૧૩. પુરિસકારાનુયોગવણ્ણના

૧૨૩. કમ્માનન્તિ કુસલાકુસલકમ્માનં. તગ્ગહણેનેવ હિ તંતંકિચ્ચકરણીયે કિરિયાનમ્પિ સઙ્ગહો દટ્ઠબ્બો. નિપ્ફાદકપ્પયોજકભાવેનાતિ કારકકારાપકભાવેન.

૧૨૫. કમ્મકારકસ્સ પુગ્ગલસ્સ યો અઞ્ઞો પુગ્ગલો કારકો. તેનપીતિ કારકકારકેનપિ. તસ્સાતિ કારકકારકસ્સ. અઞ્ઞન્તિ અઞ્ઞં કમ્મં. એવન્તિ ઇમિના વુત્તપ્પકારેન. તેહિ તેહિ કારકેહિ પુગ્ગલા વિય અઞ્ઞાનિ કમ્માનિ કરીયન્તીતિ દસ્સેતિ. તેનાહ ‘‘કમ્મવટ્ટસ્સ અનુપચ્છેદં વદન્તી’’તિ. એવં સન્તે પુગ્ગલસ્સ કારકો, કમ્મસ્સ કારકોતિ અયં વિભાગો ઇધ અનામટ્ઠો હોતિ, તથા ચ સતિ કારકપરમ્પરાય વચનં વિરુજ્ઝેય્યાતિ આહ ‘‘પુગ્ગલસ્સ…પે… વિચારેતબ્બમેત’’ન્તિ. તસ્સ કારકન્તિ પુગ્ગલસ્સ કારકં. ઇદઞ્ચાતિ ન કેવલં પુગ્ગલકારકસ્સ કમ્મકારકતાપત્તિયેવ દોસો, અથ ખો ઇદં કમ્મકારકતાય કારકપરમ્પરાપજ્જનમ્પિ વિચારેતબ્બં, ન યુજ્જતીતિ અત્થો. પુગ્ગલાનઞ્હિ પટિપાટિયા કારકભાવો કારકપરમ્પરા.

૧૭૦. એકો અન્તોતિ ‘‘ગાહો’’તિ સસ્સતગાહસઙ્ખાતો અન્તોતિ અત્થો.

૧૭૬. સિયા અઞ્ઞો, સિયા અનઞ્ઞો, સિયા ન વત્તબ્બો ‘‘અઞ્ઞોતિ વા અનઞ્ઞોતિ વા’’તિ, એવં પવત્તનિગણ્ઠવાદસદિસત્તા સો એવ એકો નેવ સો હોતિ, ન અઞ્ઞોતિ લદ્ધિમત્તં. તેનાહ ‘‘ઇદં પન નત્થેવા’’તિ. પરસ્સ ઇચ્છાવસેનેવાતિ પરવાદિનો લદ્ધિવસેનેવ. એકં અનિચ્છન્તસ્સાતિ એકં ‘‘સો કરોતિ, સો પટિસંવેદેતી’’તિ ગહણં સસ્સતદિટ્ઠિભયેન પટિક્ખિપન્તસ્સ ઇતરં ઉચ્છેદગ્ગહણં આપન્નં. તઞ્ચ પટિક્ખિપન્તસ્સ અઞ્ઞં મિસ્સકં નિચ્ચાનિચ્ચગ્ગહણં, વિક્ખેપગ્ગહણઞ્ચ આપન્નં. કારકવેદકિચ્છાય ઠત્વાતિ સ્વેવ કારકો વેદકો ચાતિ ઇમસ્મિં આદાયે ઠત્વા. તંતંઅનિચ્છાયાતિ તસ્સ તસ્સ વાદસ્સ અસમ્પટિચ્છનેન. આપન્નવસેનપીતિ આપન્નગાહવસેનપિ અયં અનુયોગો વુત્તોતિ યોજના. સબ્બેસં આપન્નત્તાતિ હેટ્ઠા વુત્તનયેન સબ્બેસં વિકપ્પાનં અનુક્કમેન આપન્નત્તા નાયમનુયોગો કતોતિ યોજના. એકેકસ્સેવાતિ તેસુ વિસું વિસું એકેકસ્સેવ આપન્નત્તા. તન્તિવસેન પન તે વિકપ્પા એકજ્ઝં દસ્સેત્વાતિ અધિપ્પાયો. એકતો યોજેતબ્બં ચતુન્નમ્પિ પઞ્હાનં એકતો પુટ્ઠત્તા.

પુરિસકારાનુયોગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

કલ્યાણવગ્ગો નિટ્ઠિતો.