પઠમગાથાસઙ્ગણિકવણ્ણના

સત્તનગરેસુ પઞ્ઞત્તસિક્ખાપદવણ્ણના

૩૩૫. વચનસમ્પટિચ્છનત્થે વા નિપાતોતિ અત્થો. અડ્ઢુડ્ઢસતાનીતિ તીણિ સતાનિ, પઞ્ઞાસાનિ ચ. વિગ્ગહન્તિ મનુસ્સવિગ્ગહં. અતિરેકં વાતિ દસાહપરમં અતિરેકચીવરં. કાળકન્તિ ‘‘સુદ્ધકાળકાન’’ન્તિ (પારા. ૫૫૨-૫૫૪) વુત્તકાળકં. ભૂતન્તિ ભૂતારોચનં. પરમ્પરભત્તન્તિ પરમ્પરભોજનં. ભિક્ખુનીસુ ચ અક્કોસોતિ યા પન ભિક્ખુની ભિક્ખું અક્કોસેય્ય વા પરિભાસેય્ય વા (પાચિ. ૧૦૨૯). અન્તરવાસકન્તિ અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા ચીવરપટિગ્ગહણં. રૂપિયન્તિ રૂપિયસબ્બોહારં. સુત્તન્તિ સામં સુત્તં વિઞ્ઞાપેત્વા તન્તવાયેહિ. ઉજ્ઝાપનકેતિ ઉજ્ઝાપનકે ખીયનકે. પાચિતપિણ્ડન્તિ ભિક્ખુનીપઅપાચિતપિણ્ડપાતં. ચારિત્તન્તિ નિમન્તિતો સભત્તો સમાનો સન્તં. ચીવરં દત્વાતિ સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ચીવરં દત્વા. વોસાસન્તીતિ ભિક્ખૂ પનેવ કુલેસુ નિમન્તિતા ભુઞ્જન્તિ (પાચિ. ૫૫૮), તત્થ ચેસા. ગિરગ્ગચરિયાતિ ‘‘યા પન ભિક્ખુની નચ્ચં વા ગીતં વા’’તિ (પાચિ. ૮૩૪) ચ, ‘‘અન્તોવસ્સં ચારિકં ચરેય્યા’’તિ (પાચિ. ૯૭૦) ચ વુત્તદ્વયં. છન્દદાનેનાતિ પારિવાસિકછન્દદાનેન સિક્ખમાનં વુટ્ઠાપેય્ય (પાચિ. ૧૧૬૭). પારાજિકાનિ ચત્તારિ, ભિક્ખુનીનં સઞ્ઞાચિકકુટિઞ્ચ કોસિયમિસ્સસન્થતઞ્ચ સેય્યા ચ અનુપસમ્પન્નેન સહ પથવીખણનં. ગચ્છ દેવતેતિ ભૂતગામપાતબ્યતા સપ્પાણકઉદકસિઞ્ચનન્તિ અત્થો. મહાવિહારોતિ મહલ્લકવિહારો. અઞ્ઞન્તિ અઞ્ઞવાદકં. દ્વારન્તિ યાવદ્વારકોસા. ‘‘અનાદરિયપાચિત્તીતિ ચ સહધમ્મિકં વુચ્ચમાનો’’તિ પાઠો. પયોપાનન્તિ સુરુસુરુકારકં. એળકલોમાનિ પત્તો ચાતિ એળકલોમધોવાપનઞ્ચ ઊનપઞ્ચબન્ધનપત્તો ચ. ઓવાદો ચેવ ભેસજ્જન્તિ ભિક્ખુનુપસ્સયં ઉપસઙ્કમિત્વા ઓવાદો તદુત્તરિભેસજ્જવિઞ્ઞાપનઞ્ચ. સૂચિ અરઞ્ઞકોતિ ‘‘અટ્ઠિમયં વા દન્તમયં વા વિસાણમયં વા સૂચિઘર’’ન્તિ (પાચિ. ૫૧૭) ચ ‘‘યાનિ ખો પન તાનિ આરઞ્ઞકાનિ સેનાસનાનિ સાસઙ્ક…પે… પટિદેસેતબ્બ’’ન્તિ (પાચિ. ૫૭૦) ચ. ઓવાદોતિ યા પન ભિક્ખુની ઓવાદાય વા સંવાસાય વા ન ગચ્છેય્ય (પાચિ. ૧૦૫૫). પારાજિકાનિ ચત્તારીતિઆદિ દ્વીસુ નગરેસુ પઞ્ઞત્તસમ્પિણ્ડનં.

ચતુવિપત્તિવણ્ણના

૩૩૬. એકતિંસા યે ગરુકાતિ ઉભતો અટ્ઠ પારાજિકા, ભિક્ખૂનં તેરસ, ભિક્ખુનીનં દસ ચ સઙ્ઘાદિસેસા. સાધારણાસાધારણવસેન અટ્ઠ અનવસેસા નામ પારાજિકાનિ. તદેવાતિ સીલવિપત્તિંયેવ. વિત્થારતો દસ્સેતું ‘‘પારાજિક’’ન્તિઆદિના અપુચ્છિતમેવ વિસ્સજ્જિતં. ‘‘તત્થ યો ચાયં, અક્કોસતિ હસાધિપ્પાયો’’તિ પાઠો. દુટ્ઠુલ્લવિભાવનવસેનાગતવિપત્તિં ઠપેત્વા પુચ્છાપટિપાટિયા યાવતતિયકપઞ્હં વિસ્સજ્જિતુમારભિ. ઉક્ખિત્તાનુવત્તિકા ભિક્ખુની અટ્ઠ યાવતતિયકસઙ્ઘાદિસેસા ઇધ પુચ્છિતત્તા અનન્તરપઞ્હા નામ જાતા.

છેદનકાદિવણ્ણના

૩૩૭. પમાણાતિક્કન્તમઞ્ચનિસીદનકણ્ડુપટિચ્છાદિવસ્સિકસાટિકાસુગતચીવરપ્પમાણં ભિક્ખુનીનં ઉદકસાટિકાતિ છ છેદનકાનિ. ચીવરવિપ્પવાસસમ્મુતિઆદયો ચતસ્સો સમ્મુતિયો. ‘‘અયં તત્થ સામીચી’’તિ એવં આગતા સત્ત સામીચિયો.

અસાધારણાદિવણ્ણના

૩૩૮. પુબ્બે વુત્તચુદ્દસપરમાનેવ અન્તરપઞ્હે નિટ્ઠપેત્વા પુરિમપઞ્હં વિસ્સજ્જેન્તો. ધોવનઞ્ચ પટિગ્ગહોતિ ગાથા અટ્ઠકથાચરિયાનં. દ્વે લોમાનિ એળકલોમતિયોજનપરમાનિ.

દ્વેવીસતિ ખુદ્દકાતિ –

‘‘સકલો ભિક્ખુનિવગ્ગો, પરમ્પરઞ્ચ ભોજનં;

અનતિરિત્તં અભિહટં, પણીતઞ્ચ અચેલકં;

જાનં દુટ્ઠુલ્લછાદનં.

‘‘ઊનં માતુગામેન સદ્ધિં, યા ચ અનિક્ખન્તરાજકે;

સન્તં ભિક્ખું અનાપુચ્છા, વિકાલે ગામપ્પવેસનં.

‘‘નિસીદને ચ યા સિક્ખા, વસ્સિકાય ચ સાટિકા;

દ્વાવીસતિ ઇમા સિક્ખા, ખુદ્દકેસુ પકાસિતા’’તિ. –

પાઠો. ‘‘કુલેસુ ચારિત્તાપત્તી’’તિ પાઠો ન ગહેતબ્બો સાધારણત્તા તસ્સ સિક્ખાપદસ્સ. છચત્તારીસા ચિમેતિ છચત્તારીસ ઇમે. ‘‘પારાજિકાનિ સઙ્ઘાદિસેસો’’તિ એવં વુત્તસિક્ખાપદે એવ વિભજિત્વા વુત્તત્તા વિભત્તિયો નામ. સાધારણન્તિ અટ્ઠન્નમ્પિ સાધારણં. પારાજિકભૂતા વિભત્તિયો પારાજિકવિભત્તિયો. સાધારણે સત્તવજ્જો સઙ્ઘાદિસેસો. અઞ્ઞતરસ્મિં ગણ્ઠિપદે ‘‘અથ વા ‘દ્વે ઉપોસથા દ્વે પવારણા ચત્તારિ કમ્માનિ પઞ્ચેવ ઉદ્દેસા ચતુરો ભવન્તિ, નઞ્ઞથા’તિ પાળિં ઉદ્ધરન્તિ. તત્થ ‘ચત્તારિ કમ્માની’તિ વિસેસાભાવા ઉદ્ધરિતપોત્થકમેવ સુન્દરં, પુબ્બેપિ વિભત્તિમત્તદસ્સનવસેનેવ ચેતં વુત્તં. ‘ન સમથેહિ વૂપસમનવસેના’તિ વત્વા ચત્તારિ કમ્મવિભજને ‘સમથેહિ વૂપસમ્મતી’તિ ન વિસેસિતં ઉપોસથપ્પવારણાનંયેવ વિભાગત્તા. કસ્મા? એત્થાપિ ‘ઉપોસથપ્પવારણાનંયેવ વિસેસેત્વા નયં દેથા’તિ વુત્તત્તા, અધમ્મેન વગ્ગાદિકમ્મેન આપત્તિયોપિ વૂપસમ્મન્તીતિ આપજ્જનતોતિ વેદિતબ્બ’’ન્તિ વુત્તં, વિચારેતબ્બં. દ્વીહિ ચતૂહિ તીહિ કિચ્ચં એકેનાતિ દ્વીહિ વિવાદાધિકરણં, ચતૂહિ અનુવાદાધિકરણં, તીહિ આપત્તાધિકરણં, એકેન કિચ્ચાધિકરણં સમ્મતીતિ અત્થો.

પારાજિકાદિઆપત્તિવણ્ણના

૩૩૯. નિબ્બચનમત્તન્તિ વેવચનમત્તં. સેસેતિ આદિતો સેસા મજ્ઝન્તા. પદન્તિ સિક્ખાપદં. સદ્ધાચિત્તં પસન્નચિત્તન્તિ અત્થો, ‘‘સન્તાચિત્ત’’ન્તિ વા પાઠો. અનાળિયન્તિ દલિદ્દં. કિઞ્ચાપિ ઇદં નિબ્બચનં ‘‘ગરુકં લહુકઞ્ચા’’તિઆદિપઞ્હે નત્થિ, ‘‘હન્દ વાક્યં સુણોમ તે’’તિ ઇમિના પન વચનેન સઙ્ગહિતસ્સત્થસ્સ દીપનત્થં વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. ‘‘આકાસો પક્ખિનં ગતી’’તિ ચ પાઠો અત્થિ, સો જાતિવસેન યુજ્જતિ. પક્ખીનન્તિ ઉજુકમેવ.

પઠમગાથાસઙ્ગણિકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.