૮. સમુગ્ઘાતસારુપ્પસુત્તવણ્ણના

૩૦. મઞ્ઞિતં નામ તણ્હામાનદિટ્ઠીહિ ગહેતબ્બં મઞ્ઞિતં. સબ્બસ્મિં મઞ્ઞિતન્તિ સબ્બમઞ્ઞિતં, તસ્સ સમુગ્ઘાતો સેતુઘાતો, તદાવહં સબ્બમઞ્ઞિતસમુગ્ઘાતસારુપ્પં. અટ્ઠકથાયં પન ‘‘મઞ્ઞિતં નામ ચક્ખાદીસુ એવ ઉપ્પજ્જતિ, નાઞ્ઞસ્મિ’’ન્તિ દુતિયનયો વુત્તો. અનુચ્છવિકન્તિ અનુરૂપં અવિલોમં. ઇધાતિ ઇધેવ સાસને અઞ્ઞત્થ તદભાવતો. ‘‘તણ્હા-માનદિટ્ઠિમઞ્ઞિતાન’’ન્તિ વુત્તં મઞ્ઞિતત્તયં સપરસન્તાનેસુ પટિપક્ખવસેન યોજેત્વા દસ્સેતું ‘‘ચક્ખું અહન્તિ વા’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ ‘‘ચક્ખું અહ’’ન્તિ ઇમિના અજ્ઝત્તવિસયં દિટ્ઠિમઞ્ઞિતઞ્ચ દસ્સેતિ અત્તાભિનિવેસાહંકારદીપનતો. ‘‘મમ’’ન્તિ ઇમિના તણ્હામઞ્ઞિતં માનમઞ્ઞિતમ્પિ વા, પરિગ્ગહમુખેનપિ સેય્યાદિતો માનુપ્પજ્જનતો. સેસપદદ્વયેપિ ઇમિના નયેન મઞ્ઞિતવિભાગો વેદિતબ્બો. અહન્તિ અત્તાવ, સો ચ ચક્ખુસ્મિં તદધીનવુત્તિત્તા ‘‘પરો’’તિ ન મઞ્ઞતિ. મમ કિઞ્ચનપલિબોધો ચક્ખુસ્મિં સતિ લબ્ભનતો, અસતિ ન મઞ્ઞતિ તથામઞ્ઞિતસ્સ પચ્ચયઘાતતો. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો.

અહં ચક્ખુતો નિગ્ગતોતિ ‘‘અહ’’ન્તિ વત્તબ્બો અયં સત્તો ચક્ખુતો નિગ્ગતો તત્થ સુખુમાકારેન ઉપલબ્ભનતો. મમ કિઞ્ચનપલિબોધો ચક્ખુતો નિગ્ગતો તસ્મિં સતિ એવ ઉપલબ્ભનતો. સેસદ્વયેપિ એસેવ નયો. તત્થ પરોતિ પરો સત્તો. મમ ચક્ખૂતિ ન મઞ્ઞતિ યસ્સ તં ચક્ખુ, તસ્સ ‘‘અહ’’ન્તિ વત્તબ્બસ્સેવ અભાવતો. મમત્તભૂતન્તિ મમ કારણં. સેસં ઉત્તાનમેવ. એવમેતસ્મિં સુત્તે ચક્ખુરૂપ-ચક્ખુવિઞ્ઞાણ-ચક્ખુસમ્ફસ્સ-સુખદુક્ખાદુક્ખમસુખવસેન સત્ત વારા ચક્ખુદ્વારે, તથા સોતદ્વારાદીસૂતિ છ સત્તકા દ્વેચત્તાલીસ. પુન સક્કાયવસેન ‘‘સબ્બં ન મઞ્ઞતી’’તિઆદિના વુત્તં, તેન તેચત્તાલીસ. પુન તેભૂમકવટ્ટં ‘‘લોકો’’તિ ગહેત્વા ‘‘ન કિઞ્ચિ લોકે ઉપાદિયતી’’તિ વુત્તં, તેન ચતુચત્તાલીસ હોન્તિ. એવં સબ્બથાપિ ચતુચત્તાલીસાય ઠાનેસુ અરહત્તં પાપેત્વા વિપસ્સના કથિતાતિ વેદિતબ્બા. ‘‘ચતુચત્તાલીસાધિકસતેસૂ’’તિ કેસુચિ પોત્થકેસુ લિખન્તિ, સા ચ પમાદલેખા.

સમુગ્ઘાતસારુપ્પસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.