીહિ અઞ્ઞત્તમેવ. સો સભાવોતિ સો રૂપસભાવો. નાનત્તસઞ્ઞાપનત્થન્તિ રૂપસ્સ સભાવો, ન વેદનાદીનન્તિ એવં ભેદસ્સ ઞાપનત્થં. તઞ્ચ વચનન્તિ ‘‘રૂપં રૂપટ્ઠેન ન નિયત’’ન્તિ વચનં. વુત્તપ્પકારેનાતિ ‘‘રૂપટ્ઠતો અઞ્ઞસ્સ રૂપસ્સ અભાવા’’તિઆદિના વુત્તાકારેન. યદિ સદોસં, અથ કસ્મા પટિજાનાતીતિ યોજના.

વુત્તમેવ કારણન્તિ ‘‘રૂપં રૂપમેવ, ન વેદનાદિસભાવ’’ન્તિ એવં વુત્તમેવ યુત્તિં. પરેન ચોદિતન્તિ ‘‘ન વત્તબ્બં રૂપં રૂપટ્ઠેન નિયત’’ન્તિઆદિના પરવાદિનો ચોદનં સન્ધાયાહ. તમેવ કારણં દસ્સેત્વાતિ તમેવ યથાવુત્તં યુત્તિં ‘‘એત્થ હી’’તિઆદિના દસ્સેત્વા. ચોદનં નિવત્તેતીતિ ‘‘અથ કસ્મા પટિજાનાતી’’તિ વુત્તં ચોદનં નિવત્તેતિ. યમત્થં સન્ધાય ‘‘ઇતો અઞ્ઞથા’’તિ વુત્તં, તં દસ્સેતું ‘‘રૂપાદી’’તિઆદિ વુત્તં.

ધમ્મકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

એકવીસતિમવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.