૫. અવિજ્જાપચ્ચયસુત્તવણ્ણના

૩૫. દેસનં ઓસાપેસીતિ યથારદ્ધકથં ઠપેસિ. તત્થ નિસિન્નસ્સ દિટ્ઠિગતિકસ્સ લદ્ધિયા ભિન્દનવસેન ઉપરિ કથેતુકામો. બુદ્ધાનઞ્હિ દેસનાવારં પચ્છિન્દાપેત્વા પુચ્છિતું સમત્થો નામ કોચિ નત્થિ. તેનાહ ‘‘દિટ્ઠિગતિકસ્સ ઓકાસદાનત્થ’’ન્તિ. દુપ્પઞ્હો એસો સત્તૂપલદ્ધિયા પુચ્છિતત્તા. સત્તૂપલદ્ધિવાદપદેનાતિ ‘‘સત્તો જીવો ઉપલબ્ભતી’’તિ એવં પવત્તદિટ્ઠિદીપકપદવસેન. વદન્તિ એતેનાતિ વાદો. દિટ્ઠિ-સદ્દો પન દ્વયસઙ્ગહિતો, બ્રહ્મચરિયવાસો પન પરમત્થતો અરિયમગ્ગભાવનાતિ આહ ‘‘અરિયમગ્ગવાસો’’તિ. અયં દિટ્ઠીતિ અનઞ્ઞે સરીરજીવાતિ દિટ્ઠિ. ‘‘જીવો’’તિ ચ જીવિતમેવ વદન્તિ. વટ્ટન્તિ દુવિધં વટ્ટં. નિરોધેન્તોતિ અનુપ્પત્તિધમ્મતં આપાદેન્તો. સમુચ્છિન્દન્તોતિ અપ્પવત્તિયં પાપનેન ઉપચ્છિન્દન્તો. તદેતં મગ્ગેન નિરોધેતબ્બં વટ્ટં નિરુજ્ઝતીતિ યોજના. ‘‘અયં સત્તો વિનાસં અભાવં પત્વા સબ્બસો ઉચ્છિજ્જતી’’તિ એવં ઉચ્છેદદિટ્ઠિયા ગહિતાકારસ્સ સમ્ભવે સચ્ચભાવે સતિ. ન હોતીતિ સાત્થકો ન હોતિ.

ગચ્છતીતિ સરીરતો નિક્ખમિત્વા ગચ્છતિ. વિવટ્ટેન્તોતિ અપ્પવત્તિં કરોન્તોતિ અત્થો. વિવટ્ટેતું ન સક્કોતિ નિચ્ચસ્સ અપ્પવત્તિં પાપેતું અસક્કુણેય્યત્તા. મિચ્છાદિટ્ઠિ સમ્માદિટ્ઠિં વિજ્ઝતિ અસમાહિતપુગ્ગલસેવનવસેન તથા પવત્તિતું અપ્પદાનવસેન ચ પજહિતબ્બાપજહનવસેન સમ્માદિટ્ઠિં વિજ્ઝતિ. વિસૂકમિવાતિ કણ્ડકો વિય. ન કેવલં અનનુવત્તકોવ, અથ ખો વિરોધોપિ ‘‘નિચ્ચ’’ન્તિઆદિના પવત્તનધમ્મતાય વિઞ્ઞાપનતો. વિરૂપં બીભચ્છં ફન્દિતં વિપ્ફન્દિતં. પણ્ણપુપ્ફફલપલ્લવાનં અવત્થુભૂતો તાલો એવ તાલાવત્થુ ‘‘અસિવે સિવા’’તિ વોહારો વિય. કેચિ પન ‘‘તાલવત્થુકતાની’’તિ પઠન્તિ, અવત્થુભૂતતાય તાલો વિય કતાનીતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘મત્થકચ્છિન્નતાલો વિયા’’તિ. અનુઅભાવન્તિ વિનાસં.

અવિજ્જાપચ્ચયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.