કથિનભેદવણ્ણના
કથિનઅત્થતાદિવણ્ણના
૪૦૩-૪. કિન્તિ કથં. અનાદિયદાનં તાવકાલિકવત્થુ. ‘‘અનાગતવસેન અનન્તરા હુત્વા’’તિ ઉદકાહરણાદિપયોગસ્સ ધોવનાદિપુબ્બકરણસ્સ પચ્છા ઉપ્પજ્જનતો, ધોવનાદિકિરિયઞ્ચ સન્ધાય પયોગકરણતો વુત્તં. પુરેજાતપચ્ચયે પનેસ પયોગોતિ અત્થો. એકં ધમ્મમ્પિ ન લભતિ અત્તનો પુરેજાતસ્સ નત્થિતાય.
કથિનાદિજાનિતબ્બવિભાગવણ્ણના
૪૧૨. રૂપાદિધમ્મેસૂતિ વણ્ણગન્ધાદિઅટ્ઠકેસુ. ‘‘વસ્સાનસ્સ પચ્છિમો માસો’’તિ (પારા. ૨૧૮) વુત્તત્તા પચ્છિમે માસે યસ્મિં વા તસ્મિં વા દિવસે અત્થરિતું વટ્ટતીતિ સિદ્ધં.
૪૧૫. ‘‘આદિચ્ચબન્ધુનાતિ વુત્તત્તા થેરવચન’’ન્તિ વદન્તિ.
પલિબોધપઞ્હાબ્યાકરણકથાવણ્ણના
૪૧૫-૬. સન્નિટ્ઠાનન્તિકો કથં બહિસીમાય ઉદ્ધરીયતિ? ભિક્ખુ અકતચીવરં સમાદાય પક્કમતિ ‘‘ન પચ્ચેસ્સ’’ન્તિ, તસ્સ બહિસીમાગતસ્સ એવં હોતિ ‘‘નેવિમં ચીવરં કારેસ્સ’’ન્તિ, એવમેતસ્સ બહિસીમાગતસ્સ ઉદ્ધરીયતિ. કથં અન્તોસીમાય? અકતચીવરં સમાદાય પક્કમતિ ‘‘ન પચ્ચેસ્સ’’ન્તિ, તતો તત્થ ફાસુવિહારં અલભન્તો તમેવ વિહારં આગચ્છતિ, તસ્સ ચીવરપલિબોધોયેવ ઠિતો, સો ચ ‘‘નેવિમં ચીવરં કારેસ્સ’’ન્તિ ચિત્તે ઉપ્પન્ને છિજ્જતિ, તસ્મા ‘‘અન્તોસીમાય ઉદ્ધરીયતી’’તિ વુત્તં. સન્નિટ્ઠાનન્તિકં દુવિધં ‘‘ન પચ્ચેસ્સ’’ન્તિ આવાસપલિબોધં છિન્દિત્વા તતો પુનપિ તમેવ વિહારં આગન્ત્વા ‘‘નેવિમં ચીવરં કારેસ્સ’’ન્તિ સન્નિટ્ઠાનં કરોતિ, બહિસીમાય ઠત્વા ‘‘નેવિમં ચીવરં કારેસ્સં ન પચ્ચેસ્સ’’ન્તિ ચિત્તુપ્પાદેન સન્નિટ્ઠાનન્તિકં હોતિ. ગાથાયમ્પિ ‘‘દ્વે પલિબોધા અપુબ્બં અચરિમ’’ન્તિ ઇદં ઇમમેવ સન્ધાય. ‘‘આસાવચ્છેદિકો કથં અન્તોસીમાય? આસીસિતેન ‘તુમ્હે વિહારમેવ પત્થેથ, અહં પહિણિસ્સામી’તિ વુત્તો પુબ્બે ‘ન પચ્ચેસ્સ’ન્તિ આવાસપલિબોધં છિન્દિત્વા ગતો પુન તં વિહારં ગન્ત્વા તેન ‘નાહં સક્કોમિ દાતુ’ન્તિ પહિતો હોતી’’તિ લિખિતં. ‘‘અત્થારે હિ સતિ ઉદ્ધારો નામા’’તિ અત્થારં વિના ઉદ્ધારં ન લભન્તિ, તસ્મા વુત્તં. પુરિમા દ્વેતિ ‘‘દ્વે કથિનુદ્ધારા એકુપ્પાદા એકનિરોધા’’તિ વુત્તાધિકારે પઠમં વુત્તા અન્તરબ્ભારસહુબ્ભારા. ન પક્કમનન્તિકાદયો દ્વે. એકતો નિરુજ્ઝન્તીતિ ઉદ્ધારભાવં પાપુણન્તીતિ અત્થો.
કથિનભેદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
પઞ્ઞત્તિવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.