૨. સઙ્ઘાદિસેસકણ્ડં

૧. પઠમસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના

૬૭૯. સઙ્ઘાદિસેસકણ્ડે ‘‘દુતિયસ્સ આરોચેતી’’તિ એત્થાપિ દ્વીસુપિ અડ્ડકારકેસુ યસ્સ કસ્સચિ દુતિયસ્સ કથં યો કોચિ આરોચેતીતિ એવમત્થો ગહેતબ્બોતિ આહ ‘‘એસેવ નયો’’તિ.

ગતિગતન્તિ ચિરકાલપ્પવત્તં. આપત્તીતિ આપજ્જનં. ‘‘નિસ્સારણીય’’ન્તિ ઇદં કત્તુઅત્થે સિદ્ધન્તિ આહ ‘‘નિસ્સારેતી’’તિ. આપન્નં ભિક્ખુનિં સઙ્ઘતો વિયોજેતિ, વિયોજનહેતુ હોતીતિ અત્થો.

ગીવાયેવાતિ આણત્તિયા અભાવતો. તેસં અનત્થકામતાયાતિ ‘‘ચોરો’’તિ વુત્તં મમ વચનં સુત્વા કેચિ દણ્ડિસ્સન્તિ જીવિતા વોરોપેસ્સન્તીતિ એવં સઞ્ઞાય. એતેન કેવલં ભયેન વા પરિક્ખારગ્ગહણત્થં વા સહસા ‘‘ચોરો’’તિ વુત્તે દણ્ડિતેપિ ન દોસોતિ દસ્સેતિ. રાજપુરિસાનઞ્હિ ‘‘ચોરો અય’’ન્તિ ઉદ્દિસ્સ કથને એવ ગીવા, ભિક્ખૂનં, પન આરામિકાદીનં વા સમ્મુખા ‘‘અસુકો ચોરો એવમકાસી’’તિ કેનચિ વુત્તવચનં નિસ્સાય આરામિકાદીસુ રાજપુરિસાનં વત્વા દણ્ડાપેન્તેસુપિ ભિક્ખુસ્સ ન ગીવા રાજપુરિસાનં અવુત્તત્તા. યેસઞ્ચ વુત્તં, તેહિ સયં ચોરસ્સ અદણ્ડિતત્તાતિ ગહેતબ્બં. ‘‘ત્વં એતસ્સ સન્તકં અચ્છિન્દા’’તિ આણત્તોપિ હિ સચે અઞ્ઞેન અચ્છિન્દાપેતિ, આણાપકસ્સ અનાપત્તિ વિસઙ્કેતત્તા. ‘‘અત્તનો વચનકર’’ન્તિ ઇદં સામીચિવસેન વુત્તં. વચનં અકરોન્તાનં રાજપુરિસાનમ્પિ ‘‘ઇમિના ગહિતપરિક્ખારં આહરાપેહિ, મા ચસ્સ દણ્ડં કરોહી’’તિ ઉદ્દિસ્સ વદન્તસ્સાપિ દણ્ડે ગહિતેપિ ન ગીવા એવ દણ્ડગ્ગહણસ્સ પટિક્ખિત્તત્તા, ‘‘અસુકભણ્ડં અવહરા’’તિ આણાપેત્વા વિપ્પટિસારે ઉપ્પન્ને પુન પટિક્ખિપને (પારા. ૧૨૧) વિય.

દાસાદીનં સમ્પટિચ્છને વિય તદત્થાય અડ્ડકરણે ભિક્ખૂનમ્પિ દુક્કટન્તિ આહ ‘‘અકપ્પિયઅડ્ડો નામ ન વટ્ટતી’’તિ. કેનચિ પન ભિક્ખુના ખેત્તાદિઅત્થાય વોહારિકાનં સન્તિકં ગન્ત્વા અડ્ડે કતેપિ તં ખેત્તાદિસમ્પટિચ્છને વિય સબ્બેસં અકપ્પિયં ન હોતિ પુબ્બે એવ સઙ્ઘસ્સ સન્તકત્તા, ભિક્ખુસ્સેવ પન પયોગવસેન આપત્તિયો હોન્તિ. દાસાદીનમ્પિ પન અત્થાય રક્ખં યાચિતું વોહારિકેન પુટ્ઠેન સઙ્ઘસ્સ ઉપ્પન્નં કપ્પિયક્કમં વત્તું, આરામિકાદીહિ ચ અડ્ડં કારાપેતુઞ્ચ વટ્ટતિ એવ. વિહારવત્થાદિકપ્પિયઅડ્ડં પન ભિક્ખુનો સયમ્પિ કાતું વટ્ટતિ.

ભિક્ખુનીનં વુત્તોતિ રક્ખં યાચન્તીનં ભિક્ખુનીનં વુત્તો ઉદ્દિસ્સઅનુદ્દિસ્સવસેન રક્ખાયાચનવિનિચ્છયો, ન સબ્બો સિક્ખાપદવિનિચ્છયો અસાધારણત્તા સિક્ખાપદસ્સ. તેનાહ ‘‘ભિક્ખુનોપી’’તિઆદિ. અનાકડ્ઢિતાય અડ્ડકરણં, અડ્ડપરિયોસાનન્તિ દ્વે અઙ્ગાનિ.

પઠમસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. દુતિયસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના

૬૮૩. પાળિયં દુતિયે મલ્લગણભટિપુત્તગણાદિકન્તિઆદીસુ મલ્લરાજૂનં ગણો મલ્લગણો. ભટિપુત્તા નામ કેચિ ગણરાજાનો, તેસં ગણો. કેચિ પન ‘‘નારાયનભત્તિકો પુઞ્ઞકારગણો મલ્લગણો. તથા કુમારભત્તિકો ચ ગણો ભટિપુત્તગણો’’તિપિ (સારત્થ. ટી. સંઘાદિસેસકણ્ડ ૩.૬૮૩) વદન્તિ. ધમ્મગણોતિ સાસને, લોકે વા અનેકપ્પકારપુઞ્ઞકારકો ગણો. ગન્ધવિકતિકારકો ગણો ગન્ધિકસેણી. પેસકારાદિગણો દુસ્સિકસેણી. કપ્પગતિકન્તિ કપ્પિયભાવગતં, પબ્બજિતપુબ્બન્તિ અત્થો.

૬૮૫. પાળિયં વુટ્ઠાપેતીતિ ઉપસમ્પાદેતિ. અકપ્પગતમ્પિ પબ્બાજેન્તિયા દુક્કટન્તિ વદન્તિ. ખીણાસવાયપિ આપજ્જિતબ્બતો ‘‘તિચિત્ત’’ન્તિ વુત્તં. ચોરિતા, તં ઞત્વા અનનુઞ્ઞાતકારણા વુટ્ઠાપનન્તિ દ્વે અઙ્ગાનિ.

દુતિયસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. તતિયસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના

૬૯૨. તતિયે પરિક્ખેપં અતિક્કામેન્તિયાતિ ગામન્તરસ્સ પરિક્ખેપં અતિક્કામેન્તિયા. ‘‘ગામન્તરં ગચ્છેય્યા’’તિ હિ વુત્તં. વિકાલગામપ્પવેસનસિક્ખાપદે વિય ‘‘અપરિક્ખિત્તસ્સ ઉપચારં ઓક્કમન્તિયા’’તિ અવત્વા ‘‘અતિક્કામેન્તિયા’’તિ પાળિયં વુત્તત્તા ગામં પવિસન્તિયા ઘરૂપચારે ઠિતસ્સ દુતિયલેડ્ડુપાતસઙ્ખાતસ્સ ઉપચારસ્સ અતિક્કમો નામ પઠમલેડ્ડુપાતટ્ઠાનસઙ્ખાતસ્સ પરિક્ખેપારહટ્ઠાનસ્સ અતિક્કમો એવાતિ આહ ‘‘પરિક્ખેપારહટ્ઠાનં એકેન પાદેન અતિક્કમતી’’તિ.

મજ્ઝેતિ ગામમજ્ઝે. પચ્છાતિ અપરકાલે. ‘‘ચતુગામસાધારણત્તા’’તિ ઇમિના વિહારતો ચતૂસુ ગામેસુ યત્થ કત્થચિ પવિસિતું વટ્ટતીતિ એત્થ કારણમાહ.

પરતીરમેવ અક્કમન્તિયાતિ નદિં અનોતરિત્વા ઓરિમતીરતો લઙ્ઘિત્વા વા આકાસાદિના વા પરતીરમેવ અતિક્કામેન્તિયા. ઓરિમતીરમેવ આગચ્છતિ, આપત્તીતિ પારગમનાય ઓતિણ્ણત્તા વુત્તં.

તાદિસે અરઞ્ઞેતિ ઇન્દખીલતો બહિભાવલક્ખણે અરઞ્ઞે. ‘‘તેનેવા’’તિઆદિના દસ્સનૂપચારે વિરહિતે સવનૂપચારસ્સ વિજ્જમાનત્તેપિ આપત્તિ હોતીતિ દસ્સેતિ. અઞ્ઞં મગ્ગં ગણ્હાતીતિ મગ્ગમૂળ્હત્તા ગણ્હાતિ, ન દુતિયિકં ઓહિયિતું. તસ્મા અનાપત્તિ. અનન્તરાયેન એકભાવો, અનાપદાય ગામન્તરગમનાદીસુ એકન્તિ દ્વે અઙ્ગાનિ.

તતિયસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. ચતુત્થસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના

૬૯૪. ચતુત્થે કારકગણસ્સાતિ ઇમસ્સ કમ્મં કાતબ્બન્તિ યેહિ સન્નિટ્ઠાનં કતં, તે સન્ધાય વુત્તં. કમ્મવાચક્ખણે સહઠિતેતિ કેચિ. નેત્થારવત્તેતિ નિત્થરણહેતુમ્હિ વત્તે.

૬૯૮. પાળિયં અસન્તે કારકસઙ્ઘેતિ એત્થ વિજ્જમાનં સુદૂરમ્પિ ગન્ત્વા આપુચ્છિતબ્બં. અન્તરાયે પન સતિ સમ્મા વત્તન્તં ઓસારેતું વટ્ટતીતિ. ધમ્મકમ્મેન ઉક્ખિત્તતા, અનનુઞ્ઞાતકારણા ઓસારણન્તિ દ્વે અઙ્ગાનિ.

ચતુત્થસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. પઞ્ચમસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના

૭૦૧. પઞ્ચમે તન્તિ મહાઅટ્ઠકથાયં અવચનં ‘‘અનવસ્સુતોતિ જાનન્તી પટિગ્ગણ્હાતી’’તિઆદિ પાળિયા સમેતિ. ઉભતો અવસ્સુતભાવો, ઉદકદન્તપોનતો અઞ્ઞં સહત્થા ગહેત્વા અજ્ઝોહરણન્તિ દ્વે અઙ્ગાનિ.

પઞ્ચમસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. છટ્ઠસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના

૭૦૫. છટ્ઠે પટિગ્ગહો તેન ન વિજ્જતીતિ તેનેવ ‘‘ન દેતી’’તિ વુત્તકારણેન ઉય્યોજિતાય હત્થતો ઇતરાય પટિગ્ગહોપિ નત્થિ. પરિભોગપચ્ચયાતિ ઉય્યોજિતાય ભોજનપરિયોસાનપચ્ચયાતિ અત્થો. મનુસ્સપુરિસસ્સ અવસ્સુતતા, તં ઞત્વા અનનુઞ્ઞાતકારણા ઉય્યોજના, તેન ઇતરિસ્સા ગહેત્વા ભોજનપરિયોસાનન્તિ તીણિ અઙ્ગાનિ.

છટ્ઠસઙ્ઘાદિસેસસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭૦૯-૭૨૭. સત્તમતો યાવદસમપરિયોસાનાનિ ઉત્તાનાનેવ.

સઙ્ઘાદિસેસવણ્ણનાનયો નિટ્ઠિતો.