૧. ચક્કવત્તિરાજસુત્તવણ્ણના

૯૯૭. અનુગ્ગહગરહણેસુ નિપાતોતિ અનુગ્ગણ્હનગરહત્થજોતકો નિપાતો. કિમેત્થ અનુગ્ગણ્હાતિ, કિં વા ગરહતીતિ આહ ‘‘ચતુન્ન’’ન્તિઆદિ. તત્થ અનુગ્ગણ્હન્તો અનુચ્છવિકં કત્વા ગણ્હન્તો. ગરહન્તો નિન્દન્તો. ઇસ્સરસીલો ઇસ્સરો, તસ્સ ભાવો ઇસ્સરિયં, પભુતા. અધીનં પતિ અધિપતિ, તસ્સ ભાવો આધિપચ્ચં, સામિભાવોતિ આહ – ‘‘ઇસ્સરિયાધિપચ્ચ’’ન્તિઆદિ. અનન્તકાનીતિ અન્તરહિતાનિ.

અવેચ્ચપ્પસાદેનાતિ વત્થુત્તયસ્સ ગુણે યાથાવતો અવેચ્ચ પવિસિત્વા પસાદો. સો પન કેનચિ ચલનરહિતોતિ આહ ‘‘અચલપ્પસાદેના’’તિ. મગ્ગેનાતિ અરિયમગ્ગેન. આગતપ્પસાદો તસ્સ અધિગમેન લદ્ધપ્પસાદો. અપુબ્બં અચરિમન્તિ એકજ્ઝં. અરિયસાવકાનઞ્હિ અરિયમગ્ગો ઉપ્પજ્જન્તોવ તીસુ વત્થૂસુ અવેચ્ચપ્પસાદં આવહન્તો એવ ઉપ્પજ્જતિ. તેસન્તિ વિસયભૂતાનં તિણ્ણં વત્થૂનં વસેન તિધા વુત્તો. યસ્મા ચ અત્થતો એકો, તસ્માવ નિન્નાનાકરણો હોતિ પવત્તટ્ઠાનભેદે સતિપિ. અરિયસાવકસ્સ હીતિઆદિના નયેન તમત્થં વિવરતિ. પસાદો ઓકપ્પના. પેમં ભત્તિ. ગારવં ગરુકરણં. મહન્તં ઉળારં. એતં વિભાગેન નત્થિ સબ્બત્થ સમાનત્તા.

એવન્તિ ભવન્તરેપિ અકોપનીયતાય. સદિસવસેનાતિ અઞ્ઞેહિ અખણ્ડાદીહિ સદિસવસેન. તેનાહ ‘‘મુખવટ્ટિ યઞ્હિ છિન્ને’’તિઆદિ. ખણ્ડા એતિસ્સા અત્થીતિ ખણ્ડા. એસ નયો સેસેસુપિ. પાતિમોક્ખે આગતાનુક્કમેન સીલસ્સ આદિમજ્ઝવિભાગો વેદિતબ્બો. દ્વિન્નં વા તિણ્ણં વાતિ સીલકોટ્ઠાસાનં. એકન્તરં ભિન્નન્તિ અભિન્નેન એકન્તરં હુત્વા ભિન્નં. તેસં ખણ્ડાદીનં. ‘‘ભુજિસ્સેહી’’તિ ઉત્તરપદલોપેન નિદ્દેસોતિ આહ ‘‘ભુજિસ્સભાવકરેહી’’તિ. ઇદં વીતિક્કન્તન્તિ ઇદમ્પિ સીલં વીતિક્કન્તં. ‘‘અયં સીલસ્સ વીતિક્કમો’’તિ એવં પરામસિતું અસક્કુણેય્યેહિ.