૮. લક્ખણસંયુત્તં

૧. પઠમવગ્ગો

૧. અટ્ઠિસુત્તવણ્ણના

૨૦૨. આયસ્મા ચ લક્ખણોતિઆદીસુ ‘‘કો નામાયસ્મા લક્ખણો, કસ્મા ચ ‘લક્ખણો’તિ નામં અહોસિ, કો ચાયસ્મા મોગ્ગલ્લાનો, કસ્મા ચ સિતં પાત્વાકાસી’’તિ તં સબ્બં પકાસેતું ‘‘ય્વાય’’ન્તિઆદિ આરદ્ધં. લક્ખણસમ્પન્નેનાતિ પુરિસલક્ખણસમ્પન્નેન.

ઈસં હસિતં ‘‘સિત’’ન્તિ વુચ્ચતીતિ આહ ‘‘મન્દહસિત’’ન્તિ. અટ્ઠિસઙ્ખલિકન્તિ નયિદં અવિઞ્ઞાણકં અટ્ઠિસઙ્ખલિકમત્તં, અથ ખો એકો પેતોતિ આહ ‘‘પેતલોકે નિબ્બત્ત’’ન્તિ. એતે અત્તભાવાતિ પેતત્તભાવા. ન આપાથં આગચ્છન્તીતિ દેવત્તભાવા વિય ન આપાથં આગચ્છન્તિ પકતિયા. તેસં પન રુચિયા આપાથં આગચ્છેય્યું મનુસ્સાનં. દુક્ખાભિભૂતાનં અનાથભાવદસ્સનપદટ્ઠાના કરુણાતિ આહ ‘‘કારુઞ્ઞે કત્તબ્બે’’તિ. અત્તનો ચ સમ્પત્તિં બુદ્ધઞાણસ્સ ચ સમ્પત્તિન્તિ પચ્ચેકં સમ્પત્તિસદ્દો યોજેતબ્બો. તદુભયં વિભાવેતું ‘‘તં હી’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ અત્તનો સમ્પત્તિં અનુસ્સરિત્વા સિતં પાત્વાકાસીતિ પદં આનેત્વા સમ્બન્ધિતબ્બં. ધમ્મધાતૂતિ સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં સન્ધાય વદતિ. ધમ્મધાતૂતિ વા ધમ્માનં સભાવો.

ઇતરોતિ લક્ખણત્થેરો. ઉપપત્તીતિ જાતિ. ઉપપત્તિસીસેન હિ તથારૂપં અત્તભાવં વદતિ. લોહતુણ્ડકેહીતિ લોહમયેહેવ તુણ્ડકેહિ. ચરન્તીતિ આકાસેન ગચ્છન્તિ. અચ્છરિયં વતાતિ ગરહચ્છરિયં નામેતં. ચક્ખુભૂતાતિ સમ્પત્તદિબ્બચક્ખુકા, લોકસ્સ ચક્ખુભૂતાતિ એવં વા એત્થ અત્થો દટ્ઠબ્બો.

યત્રાતિ હેતુઅત્થે નિપાતોતિ આહ ‘‘યત્રાતિ કારણવચન’’ન્તિ. અઞ્ઞત્ર હિ ‘‘યત્ર હિ નામા’’તિ અત્થો વુચ્ચતિ. અપ્પમાણે સત્તનિકાયે તે ચ ખો વિભાગેન કામભવાદિભેદે ભવે, નિરયાદિભેદા ગતિયો, નાનત્તકાયનાનત્તસઞ્ઞિઆદિવિઞ્ઞાણટ્ઠિતિયો, તથારૂપે સત્તાવાસે ચ સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણઞ્ચ મે ઉપનેતું પચ્ચક્ખં કરોન્તેન.

ગોઘાતકોતિ ગુન્નં અભિણ્હં હનનકો. તેનાહ ‘‘વધિત્વા વધિત્વા’’તિ. તસ્સાતિ ગુન્નં વધકકમ્મસ્સ. અપરાપરિયકમ્મસ્સાતિ અપરાપરિયવેદનીયકમ્મસ્સ. બલવતા ગોઘાતકકમ્મેન વિપાકે દીયમાને અલદ્ધોકાસં અપરાપરિયવેદનીયં તસ્મિં વિપક્કવિપાકે ઇદાનિ લદ્ધોકાસં ‘‘અવસેસકમ્મ’’ન્તિ વુત્તં. પટિસન્ધીતિ પાપકમ્મજનિતા પટિસન્ધિ. કમ્મસભાગતાયાતિ કમ્મસદિસભાવેન. આરમ્મણસભાગતાયાતિ આરમ્મણસ્સ સભાગભાવેન સદિસભાવેન. યાદિસે હિ આરમ્મણે પુબ્બે તં કમ્મં તસ્સ ચ વિપાકો પવત્તો, તાદિસેયેવ આરમ્મણે ઇદં કમ્મં ઇમસ્સ વિપાકો ચ પવત્તોતિ કત્વા વુત્તં ‘‘તસ્સેવ કમ્મસ્સ વિપાકાવસેસેના’’તિ. ભવતિ હિ તંસદિસેપિ તબ્બોહારો યથા ‘‘સો એવ તિત્તિરો, તાનિયેવ ઓસધાની’’તિ. નિમિત્તં અહોસીતિ પુબ્બે કતૂપચિતસ્સ પેતૂપપત્તિનિબ્બત્તનવસેન કતોકાસસ્સ તસ્સ કમ્મસ્સ નિમિત્તભૂતં ઇદાનિ તથા ઉપટ્ઠહન્તં તસ્સ વિપાકસ્સ નિમિત્તં આરમ્મણં અહોસિ. સોતિ ગોઘાતકો. અટ્ઠિસઙ્ખલિકપેતો જાતો કમ્મસરિક્ખકવિપાકતાવસેન.

અટ્ઠિસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. પેસિસુત્તવણ્ણના

૨૦૩. ગોમંસપેસિયો કત્વાતિ ગાવિં વધિત્વા વધિત્વા ગોમંસં ફાલેત્વા પેસિયો કત્વા. સુક્ખાપેત્વાતિ કાલન્તરં ઠપનત્થં સુક્ખાપેત્વા. સુક્ખાપિયમાનાનં મંસપેસીનઞ્હિ વલ્લૂરસમઞ્ઞા.

પેસિસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. પિણ્ડસુત્તવણ્ણના

૨૦૪. નિપ્પક્ખચમ્મેતિ વિગતપક્ખચમ્મે.

૪. નિચ્છવિસુત્તવણ્ણના

૨૦૫. ઉરબ્ભે હનતીતિ ઓરબ્ભિકો. એળકેતિ અજે.

૫. અસિલોમસુત્તવણ્ણના

૨૦૬. નિવાપપુટ્ઠેતિ અત્તના દિન્નનિવાપેન પોસિતે. અસિના વધિત્વા વધિત્વા વિક્કિણન્તો.

૬. સત્તિસુત્તવણ્ણના

૨૦૭. એકં મિગન્તિ એકં દીપકમિગં.

૭. ઉસુલોમસુત્તવણ્ણના

૨૦૮. કારણાહીતિ યાતનાહિ. ઞત્વાતિ કમ્મટ્ઠાનં ઞત્વા.

૮. સૂચિલોમસુત્તવણ્ણના

૨૦૯. સુણોતિ પૂરેતીતિ સૂતો, અસ્સદમકાદિકો.

૯. દુતિયસૂચિલોમસુત્તવણ્ણના

૨૧૦. પેસુઞ્ઞૂપસંહારવસેન ઇતો સુતં અમુત્ર, અમુત્ર વા સુતં ઇધ સૂચેતીતિ સૂચકો. અનયબ્યસનં પાપેસિ મનુસ્સેતિ સમ્બન્ધો.

૧૦. કુમ્ભણ્ડસુત્તવણ્ણના

૨૧૧. વિનિચ્છયામચ્ચોતિ રઞ્ઞા અડ્ડકરણે ઠપિતો વિનિચ્છયમહામત્તો. સો હિ ગામજનકાયં કૂટેતિ વઞ્ચેતીતિ ગામકૂટકોતિ વુચ્ચતિ. કેચિ ‘‘તાદિસો એવ ગામજેટ્ઠકો ગામકૂટકો’’તિ વદન્તિ. સમેન ભવિતબ્બં, ‘‘ધમ્મટ્ઠો’’તિ વત્તબ્બતો. રહસ્સઙ્ગે નિસીદનવસેન વિસમા નિસજ્જાવ અહોસિ.

કુમ્ભણ્ડસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

પઠમવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. દુતિયવગ્ગો

૧. સસીસકસુત્તવણ્ણના

૨૧૨. ફુસન્તોતિ થેય્યાય ફુસન્તો.

૩. નિચ્છવિત્થિસુત્તવણ્ણના

૨૧૪. માતુગામો સસ્સામિકો અત્તનો ફસ્સે અનિસ્સરો. વટ્ટિત્વાતિ ભસ્સિત્વા અપરં ગન્ત્વા.

૪. મઙ્ગુલિત્થિસુત્તવણ્ણના

૨૧૫. મઙ્ગનવસેન ઉલતીતિ મઙ્ગુલિ, વિરૂપબીભચ્છભાવેન પવત્તતીતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘વિરૂપં દુદ્દસિકં બીભચ્છ’’ન્તિ.

૫. ઓકિલિનીસુત્તવણ્ણના

૨૧૬. ઉદ્ધં ઉદ્ધં અગ્ગિના પક્કસરીરતાય ઉપ્પક્કં. હેટ્ઠતો પગ્ઘરણવસેન કિલિન્નસરીરતાય ઓકિલિની. ઇતો ચિતો ચ અઙ્ગારસમ્પરિકિણ્ણતાય ઓકિરિની. તેનાહ ‘‘સા કિરા’’તિઆદિ. અઙ્ગારચિતકેતિ અઙ્ગારસઞ્ચયે. સરીરતો પગ્ઘરન્તિ અસુચિદુગ્ગન્ધજેગુચ્છાનિ સેદગતાનિ. તસ્સ કિર રઞ્ઞોતિ તસ્સ કાલિઙ્ગસ્સ રઞ્ઞો. નાટકિનીતિ નચ્ચે અધિકતા ઇત્થી. સેદન્તિ સેદનં, તાપનન્તિ અત્થો.

ઓકિલિનીસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. અસીસકસુત્તવણ્ણના

૨૧૭. અસીસકં કબન્ધં હુત્વા નિબ્બત્તિ કમ્માયૂહનકાલે તથા નિમિત્તગ્ગહણપરિચયતો.

૭-૧૧. પાપભિક્ખુસુત્તાદિવણ્ણના

૨૧૮-૨૨૨. લામકભિક્ખૂતિ હીનાચારતાય લામકો, ભિક્ખુવેસતાય, ભિક્ખાહારેન જીવનતો ચ ભિક્ખુ. ચિત્તકેળિન્તિ ચિત્તરુચિયં તં તં કીળન્તો. અયમેવાતિ ભિક્ખુવત્થુસ્મિં વુત્તનયો એવ.

પાપભિક્ખુસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

સારત્થપ્પકાસિનિયા સંયુત્તનિકાય-અટ્ઠકથાય

લક્ખણસંયુત્તવણ્ણનાય લીનત્થપ્પકાસના સમત્તા.