૨. ગારવસુત્તવણ્ણના

૧૭૩. અયં વિતક્કોતિ અયં ‘‘કિન્તાહં વિહરેય્ય’’ન્તિ એવં પવત્તિતવિતક્કો. અઞ્ઞસ્મિન્તિ પરસ્મિં. અત્તા ન હોતીતિ હિ અઞ્ઞો, પરો. સો પનેત્થ ન યો કોચિ અધિપ્પેતો, અથ ખો ગરુટ્ઠાનીયો. તેનાહ ‘‘કઞ્ચિ ગરુટ્ઠાને અટ્ઠપેત્વા’’તિ. પતિસ્સવતિ ગરુનો ‘‘આમા’’તિ સમ્પટિચ્છતીતિ પતિસ્સો, ન પતિસ્સોતિ અપ્પતિસ્સો. પતિસ્સયરહિતો ગરુપસ્સયરહિતોતિ અત્થો.

સદેવકેતિ અવયવેન વિગ્ગહો સમુદાયો સમાસત્થો. સદેવકગ્ગહણેન પઞ્ચકામાવચરદેવગ્ગહણં પારિસેસઞાયેન ઇતરેસં પદન્તરેહિ સઙ્ગહિતત્તા, સમારકગ્ગહણેન છટ્ઠકામાવચરદેવગ્ગહણં પચ્ચાસત્તિઞાયેન. તત્થ હિ મારો જાતો તન્નિવાસી ચ હોતિ. સબ્રહ્મકવચનેન બ્રહ્મકાયિકાદિબ્રહ્મગ્ગહણં પચ્ચાસત્તિઞાયેનેવ. ‘‘સસ્સમણબ્રાહ્મણિયા પજાયા’’તિ સાસનસ્સ પચ્ચત્થિકસમણબ્રાહ્મણગ્ગહણં. નિદસ્સનમત્તઞ્ચેતં અપચ્ચત્થિકાનં અસમિતપાપાનં અબાહિતપાપાનઞ્ચ સમણબ્રાહ્મણાનં તેનેવ વચનેન ગહિતત્તા. કામં ‘‘સદેવકે’’તિઆદિવિસેસનાનં વસેન સત્તવિસયો લોકસદ્દોતિ વિઞ્ઞાયતિ તુલ્યયોગવિસયત્તા તેસં. ‘‘સલોમકો સપક્ખકો’’તિઆદીસુ પન અતુલ્યયોગેપિ અયં સમાસો લબ્ભતીતિ બ્યભિચારદસ્સનતો પજાગહણન્તિ પજાવચનેન સત્તલોકગ્ગહણં. દેવભાવસામઞ્ઞેન મારબ્રહ્મેસુ ગહિતેસુપિ ઇતરેહિ તેસં લબ્ભમાનવિસેસદસ્સનત્થં વિસું ગહણન્તિ દસ્સેન્તો ‘‘મારો નામા’’તિઆદિમાહ. મારો બ્રહ્માનમ્પિ વિચક્ખુકમ્માય પહોતીતિ આહ ‘‘સબ્બેસ’’ન્તિ. ઉપરીતિ ઉપરિભાવે. બ્રહ્માતિ દસસહસ્સિબ્રહ્માનં સન્ધાયાહ. તથા ચાહ ‘‘દસહિ અઙ્ગુલીહી’’તિઆદિ. ઇધ દીઘનિકાયાદયો વિય બાહિરકાનમ્પિ ગન્થનિકાયો લબ્ભતીતિ આહ ‘‘એકનિકાયાદિવસેના’’તિ.

વત્થુવિજ્જાદીતિ આદિ-સદ્દેન વિજ્જાટ્ઠાનાનિ સઙ્ગહિતાનિ. યથાસકં કમ્મકિલેસેહિ પજાતત્તા નિબ્બત્તત્તા પજા, સત્તનિકાયો. તસ્સા પજાય. સદેવમનુસ્સાયાતિ વા ઇમિના સમ્મુતિદેવગ્ગહણં તદવસિટ્ઠમનુસ્સલોકગ્ગહણઞ્ચ દટ્ઠબ્બં. એવં ભાગસો લોકં ગહેત્વા યોજનં દસ્સેત્વા ઇદાનિ અભાગસો લોકં ગહેત્વા યોજનં દસ્સેતું ‘‘અપિચેત્થા’’તિઆદિ વુત્તં. લોકવસેન વુત્તાનિ ‘‘લોકીયન્તિ એત્થ કમ્મકમ્મફલાની’’તિ કત્વા, પજાવસેન ‘‘હેતુપચ્ચયેહિ પજાયતી’’તિ કત્વા. સીલસમ્પન્નતરન્તિ એત્થ પરિપુણ્ણસમ્પન્નતા અધિપ્પેતા ‘‘સમ્પન્નં સાલિકેદાર’’ન્તિઆદીસુ (જા. ૧.૧૪.૧) વિય. તેનાહ ‘‘અધિકતરન્તિ અત્થો’’તિ. પરિપુણ્ણમ્પિ ‘‘અધિકતર’’ન્તિ વત્તબ્બતમરહતિ. સેસેસૂતિ ‘‘સમાધિસમ્પન્નતર’’ન્તિઆદીસુ.

કારણન્તિઆદીસુ કારણન્તિ યુત્તિં. અત્થન્તિ અવિપરીતત્થં. વુડ્ઢિન્તિ અભિવુડ્ઢિનિમિત્તં.

ઇમિના વચનેનાતિ ઇમસ્મિં સુત્તે અનન્તરં વુત્તવચનેન. ન કેવલં ઇમિનાવ, સુત્તન્તરમ્પિ આનેત્વા પટિબાહિતબ્બોતિ દસ્સેન્તો ‘‘ન મે આચરિયો અત્થી’’તિઆદિમાહ. એત્થ યં વત્તબ્બં, તં સુમઙ્ગલવિલાસિનિયા દીઘનિકાયટ્ઠકથાય (દી. નિ. અટ્ઠ. ૩.૧૬૨) વુત્તમેવ. સરન્તિ કરણે એતં પચ્ચત્તવચનન્તિ આહ ‘‘સરન્તેના’’તિ, સરન્તિ વા સરણહેતૂતિ અત્થો.

ગારવસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.