૨૩. નિસ્સયવિનિચ્છયકથા

૧૫૧. એવં ઉપસમ્પદાવિનિચ્છયં કથેત્વા ઇદાનિ નિસ્સયવિનિચ્છયં કથેતું ‘‘નિસ્સયોતિ એત્થ પના’’તિઆદિમાહ. તત્થ નિસ્સયનં નિસ્સયો, સેવનં ભજનન્ત્યત્થો. નિપુબ્બસિ સેવાયન્તિ ધાતુ ભાવસાધનો, ન ‘‘નિસ્સાય નં વસતીતિ નિસ્સયો’’તિ ઇધ વિય અવુત્તકમ્મસાધનો. તત્થ હિ સેવિતબ્બો પુગ્ગલો લબ્ભતિ, ઇધ પન સેવનકિરિયાતિ. ઇદાનિ તં નિસ્સયં પુચ્છાપુબ્બઙ્ગમાય વિસ્સજ્જનાય વિત્થારતો ઠપેતું ‘‘કેન દાતબ્બો’’તિઆદિમાહ. તત્થ કેન દાતબ્બો, કેન ન દાતબ્બોતિ નિસ્સયદાયકં કત્તારં પુચ્છતિ, કસ્સ દાતબ્બો, કસ્સ ન દાતબ્બોતિ નિસ્સયપટિગ્ગાહકં સમ્પદાનં, કથં ગહિતો હોતિ, કથં પટિપ્પસ્સમ્ભતીતિ કારણં, નિસ્સાય કેન વસિતબ્બં, કેન ન વસિતબ્બન્તિ નિસ્સયપટિપન્નકં. તતો પુચ્છાનુક્કમેન વિસ્સજ્જેતું ‘‘તત્થ’’ત્યાદિમાહ. ન કેવલં એત્થેવ, અથ ખો નિસ્સયમુચ્ચનઙ્ગેપિ ‘‘બ્યત્તેના’’તિ આગતો.

તત્થ એત્થ ચ કો વિસેસોતિ આહ ‘‘એત્થ ચ ‘બ્યત્તો’તિ ઇમિના પરિસુપટ્ઠાપકો બહુસ્સુતો વેદિતબ્બો’’તિ. ઇદાનિ પરિસુપટ્ઠાપકલક્ખણં દસ્સેતું ‘‘પરિસુપટ્ઠાપકેન હી’’તિઆદિમાહ. તત્થ અભિવિનયેતિ સકલે વિનયપિટકે. વિનેતુન્તિ સિક્ખાપેતું. દ્વે વિભઙ્ગા પગુણા વાચુગ્ગતા કાતબ્બાતિ ઇદં પરિપુચ્છાવસેન ઉગ્ગણ્હનં સન્ધાય વુત્તન્તિ વદન્તિ. એકસ્સ પમુટ્ઠં, ઇતરેસં પગુણં ભવેય્યાતિ આહ ‘‘તીહિ જનેહિ સદ્ધિં પરિવત્તનક્ખમા કાતબ્બા’’તિ. અભિધમ્મેતિ નામરૂપપરિચ્છેદે. હેટ્ઠિમા વા તયો વગ્ગાતિ મહાવગ્ગતો હેટ્ઠા સગાથાવગ્ગો નિદાનવગ્ગો ખન્ધવગ્ગોતિ ઇમે તયો વગ્ગા. ‘‘ધમ્મપદમ્પિ સહ વત્થુના ઉગ્ગહેતું વટ્ટતી’’તિ મહાપચ્ચરિયં વુત્તત્તા જાતકભાણકેન સાટ્ઠકથં જાતકં ઉગ્ગહેત્વાપિ ધમ્મપદં સહ વત્થુના ઉગ્ગહેતબ્બમેવ.

પઞ્ચહિ ભિક્ખવે અઙ્ગેહિ સમન્નાગતેનાતિઆદીસુ ન સામણેરો ઉપટ્ઠાપેતબ્બોતિ ઉપજ્ઝાયેન હુત્વા સામણેરો ન ઉપટ્ઠાપેતબ્બો. અસેક્ખેન સીલક્ખન્ધેનાતિ અસેક્ખસ્સ સીલક્ખન્ધોપિ અસેક્ખો સીલક્ખન્ધો નામ. અસેક્ખસ્સ અયન્તિ હિ અસેક્ખો, સીલક્ખન્ધો. એવં સબ્બત્થ. એવઞ્ચ કત્વા વિમુત્તિઞાણદસ્સનસઙ્ખાતસ્સ પચ્ચવેક્ખણઞાણસ્સપિ વસેન અપેક્ખિત્વા ઉપ્પન્ના અયં કથા. અસેક્ખસીલન્તિ ચ ન અગ્ગફલસીલમેવ અધિપ્પેતં, અથ ખો યં કિઞ્ચિ અસેક્ખસન્તાને પવત્તસીલં લોકિયલોકુત્તરમિસ્સકસ્સ સીલસ્સ ઇધાધિપ્પેતત્તા. સમાધિક્ખન્ધાદીસુપિ વિમુત્તિક્ખન્ધપરિયોસાનેસુ અયમેવ નયો, તસ્મા યથા સીલસમાધિપઞ્ઞાક્ખન્ધા લોકિયમિસ્સકા કથિતા, એવં વિમુત્તિક્ખન્ધોપીતિ તદઙ્ગવિમુત્તિઆદયોપિ વેદિતબ્બા, ન પટિપ્પસ્સદ્ધિવિમુત્તિ એવ. વિમુત્તિઞાણદસ્સનં પન લોકિયમેવ. તેનેવ સંયુત્તનિકાયટ્ઠકથાયં (સં.નિ. અટ્ઠ. ૧.૧.૧૩૫) વુત્તં ‘‘પુરિમેહિ ચતૂહિ પદેહિ લોકિયલોકુત્તરસીલસમાધિપઞ્ઞાવિમુત્તિયો કથિતા, વિમુત્તિઞાણદસ્સનં પચ્ચવેક્ખણઞાણં હોતિ, તં લોકિયમેવા’’તિ.

અસ્સદ્ધોતિઆદીસુ તીસુ વત્થૂસુ સદ્ધા એતસ્સ નત્થીતિ અસ્સદ્ધો. નત્થિ એતસ્સ હિરીતિ અહિરિકો, અકુસલસમાપત્તિયા અજિગુચ્છમાનસ્સેતં અધિવચનં. ન ઓત્તપ્પતીતિ અનોત્તપ્પી, અકુસલસમાપત્તિયા ન ભાયતીતિ વુત્તં હોતિ. કુચ્છિતં સીદતીતિ કુસીતો, હીનવીરિયસ્સેતં અધિવચનં. આરદ્ધં વીરિયં એતસ્સાતિ આરદ્ધવીરિયો, સમ્મપ્પધાનયુત્તસ્સેતં અધિવચનં. મુટ્ઠા સતિ એતસ્સાતિ મુટ્ઠસ્સતી, નટ્ઠસ્સતીતિ વુત્તં હોતિ. ઉપટ્ઠિતા સતિ એતસ્સાતિ ઉપટ્ઠિતસ્સતી, નિચ્ચં આરમ્મણાભિમુખપવત્તસતિસ્સેતં અધિવચનં.

અધિસીલે સીલવિપન્નો ચ અજ્ઝાચારે આચારવિપન્નો ચ આપજ્જિત્વા અવુટ્ઠિતો અધિપ્પેતો. સસ્સતુચ્છેદસઙ્ખાતં અન્તં ગણ્હાતિ, ગાહયતીતિ વા અન્તગ્ગાહિકા, મિચ્છાદિટ્ઠિ. પુરિમાનિ દ્વે પદાનીતિ ‘‘ન પટિબલો હોતિ અન્તેવાસિં વા સદ્ધિવિહારિં વા ગિલાનં ઉપટ્ઠાતું વા ઉપટ્ઠાપેતું વા, અનભિરતં વૂપકાસેતું વા વૂપકાસાપેતું વા’’તિ ઇમાનિ દ્વે પદાનિ.

અભિ વિસિટ્ઠો ઉત્તમો સમાચારો અભિસમાચારો, અભિસમાચારોવ આભિસમાચારિકોતિ ચ સિક્ખિતબ્બતો સિક્ખાતિ ચ આભિસમાચારિકસિક્ખા. અભિસમાચારં વા આરબ્ભ પઞ્ઞત્તા સિક્ખા આભિસમાચારિકસિક્ખા, ખન્ધકવત્તપરિયાપન્નસિક્ખાયેતં અધિવચનં. મગ્ગબ્રહ્મચરિયસ્સ આદિભૂતાતિ આદિબ્રહ્મચરિયકા, ઉભતોવિભઙ્ગપરિયાપન્નસિક્ખાયેતં અધિવચનં. તેનેવ ‘‘ઉભતોવિભઙ્ગપરિયાપન્નં વા આદિબ્રહ્મચરિયકં, ખન્ધકવત્તપરિયાપન્નં આભિસમાચારિક’’ન્તિ વિસુદ્ધિમગ્ગે (વિસુદ્ધિ. ૧.૧૧) વુત્તં, તસ્મા સેક્ખપણ્ણત્તિયન્તિ એત્થ સિક્ખિતબ્બતો સેક્ખા, ભગવતા પઞ્ઞત્તત્તા પણ્ણત્તિ, સબ્બાપિ ઉભતોવિભઙ્ગપરિયાપન્ના સિક્ખાપદપણ્ણત્તિ ‘‘સેક્ખપણ્ણત્તી’’તિ વુત્તાતિ ગહેતબ્બં. તેનેવ ગણ્ઠિપદેપિ વુત્તં ‘‘સેક્ખપણ્ણત્તિયન્તિ પારાજિકમાદિં કત્વા સિક્ખિતબ્બસિક્ખાપદપઞ્ઞત્તિય’’ન્તિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ સારત્થદીપનિયં (સારત્થ. ટી. મહાવગ્ગ ૩.૮૪).

ઉપજ્ઝાયાચરિયકથાયં ન સામણેરો ઉપટ્ઠાપેતબ્બોતિ ઉપજ્ઝાયેન હુત્વા ન પબ્બાજેતબ્બો. અસેક્ખસ્સ અયન્તિ અસેક્ખો, લોકિયલોકુત્તરો સીલક્ખન્ધો. અન્તગ્ગાહિકાયાતિ સસ્સતુચ્છેદકોટ્ઠાસગ્ગાહિકાય. પચ્છિમાનિ દ્વેતિ અપ્પસ્સુતો હોતિ, દુપ્પઞ્ઞો હોતીતિ ઇમાનિ દ્વે અઙ્ગાનિ. પચ્છિમાનિ તીણીતિ ન પટિબલો ઉપ્પન્નં કુક્કુચ્ચં ધમ્મતો વિનોદેતું, આપત્તિં ન જાનાતિ, આપત્તિવુટ્ઠાનં ન જાનાતીતિ ઇમાનિ તીણિ. કુક્કુચ્ચસ્સ હિ પાળિઅટ્ઠકથાનયસઙ્ખાતધમ્મતો વિનોદેતું અપ્પટિબલતા નામ અબ્યત્તત્તા એવ હોતીતિ સાપિ આપત્તિઅઙ્ગમેવ વુત્તા.

અભિ વિસિટ્ઠો ઉત્તમો સમાચારો અભિસમાચારો, વત્તપ્પટિપત્તિસીલં, તં આરબ્ભ પઞ્ઞત્તા ખન્ધકસિક્ખાપદસઙ્ખાતા સિક્ખા આભિસમાચારિકા. સિક્ખાપદમ્પિ હિ તદત્થપરિપૂરણત્થિકેહિ ઉગ્ગહણાદિવસેન સિક્ખિતબ્બતો સિક્ખાતિ વુચ્ચતિ. મગ્ગબ્રહ્મચરિયસ્સ આદિભૂતા કારણભૂતા આદિબ્રહ્મચરિયકા, ઉભતોવિભઙ્ગપરિયાપન્નસિક્ખાપદં. તેનેવેત્થ વિસુદ્ધિમગ્ગેપિ (વિસુદ્ધિ. ૧.૧૧) ‘‘ઉભતોવિભઙ્ગપરિયાપન્નં સિક્ખાપદં આદિબ્રહ્મચરિયકં, ખન્ધકવત્તપરિયાપન્નં આભિસમાચારિક’’ન્તિ વુત્તં, તસ્મા સેક્ખપણ્ણત્તિયન્તિ એત્થ સિક્ખિતબ્બતો સેક્ખા, ભગવતાવ પઞ્ઞત્તત્તા પઞ્ઞત્તિ. સબ્બાપિ ઉભતોવિભઙ્ગપરિયાપન્ના સિક્ખાપદપણ્ણત્તિ ‘‘સેક્ખપણ્ણત્તી’’તિ વુત્તાતિ ગહેતબ્બં. નામરૂપપરિચ્છેદેતિ એત્થ કુસલત્તિકાદીહિ વુત્તં જાતિભૂમિપુગ્ગલસમ્પયોગવત્થારમ્મણકમ્મદ્વારલક્ખણરસાદિભેદેહિ વેદનાક્ખન્ધાદિચતુબ્બિધં સનિબ્બાનં નામં, ભૂતોપાદાયભેદં રૂપઞ્ચ પરિચ્છિન્દિત્વા જાનનપઞ્ઞા, તપ્પકાસકો ચ ગન્થો નામરૂપપરિચ્છેદો નામ. ઇમિના અભિધમ્મત્થકુસલેન ભવિતબ્બન્તિ દસ્સેતિ. સિક્ખાપેતુન્તિ ઉગ્ગણ્હાપેતુન્તિ વિમતિવિનોદનિયં (વિ. વિ. ટી. મહાવગ્ગ ૨.૮૪) વુત્તં.

૧૫૩. આયસ્મતો નિસ્સાય વચ્છામીતિ એત્થ આયસ્મતોતિ ઉપયોગત્થે સામિવચનં, આયસ્મન્તં નિસ્સાય વસિસ્સામીતિ અત્થો. યં પન વુત્તં સમન્તપાસાદિકાયં (મહાવ. અટ્ઠ. ૭૬) ‘‘બ્યત્તો…પે… વુત્તલક્ખણોયેવા’’તિ, તં પરિસૂપટ્ઠાકબહુસ્સુતં સન્ધાય વદતિ. પબ્બજ્જાઉપસમ્પદધમ્મન્તેવાસિકેહિ પન…પે… તાવ વત્તં કાતબ્બન્તિ પબ્બજ્જાચરિયઉપસમ્પદાચરિયધમ્માચરિયાનં એતેહિ યથાવુત્તવત્તં કાતબ્બં. તત્થ યેન સિક્ખાપદાનિ દિન્નાનિ, અયં પબ્બજ્જાચરિયો. યેન ઉપસમ્પદકમ્મવાચા વુત્તા, અયં ઉપસમ્પદાચરિયો. યો ઉદ્દેસં વા પરિપુચ્છં વા દેતિ, અયં ધમ્માચરિયોતિ વેદિતબ્બં. સેસમેત્થ ઉત્તાનત્થમેવ.

૧૫૪. નિસ્સયપટિપ્પસ્સદ્ધિકથાયં દિસં ગતોતિ પુન આગન્તુકામો, અનાગન્તુકામો વા હુત્વા વાસત્થાય કઞ્ચિ દિસં ગતો. ભિક્ખુસ્સ સભાગતન્તિ પેસલભાવં. ઓલોકેત્વાતિ ઉપપરિક્ખિત્વા. વિબ્ભન્તે…પે… તત્થ ગન્તબ્બન્તિ એત્થ ‘‘સચે કેનચિ કરણીયેન તદહેવ ગન્તું અસક્કોન્તો ‘કતિપાહેન ગમિસ્સામી’તિ ગમને સઉસ્સાહો હોતિ, રક્ખતી’’તિ વદન્તિ. મા ઇધ પટિક્કમીતિ મા ઇધ પવિસિ. તત્રેવ વસિતબ્બન્તિ તત્થેવ નિસ્સયં ગહેત્વા વસિતબ્બં. તંયેવ વિહારં…પે… વસિતું વટ્ટતીતિ એત્થ ઉપજ્ઝાયેન પરિચ્ચત્તત્તા ઉપજ્ઝાયસમોધાનપરિહારો નત્થિ, તસ્મા ઉપજ્ઝાયસમોધાનગતસ્સપિ આચરિયસ્સ સન્તિકે ગહિતનિસ્સયો ન પટિપ્પસ્સમ્ભતિ.

આચરિયમ્હા નિસ્સયપટિપ્પસ્સદ્ધીસુ આચરિયો પક્કન્તો વા હોતીતિ એત્થ ‘‘પક્કન્તોતિ દિસં ગતો’’તિઆદિના ઉપજ્ઝાયસ્સ પક્કમને યો વિનિચ્છયો વુત્તો, સો તત્થ વુત્તનયેનેવ ઇધાપિ સક્કા વિઞ્ઞાતુન્તિ તં અવત્વા ‘‘કોચિ આચરિયો આપુચ્છિત્વા પક્કમતી’’તિઆદિના અઞ્ઞોયેવ નયો આરદ્ધો. અયઞ્ચ નયો ઉપજ્ઝાયપક્કમનેપિ વેદિતબ્બોયેવ. ઈદિસેસુ હિ ઠાનેસુ એકત્થવુત્તલક્ખણં અઞ્ઞત્થાપિ દટ્ઠબ્બં. સચે દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમિત્વા નિવત્તતિ, પટિપ્પસ્સદ્ધો હોતીતિ એત્થ એત્તાવતા દિસાપક્કન્તો નામ હોતીતિ અન્તેવાસિકે અનિક્ખિત્તધુરેપિ નિસ્સયો પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. આચરિયુપજ્ઝાયા દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમ્મ અઞ્ઞસ્મિં વિહારે વસન્તીતિ બહિઉપચારસીમાયં અન્તેવાસિકસદ્ધિવિહારિકાનં વસનટ્ઠાનતો દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમ્મ અઞ્ઞસ્મિં સેનાસને વસન્તિ, અન્તોઉપચારસીમાયં પન દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમિત્વાપિ વસતો નિસ્સયો ન પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. ‘‘સચેપિ આચરિયો મુઞ્ચિતુકામોવ હુત્વા નિસ્સયપણામનાય પણામેતી’’તિઆદિ સબ્બં ઉપજ્ઝાયસ્સ આણત્તિયમ્પિ વેદિતબ્બન્તિ સારત્થદીપનિયં (સારત્થ. ટી. મહાવગ્ગ ૩.૮૩) વુત્તં.

૧૫૩. સાહૂતિ સાધુ સુન્દરં. લહૂતિ અગરુ, સુભરતાતિ અત્થો. ઓપાયિકન્તિ ઉપાયપટિસંયુત્તં, એવં પટિપજ્જનં નિત્થરણુપાયોતિ અત્થો. પતિરૂપન્તિ સામીચિકમ્મમિદન્તિ અત્થો. પાસાદિકેનાતિ પસાદાવહેન, કાયવચીપયોગેન સમ્પાદેહીતિ અત્થો. કાયેનાતિ એતદત્થવિઞ્ઞાપકં હત્થમુદ્દાદિં દસ્સેન્તો કાયેન વિઞ્ઞાપેતિ. ‘‘સાધૂ’’તિ સમ્પટિચ્છનં સન્ધાયાતિ ઉપજ્ઝાયેન ‘‘સાહૂ’’તિઆદીસુ વુત્તેસુ સદ્ધિવિહારિકસ્સ ‘‘સાધૂ’’તિ સમ્પટિચ્છનવચનં સન્ધાય ‘‘કાયેન વિઞ્ઞાપેતી’’તિઆદિ વુત્તન્તિ અધિપ્પાયો. આયાચનદાનમત્તેનાતિ સદ્ધિવિહારિકસ્સ પઠમં આયાચનમત્તેન, તતો ઉપજ્ઝાયસ્સ ચ ‘‘સાહૂ’’તિઆદિના વચનમત્તેનાતિ અત્થો. આચરિયસ્સ સન્તિકે નિસ્સયગ્ગહણે આયસ્મતો નિસ્સાય વચ્છામીતિ આયસ્મન્તં નિસ્સાય વસિસ્સામીતિ અત્થો.

૧૫૪. નિસ્સયપટિપ્પસ્સદ્ધિકથાયં યો વા એકસમ્ભોગપરિભોગો, તસ્સ સન્તિકે નિસ્સયો ગહેતબ્બોતિ ઇમિના લજ્જીસુ એવ નિસ્સયગ્ગહણં નિયોજેતિ અલજ્જીસુ પટિક્ખિત્તત્તા. એત્થ ચ પરિભોગસદ્દેન એકકમ્માદિકો સંવાસો ગહિતો પચ્ચયપરિભોગસ્સ સમ્ભોગસદ્દેન ગહિતત્તા. એતેન ચ સમ્ભોગસંવાસાનં અલજ્જીહિ સદ્ધિં ન કત્તબ્બતં દસ્સેતિ. પરિહારો નત્થીતિ આપત્તિપરિહારો નત્થિ. તાદિસોતિ યત્થ નિસ્સયો ગહિતપુબ્બો, યો ચ એકસમ્ભોગપરિભોગો, તાદિસો. તથા વુત્તન્તિ ‘‘લહું આગમિસ્સતી’’તિ વુત્તઞ્ચેતિ અત્થો. ચત્તારિ પઞ્ચ દિવસાનીતિ ઇદં ઉપલક્ખણમત્તં. યદિ એકાહદ્વીહેન સભાગતા પઞ્ઞાયતિ, ઞાતદિવસે ગહેતબ્બોવ. અથાપિ ચતુપઞ્ચાહેનપિ ન પઞ્ઞાયતિ, યત્તકેહિ દિવસેહિ પઞ્ઞાયતિ, તત્તકાનિ અતિક્કામેતબ્બાનિ. સભાગતં ઓલોકેમીતિ પન લેસો ન કાતબ્બો. દહરા સુણન્તીતિ એત્થ અસુત્વાપિ ‘‘આગમિસ્સતિ, કેનચિ અન્તરાયેન ચિરાયન્તી’’તિ સઞ્ઞાય સતિપિ લબ્ભતેવ પરિહારો. તેનાહ ‘‘ઇધેવાહં વસિસ્સામીતિ પહિણતિ, પરિહારો નત્થી’’તિ. એકદિવસમ્પિ પરિહારો નત્થીતિ ગમને નિરુસ્સાહં સન્ધાય વુત્તં, સઉસ્સાહસ્સ પન સેનાસનપટિસામનાદિવસેન કતિપાહે ગતેપિ ન દોસો.

તત્રેવ વસિતબ્બન્તિ તત્ર સભાગટ્ઠાને એવ નિસ્સયં ગહેત્વા વસિતબ્બં. તંયેવ વિહારં…પે… વસિતું વટ્ટતીતિ ઇમિના ઉપજ્ઝાયે સઙ્ગણ્હન્તેયેવ તંસમોધાને નિસ્સયપટિપ્પસ્સદ્ધિ વુત્તા, તસ્મિં પન કોધેન વા ગણનિરપેક્ખતાય વા અસઙ્ગણ્હન્તે અઞ્ઞેસુ ગહિતો નિસ્સયો ન પટિપ્પસ્સમ્ભતીતિ દસ્સેતિ.

આચરિયમ્હા નિસ્સયપટિપ્પસ્સદ્ધિયં વુત્તો ‘‘કોચિ આચરિયો’’તિઆદિકો નયો ઉપજ્ઝાયપક્કમનાદીસુપિ નેત્વા તત્થ ચ વુત્તો ઇધાપિ નેત્વા યથારહં યોજેતબ્બો. દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમ્મ અઞ્ઞસ્મિં વિહારે વસન્તીતિ ઉપચારસીમતો બહિ અઞ્ઞસ્મિં વિહારે અન્તેવાસિકાદીનં વસનટ્ઠાનતો દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમિત્વા વસન્તિ. તેન બહિઉપચારેપિ અન્તેવાસિકાદીનં વસનટ્ઠાનતો દ્વિન્નં લેડ્ડુપાતાનં અન્તરે આસન્ને પદેસે વસતિ, નિસ્સયો ન પટિપ્પસ્સમ્ભતીતિ દસ્સેતિ. અન્તોઉપચારસીમાયં પન દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમિત્વા વસતો નિસ્સયો ન પટિપ્પસ્સમ્ભતેવાતિ વિમતિવિનોદનિયં (વિ. વિ. ટી. મહાવગ્ગ ૨.૮૩) વુત્તં.

ઇતિ વિનયસઙ્ગહસંવણ્ણનાભૂતે વિનયાલઙ્કારે

નિસ્સયવિનિચ્છયકથાલઙ્કારો નામ

તેવીસતિમો પરિચ્છેદો.