૪. વત્થસુત્તવણ્ણના

૧૮૫. ‘‘સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો’’તિ એવં ચે મય્હં હોતીતિ સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો નામ સેટ્ઠો ઉત્તમો પવરો, તસ્માહં સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગસીસેન ફલસમાપત્તિં અપ્પેત્વા વિહરિસ્સામીતિ એવં ચે મય્હં પુબ્બભાગે હોતીતિ અત્થો. ‘‘અપ્પમાણો’’તિ એવં મય્હં હોતીતિ સ્વાયં સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો, સબ્બસો પમાણકરકિલેસાભાવતો અપ્પમાણધમ્મારમ્મણતો ચ અપ્પમાણોતિ એવં મય્હં અન્તોસમાપત્તિયં અસમ્મોહવસેન હોતિ. સુપરિપુણ્ણોતિ ભાવનાપારિપૂરિયા સુટ્ઠુ પરિપુણ્ણોતિ એવં મય્હં અન્તોસમાપત્તિયં અસમ્મોહવસેન હોતીતિ. તિટ્ઠતીતિ યથાકાલપરિચ્છેદસમાપત્તિયા અવટ્ઠાનેન તપ્પરિયાપન્નતાય સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો તિટ્ઠતિ પટિબન્ધવસેન. ઉપ્પાદં અનાવજ્જિતત્તાતિ ઉપ્પાદસ્સ અનાવજ્જનેન અસમન્નાહારેન. ઉપ્પાદસીસેન ચેત્થ ઉપ્પાદવન્તોવ સઙ્ખારા ગહિતા. અનુપ્પાદન્તિ નિબ્બાનં ઉપ્પાદાભાવતો ઉપ્પાદવન્તેહિ ચ વિનિસ્સટત્તા. પવત્તન્તિ વિપાકપ્પવત્તં. અપ્પવત્તન્તિ નિબ્બાનં તપ્પટિક્ખેપતો. નિમિત્તન્તિ સબ્બસઙ્ખારનિમિત્તં. અનિમિત્તન્તિ નિબ્બાનં. સઙ્ખારેતિ ઉપ્પાદાદિઅનામસનેન કેવલમેવ સઙ્ખારગહણં. વિસઙ્ખારન્તિ નિબ્બાનં. આવજ્જિતત્તા આવજ્જિતકાલતો પટ્ઠાય આરબ્ભ પવત્તિયા સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો તિટ્ઠતિ. અટ્ઠહાકારેહીતિ અટ્ઠહિ કારણેહિ. જાનાતીતિ સમાપત્તિતો વુટ્ઠિતકાલે પજાનાતિ. અટ્ઠહાકારેહીતિ ઉપ્પાદાવજ્જનાદીહિ ચેવ અનુપ્પાદાવજ્જનાદીહિ ચ વુત્તાકારવિપરીતેહિ અટ્ઠહિ આકારેહિ ચવન્તં સમાપત્તિવસેન અનવટ્ઠાનતોપિ ગચ્છન્તં ચવતીતિ થેરો પજાનાતીતિ.

ફલબોજ્ઝઙ્ગાતિ ફલસમાપત્તિપરિયાપન્ના બોજ્ઝઙ્ગા. કિં પન તે વિસું વિસું પવત્તન્તીતિ આહ ‘‘યદા હી’’તિઆદિ. સીસં કત્વાતિ પધાનં સેટ્ઠં કત્વા. તદન્વયાતિ તદનુગતા સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગં અનુગચ્છનકા. તઞ્ચ ખો તથા કત્વા ધમ્મં પચ્ચવેક્ખણવસેન. કેચિ પન ‘‘તં પચ્ચવેક્ખણાદિકં કત્વા’’તિ વદન્તિ.

વત્થસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.