૯. વચનસોધનવણ્ણના
૫૫-૫૯. પદદ્વયસ્સ અત્થતો એકત્તેતિ પદદ્વયસ્સ એકત્તત્થે સતીતિ અત્થો. પરિકપ્પવચનઞ્હેતં દોસદસ્સનત્થં ‘‘એવં સન્તે અયં દોસો’’તિ. તયિદં એકત્તં ઉપલબ્ભતિ એવાતિ પચ્છિમપદાવધારણં વેદિતબ્બં. ‘‘કેહિચિ પુગ્ગલો કેહિચિ ન પુગ્ગલો’’તિ બ્યભિચારદસ્સનતો પરેન ન સમ્પટિચ્છિતન્તિ કત્વા તમેવ અસમ્પટિચ્છિતત્તં વિભાવેન્તો ‘‘પુગ્ગલસ્સ હી’’તિઆદિમાહ. તત્થ અવિભજિતબ્બતન્તિ ‘‘ઉપલબ્ભતિ ચા’’તિ એવં અવિભજિતબ્બતં. વિભજિતબ્બતન્તિ ‘‘પુગ્ગલો ચ તદઞ્ઞઞ્ચ ઉપલબ્ભતી’’તિ એવં વિભજિતબ્બતં. એતેન ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ એવા’’તિ પચ્છિમપદાવધારણં વેદિતબ્બં, ન ‘‘પુગ્ગલો એવ ઉપલબ્ભતી’’તિ ઇમમત્થં દસ્સેતિ. તં વિભાગન્તિ યથાવુત્તં વિભજિતબ્બાવિભજિતબ્બં વિભાગં વદતો સકવાદિનો, અઞ્ઞસ્સ વા કસ્સચિ. એતસ્સાતિ પરવાદિનો. યથાવુત્તવિભાગન્તિ ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ…પે… કેહિચિ ન પુગ્ગલો’’તિ એવં પાળિયં વુત્તપ્પકારં વિભાગં. યથાઆપાદિતેનાતિ ‘‘પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતીતિ પદદ્વયસ્સ અત્થતો એકત્તે’’તિઆદિના આપાદિતપ્પકારેન. ન ભવિતબ્બન્તિ યદિપિ તેન પુગ્ગલો ઉપલબ્ભતિ એવ વુચ્ચતિ, ઉપલબ્ભતીતિ પન પુગ્ગલો એવ ન વુચ્ચતિ, અથ ખો અઞ્ઞોપિ, તસ્મા યથાવુત્તેન પસઙ્ગેન ન ભવિતબ્બં. તેનાહ ‘‘મગ્ગિતબ્બો એત્થ અધિપ્પાયો’’તિ.
૬૦. અત્થતો પુગ્ગલો નત્થીતિ વુત્તં હોતિ અત્તસુઞ્ઞતાદસ્સનેન અનત્તલક્ખણસ્સ વિહિતત્તા.
વચનસોધનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.