૫-૬. મહારુક્ખસુત્તદ્વયવણ્ણના
૫૫-૫૬. ઓજં અભિહરન્તીતિ રસહરણિયો વિય પુરિસસ્સ સરીરે રુક્ખમૂલાનિ રુક્ખસ્સ પથવીઆપોરસે ઉપરિ આરોપેન્તિ. તેસં તથા આરોપનં ‘‘ઓજાયા’’તિઆદિના વિભાવેતિ. હત્થસતુબ્બેધમસ્સાતિ હત્થસતુબ્બેધો, હત્થસતં ઉબ્બિદ્ધસ્સપિ. એત્થાતિ એતિસ્સં વટ્ટકથાયં. કમ્મારોહનન્તિ કમ્મપચ્ચયો.
પુન એત્થાતિ એતિસ્સં વિવટ્ટકથાયં. વટ્ટદુક્ખં નાસેતુકામસ્સ દળ્હં ઉપ્પન્નસંવેગઞાણં સન્ધાય ‘‘કુદ્દાલો વિયા’’તિ આહ. તતો નિબ્બત્તિતઞાણં સમાધિપચ્છિયા ઠિતં નિસ્સાય પવત્તેતબ્બવિપસ્સનારમ્ભઞાણં. રુક્ખચ્છેદનફરસુ વિયાતિ એવંભૂતસ્સ વિપસ્સના એકન્તતો વટ્ટચ્છેદાય હોતિયેવાતિ આહ ‘‘રુક્ખસ્સ…પે… મનસિકરોન્તસ્સ પઞ્ઞા’’તિ. તત્થ કમ્મટ્ઠાનન્તિ વિપસ્સનાકમ્મટ્ઠાનં. તં ચતુબ્બિધવવત્થાનવસેન વીસતિ પથવીકોટ્ઠાસા, દ્વાદસ આપોકોટ્ઠાસા, ચત્તારો તેજોકોટ્ઠાસા, છ વાયોકોટ્ઠાસાતિ દ્વેચત્તાલીસાય કોટ્ઠાસેસુ. વિઞ્ઞાણસ્સ ચાતિ ઇતિ-સદ્દો આદિઅત્થો પકારત્થો ચ. તેન ભૂતરૂપાનિ વિઞ્ઞાણસમ્પયુત્તધમ્મે ચ સઙ્ગણ્હાતિ. સત્તસુ સપ્પાયેસુ યસ્સ અલભન્તસ્સ કમ્મટ્ઠાનં વિભૂતં હુત્વા ન ઉપટ્ઠાતિ, તં સન્ધાયાહ ‘‘અઞ્ઞતરં સપ્પાય’’ન્તિ. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.
મહારુક્ખસુત્તદ્વયવણ્ણના નિટ્ઠિતા.