૧. પઠમવગ્ગો

૧. તપોકમ્મસુત્તવણ્ણના

૧૩૭. ઉરુવેલાય સમીપે ગામો ઉરુવેલગામો, તં ઉરુવેલગામં અભિમુખભાવેન સમ્મદેવ સબ્બધમ્મે બુજ્ઝતીતિ અભિસમ્બોધિ, સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં, તેન સમન્નાગતત્તા ચ ભગવા અભિસમ્બુદ્ધોતિ વુચ્ચતિ. તસ્સ પઞ્ચચત્તાલીસાય વસ્સેસુ આદિતો પન્નરસ વસ્સાનિ પઠમબોધિ, ઇધ પન સત્તાહબ્ભન્તરમેવ અધિપ્પેતન્તિ આહ ‘‘અભિસમ્બુદ્ધો હુત્વા અન્તોસત્તાહસ્મિં યેવા’’તિ. અસુખભાવેન અઞ્ઞેહિ કાતું અસક્કુણેય્યત્તા દુક્કરં કરોતીતિ દુક્કરકારો, સો એવ ઇત્થિલિઙ્ગવસેન દુક્કરકારિકા. તાય મુત્તો વતમ્હીતિ ચિન્તેસિ. યદિ એવં કસ્મા તં લોકનાથો છબ્બસ્સાનિ સમનુયુઞ્જતિ? કમ્મપીળિતવસેન. વુત્તઞ્હેતં અપદાને (અપ. થેર ૧.૩૯.૯૨-૯૪) –

‘‘અવચાહં જોતિપાલો, સુગતં કસ્સપં તદા;

કુતો નુ બોધિ મુણ્ડસ્સ, બોધિ પરમદુલ્લભા.

‘‘તેન કમ્મવિપાકેન, અચરિં દુક્કરં બહું;

છબ્બસ્સાનુરુવેલાયં, તતો બોધિમપાપુણિં.

‘‘નાહં એતેન મગ્ગેન, પાપુણિં બોધિમુત્તમં;

કુમ્મગ્ગેન ગવેસિસ્સં, પુબ્બકમ્મેન વારિતો’’તિ.

મારેતીતિ વિબાધેતિ. વિપત્તિઆદિસંયોજનઞ્હિ સાધૂનં પરમત્થતો મરણં સચ્ચપટિવેધમારણત્તા, પાપતરત્તા પાપતમોતિ પાપિમા. સા ચસ્સ પાપતમતા પાપવુત્તિતાયાતિ આહ ‘‘પાપે નિયુત્તો’’તિ. અધિપતીતિ કામાધિપતિ. અપ્પહીનકામરાગે અત્તનો વસે વત્તેતીતિ વસવત્તી. તેસંયેવ કુસલકમ્માનં અન્તં કરોતીતિ અન્તકો. વટ્ટદુક્ખતો અપરિમુત્તપચ્ચયત્તા નમુચિ. મત્તાનં પમત્તાનં બન્ધૂતિ પમત્તબન્ધુ.

તપોકમ્માતિ અત્તકિલમથાનુયોગતો. અપરદ્ધોતિ વિરજ્ઝસિ. ‘‘અપરાધો’’તિપિ અત્થિ, સોયેવ અત્થો. કાયકિલમથં અનુયુઞ્જન્તો યેભુય્યેન અમરત્થાય અનુયુઞ્જતિ, સો ચ કમ્મવાદીહિ અનુયુઞ્જિયમાનો દેવત્થાય સિયાતિ આહ ‘‘અમરભાવત્થાયા’’તિ. સબ્બં તપન્તિ સબ્બં અત્તપરિતાપનં. અત્થાવહં ન ભવતિ બોધિયા અનુપાયત્તા. કિઞ્ચસ્સાતિ કિઞ્ચિ સિયાતિ અત્થો. ફિયારિત્તંવ ધમ્મનીતિ ધમ્મં વુચ્ચતિ વણ્ણુ, સો ઇધ ‘‘ધમ્મ’’ન્તિ વુત્તો, ધમ્મનિ વણ્ણુપદેસેતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘અરઞ્ઞે’’તિ. ઉભોસુ પસ્સેસુ ફિયાહિ આકડ્ઢેય્ય ચેવ અરિત્તેહિ ઉપ્પીળેય્ય ચ.

સમ્માવાચાકમ્મન્તાજીવા ગહિતા મગ્ગસીલસ્સ અધિપ્પેતત્તા. સમાધિનો હિ ગહણેન સમ્માવાયામસતિસમાધયો ગહિતા ઉપકારભાવતો. પઞ્ઞાયાતિ એત્થાપિ એસેવ નયો. બુજ્ઝતિ એતેનાતિ બોધો. મગ્ગોતિ આહ ‘‘બોધાયાતિ મગ્ગત્થાયા’’તિ. કથં પન મગ્ગં મગ્ગત્થાય ભાવેતીતિ આહ ‘‘યથા હી’’તિઆદિ. તેન યથા યાગુપચનારમ્ભો યાવદેવ યાગુઅત્થો, એવં મગ્ગભાવનારમ્ભો મગ્ગાધિગમત્થાયાતિ દસ્સેતિ. આરમ્ભોતિ ચ અરિયમગ્ગભાવનાય બન્ધાપનં દટ્ઠબ્બં. કેચિ પન ‘‘મગ્ગન્તિ અરિયમગ્ગં, બોધાયાતિ અરહત્તસમ્બોધાય, એવઞ્ચ કત્વા ‘પત્તોસ્મિ પરમસુદ્ધિ’ન્તિ ઇદમ્પિ વચનં સમત્થિત’’ન્તિ વદન્તિ, અપરે પન ‘‘સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણસમ્બોધાયાતિ. સો હિ સબ્બસ્માપિ બોધિતો ઉત્તરિતરો’’તિ. નિહતો નિબ્બિસેવનભાવં પાપિતો. તેનાહ ‘‘પરાજિતો’’તિ.

તપોકમ્મસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. હત્થિરાજવણ્ણસુત્તવણ્ણના

૧૩૮. અન્ધભાવકારકેતિ પચુરજનસ્સ ચક્ખુવિઞ્ઞાણુપ્પત્તિનિવારણેન અન્ધભાવકારકે. મહાતમેતિ મહતિ તમસિ. પાસાણફલકે મહાચીવરં સીસે ઠપેત્વાતિ એતેન તં ફલકં અપસ્સાય નિસિન્નોતિ દસ્સેતિ. પધાનન્તિ ભાવનં. પરિગ્ગણ્હમાનોતિ સબ્બસો ગણ્હન્તો અવિસ્સજ્જેન્તો, ભાવનં અનુયુઞ્જન્તો અનુપુબ્બસમાપત્તિયો ફલસમાપત્તિઞ્ચ મનસિકરોન્તોતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘નનુ ચા’’તિઆદિ. અરિટ્ઠકોતિ અરિટ્ઠકવણ્ણો. તેનાહ ‘‘કાળકો’’તિ.

દીઘમદ્ધાનન્તિ ચિરતરં કાલં. સંસરન્તિ આસાદનાધિપ્પાયેન સઞ્ચરન્તો, અલં તુય્હં એતેન નિપ્પયોજનન્તિ અધિપ્પાયો. ન હિ તેન મારસ્સ કાચિ અત્થસિદ્ધીતિ.

હત્થિરાજવણ્ણસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. સુભસુત્તવણ્ણના

૧૩૯. સુસંવુતાતિ મગ્ગસંવરેન સુટ્ઠુ સંવુતા. સુપિહિતાતિ સુટ્ઠુ પિહિતા. વસાનુગાતિ કાયાદિદ્વારવસાનુગા વસવત્તિનો ન હોન્તિ. બદ્ધચરાતિ પટિબદ્ધચરિયાતિ.

સુભસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. પઠમમારપાસસુત્તવણ્ણના

૧૪૦. ઉપાયમનસિકારેનાતિ અનિચ્ચાદીસુ અનિચ્ચાદિતો મનસિકરણેન. ઉપાયવીરિયેનાતિ અનુપ્પન્નાકુસલાનં અનુપ્પાદનાય વિધિના પવત્તવીરિયેન. કારણવીરિયેનાતિ અનુપ્પન્નાનુપ્પાદનાદિઅત્થસ્સ કારણભૂતેન વીરિયેન. અનુપ્પન્નપાપકાનુપ્પાદનાદિઅત્થાનિ હિ વીરિયાનિ યદત્થં હોન્તિ, તં અત્થં સાધેન્તિયેવાતિ એતસ્સ અત્થસ્સ દીપકો સમ્મા-સદ્દો. યોનિસોસમ્માસદ્દેન હિ ઉપાયકારણત્થદીપકતં સન્ધાય ‘‘ઉપાયવીરિયેન કારણવીરિયેના’’તિ વુત્તં. અરહત્તફલવિમુત્તિ ઉક્કટ્ઠનિદ્દેસેન. મારેન ‘‘મય્હં ખો, ભિક્ખવે’’તિઆદિકં ભગવતો વચનં સુત્વા વુત્તં ‘‘અરહત્તં પત્વાપિ ન તુસ્સતી’’તિઆદિ.

કિલેસપાસેનાતિ કિલેસમારસ્સ ઉપાયભૂતેન. કિલેસમારો હિ સત્તે કામગુણપાસેહિ નિબન્ધતિ, ન પન સયમેવ. તેનાહ ‘‘યે દિબ્બા કામગુણસઙ્ખાતા’’તિઆદિ. મારબન્ધનેતિ કિલેસમારસ્સ બન્ધનટ્ઠાને, ભવચારકેતિ અત્થો. ન મે સમણ મોક્ખસીતિ ઇદં મારો ‘‘અનુત્તરા વિમુત્તિ અનુપ્પત્તા, વિમુત્તા સબ્બપાસેહી’’તિ ચ ભગવતો વચનં અસદ્દહન્તો વદતિ સદ્દહન્તોપિ વા ‘‘એવમયં પરેસં સત્તાનં મોક્ખાય ઉસ્સાહં ન કરેય્યા’’તિ અત્તનો કોહઞ્ઞે ઠત્વા વદતિ.

પઠમમારપાસસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. દુતિયમારપાસસુત્તવણ્ણના

૧૪૧. અનુપુબ્બગમનચારિકન્તિ ગામનિગમરાજધાનીસુ અનુક્કમેન ગમનસઙ્ખાતં ચારિકં. એવં હિ ગતેસૂતિ એવં તુમ્હેસુ બહૂસુ એકજ્ઝં ગતેસુ.

આદિમ્હિ કલ્યાણં એતસ્સાતિ આદિકલ્યાણં, તથા સેસેસુ. સાસનસ્સ આદિ સીલં મૂલકત્તા. તસ્સ સમથાદયો મજ્ઝં સાસનસમ્પત્તિયા વેમજ્ઝભાવતો. ફલનિબ્બાનાનિ પરિયોસાનં તદધિગમતો ઉત્તરિ કરણીયાભાવતો. સાસને સમ્માપટિપત્તિ નામ પઞ્ઞાય હોતિ, તસ્સા ચ સીલં સમાધિ ચ મૂલન્તિ આહ ‘‘સીલસમાધયો વા આદી’’તિ. યસ્મા પઞ્ઞા અનુબોધપટિવેધવસેન દુવિધા, તસ્મા તદુભયં ગણ્હન્તો ‘‘વિપસ્સનામગ્ગા મજ્ઝ’’ન્તિ આહ. પઞ્ઞાનિપ્ફત્તિ ફલકિચ્ચં, નિબ્બાનસચ્છિકિરિયા પન સમ્માપટિપત્તિયા પરિયોસાનં તતો પરં કત્તબ્બાભાવતોતિ આહ ‘‘ફલનિબ્બાનાનિ પરિયોસાન’’ન્તિ. ફલગ્ગહણેન હિ સઉપાદિસેસનિબ્બાનં ગય્હતિ, ઇતરેન ઇતરં, તદુભયવસેન પટિપત્તિયા ઓસાનન્તિ આહ ‘‘ફલનિબ્બાનાનિ પરિયોસાન’’ન્તિ. ‘‘તસ્માતિહ ત્વં, ભિક્ખુ, આદિમેવ વિસોધેહિ કુસલેસુ ધમ્મેસુ. કો ચાદિ કુસલાનં ધમ્માનં? સીલઞ્ચ સુવિસુદ્ધં, દિટ્ઠિ ચ ઉજુકા’’તિ (સં. નિ. ૫.૩૬૯) વચનતો સીલદિટ્ઠુજુકતાય મત્થકભૂતા વિપસ્સના, તદધિટ્ઠાના સીલસમાધીતિ ઇમે તસ્સ સાસનસ્સ મૂલન્તિ આહ ‘‘સીલસમાધિવિપસ્સના વા આદી’’તિ. સેસં વુત્તનયમેવ.

કિઞ્ચાપિ અવયવવિનિમુત્તો સમુદાયો નત્થિ, યેસુ પન અવયવેસુ સમુદાયરૂપેન અપેક્ખિતેસુ ગાથાતિ સમઞ્ઞા, તં તતો ભિન્નં વિય કત્વા દસ્સેન્તો ‘‘ચતુપ્પદિકગાથાય તાવ પઠમપાદો’’તિઆદિમાહ. પઞ્ચપદછપ્પદાનં ગાથાનં આદિપરિયોસાનગ્ગહણેન ઇતરે દુતિયાદયો તયો ચત્તારો વા મજ્ઝન્તિ અવુત્તસિદ્ધમેવાતિ ન વુત્તં. એકાનુસન્ધિકસુત્તસ્સાતિ ઇદં બહુવિભાગં યથાનુસન્ધિના એકાનુસન્ધિકં સુત્તં સન્ધાય વુત્તં, ઇતરસ્સ પન તેયેવ દેસેતબ્બધમ્મવિભાગેન આદિમજ્ઝપરિયોસાનભાગા લબ્ભન્તિ. નિદાનન્તિ કાલદેસકપરિસાદિ-અપદિસનલક્ખણાદિકો અત્થો. ઇદમવોચાતિ ઇતિ-સદ્દો આદિઅત્થો. તેન તદવસેસનિગમનપાળિં સઙ્ગણ્હાતિ. અનેકાનુસન્ધીકસ્સ સહ નિદાનેન પઠમો અનુસન્ધિ આદિ. સહ નિગમનેન પચ્છિમો પરિયોસાનં, ઇતરેન મજ્ઝિમન્તિઆદિમજ્ઝપરિયોસાનાનિ વેદિતબ્બાનિ.

સાત્થકન્તિ અત્થસમ્પત્તિયા સાત્થકં કત્વા. સબ્યઞ્જનન્તિ બ્યઞ્જનસમ્પત્તિયા સબ્યઞ્જનં. સમ્પત્તિ ચ નામ પરિપુણ્ણબ્યઞ્જનતાતિ આહ ‘‘બ્યઞ્જનેહિ…પે… દેસેતા’’તિ. સકલપરિપુણ્ણન્તિ સબ્બસો પરિપુણ્ણં સીલાદિપઞ્ચધમ્મક્ખન્ધપારિપૂરિયા. નિરુપક્કિલેસં દિટ્ઠિમાનાદિઉપક્કિલેસાભાવતો. અવિસેસતો તિસ્સો સિક્ખા સકલે સાસને ભવન્તિ. ધમ્મોતિ પન બ્રહ્મચરિયં વા સન્ધાય વુત્તં ‘‘કતમેસાનં ખો, ભન્તે, બુદ્ધાનં ભગવન્તાનં બ્રહ્મચરિયં ચિરટ્ઠિતિકં અહોસી’’તિઆદીસુ (પારા. ૧૮) વિય. દુકૂલસાણિયા પટિચ્છન્ના વિય, ન તુ પાકારસેલાદિપટિચ્છન્ના વિય. તેન ધમ્મનિરુત્તિયા સકલકિલેસાનં પહાનાનુભાવં વદતિ. અલાભપરિહાનિયા, ન લદ્ધપરિહાનિયા. અડ્ઢુડ્ઢાનીતિ પઞ્ચસતાધિકાનિ તીણિ પાટિહારિયસહસ્સાનિ. સાતન્તિ સુખં.

દુતિયમારપાસસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. સપ્પસુત્તવણ્ણના

૧૪૨. સુરાકારકાનન્તિ પિટ્ઠસુરાયોજનકાનં. કોસલાનં ઇસ્સરોતિ કોસલો, કોસલરાજસ્સ અયન્તિ કોસલિકા. પરિભોગપાતીતિ ભત્તપરિભોજનત્થાય પાતિ પરિભોગપાતિ. કમ્મારુદ્ધનપણાળિયાતિ કમ્મારુદ્ધનપણાળિમુખે. ધમમાનાયાતિ ધમિયમાનાય. તં પન યસ્મા ભસ્તવાતેહિ પૂરિતં નામ હોતિ, તસ્મા ‘‘ભસ્તવાતેન પૂરિયમાનાયા’’તિ વુત્તં. નિયામભૂમિયન્તિ ભગવતો પટિસલ્લાનટ્ઠાને સઞ્ચરન્તં મારં મંસચક્ખુનાવ દિસ્વા. તેનાહ ‘‘વિજ્જુલતાલોકેના’’તિ.

સેય્યત્થાયાતિ સેય્યાનિસંસાય. તેનાહ ‘‘ઠસ્સામી’’તિઆદિ. અત્તસઞ્ઞતોતિ અત્તભાવેન સંયતો. તેનાહ ‘‘સંયતત્તભાવો’’તિ. તંસણ્ઠિતસ્સાતિ તસ્મિં હત્થપાદકુક્કુચ્ચરહિતે બુદ્ધમુનિસ્મિં અવટ્ઠિતસ્સ. વોસ્સજ્જ ચરેય્ય તત્થ સોતિ ઇમિના ભગવા તં બ્યાકરમાનો વિભિંસિતા બુદ્ધાનં કિં કરિસ્સતિ ભયાભાવતો? કેવલં પન અનટ્ઠવલિકં ઉપ્પીળેન્તો વિય ત્વમેવ આયાસં આપજ્જિસ્સસીતિ મારં સન્તજ્જેતિ.

ભેરવાતિ અવીતરાગાનં ભયજનકા. તત્થાતિ તંનિમિત્તં. ફલેય્યાતિ ભિજ્જેય્ય. સત્તિસલ્લન્તિ સત્તિસઙ્ખાતં પુથુસલ્લં. ઉરસ્મિં ચારયેય્યુન્તિ ફાસું વિજ્ઝિતું ઠપેય્યું ઉગ્ગિરેય્યું. ખન્ધુપધીસૂતિ ખન્ધસઙ્ખાતેસુ ઉપધીસુ. તાણં કરોન્તિ નામાતિ તતો ભયનિમિત્તતો અત્તનો તાણં કરોન્તિ નામ.

સપ્પસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. સુપતિસુત્તવણ્ણના

૧૪૩. ઉતુગાહાપનત્થં ધોવિત્વા, ન રજોજલ્લવિક્ખાલનત્થં. તેનાહ ‘‘બુદ્ધાનં પના’’તિઆદિ. ધોતપાદકે ગેહેતિ ધોતપાદેહિ અક્કમિતબ્બકે. વત્તભેદો નામ નત્થિ ધમ્મસ્સામિભાવતો. વત્તસીસે ઠત્વા ધોવન્તિ અઞ્ઞેસં દિટ્ઠાનુગતિઆપજ્જનત્થં. સોપ્પપરિગ્ગાહકેનાતિ એત્થ સોપ્પં નામ નિદ્દાય અન્તરન્તરા પવત્તકિરિયમયચિત્તપ્પવત્તિરહિતા નિરન્તરભવઙ્ગસન્તતીતિ તં સભાવતો પયોજનતો કાલપરિચ્છેદતો પરિગ્ગાહકં ઉપરિનિદ્દેસસતિસમ્પજઞ્ઞં સન્ધાય વુત્તં ‘‘સોપ્પપરિગ્ગાહકેન સતિસમ્પજઞ્ઞેના’’તિ. કેચિ પન ‘‘નિદ્દાસોપ્પના’’તિ વદન્તિ, તં ભગવતો સોપ્પં હીળેન્તો વદતિ.

કિં નૂતિ એત્થં કિન્તિ હેતુનિસ્સક્કે પચ્ચત્તવચનન્તિ આહ ‘‘કસ્મા નુ સુપસી’’તિ? દુબ્ભગો વુચ્ચતિ નિસ્સિરિકો ભિન્નભગો, સો પન મતસદિસો વિસઞ્ઞિસદિસો ચ હોતીતિ આહ ‘‘મતો વિય વિસઞ્ઞી વિય ચા’’તિ.

આદિનાતિ આદિ-સદ્દેન ‘‘બાહિરસ્સ ઉપાદાય અટ્ઠારસા’’તિઆદિના (વિભ. ૮૪૨) આગતં તણ્હાકોટ્ઠાસં સઙ્ગણ્હાતિ. તત્થ તત્થ વિસત્તતાયાતિ તમ્મિં તસ્મિં આરમ્મણે વિસેસતો આસત્તભાવેન. વિસસ્સ દુક્ખનિબ્બત્તકકમ્મસ્સ હેતુભાવતો વિસમૂલતા વિસં વા દુક્ખદુક્ખાદિભૂતવેદના મૂલં એતસ્સાતિ વિસમૂલા, તણ્હા. તસ્સ રૂપાદિકસ્સ દુક્ખસ્સ પરિભોગો, ન અમતસ્સાતિ વિસપરિભોગતા. કત્થચિ નેતુન્તિ કત્થચિ ભવે સબ્બથા નેતું? પરિક્ખયાતિ સબ્બસો ખીણત્તા. તુય્હં કિં એત્થાતિ સબ્બુપધિપરિક્ખયા સુદ્ધસ્સ મમ પટિપત્તિયં તુય્હં કિં ઉજ્ઝાયનં? કેવલં વિઘાતોયેવ તેતિ દસ્સેતિ.

સુપતિસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. નન્દતિસુત્તવણ્ણના

૧૪૪. અટ્ઠમં ઉત્તાનત્થમેવ.

નન્દતિસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. પઠમઆયુસુત્તવણ્ણના

૧૪૫. પણ્ણાસં વા વસ્સાનિ જીવતિ વસ્સસતતો ઉપરિ સેય્યથાપિ થેરો અનુરુદ્ધો. સટ્ઠિ વા વસ્સાનિ સેય્યથાપિ થેરો બાકુલો. પટિહરિત્વા પચ્ચનીકભાવે સાતં સુખં એતસ્સાતિ પચ્ચનીકસાતો, તબ્ભાવો પચ્ચનીકસાતતા, તાય. અભિભવિત્વા અભાસિ પટિવચનં જાનમાનોવ.

ન હીળેય્ય ન જિગુચ્છેય્ય. એવન્તિ સો દારકો વિય કિઞ્ચિ અચિન્તેન્તો સપ્પુરિસો ચરેય્ય, એવં હિસ્સ ચિત્તદુક્ખં ન હોતીતિ અધિપ્પાયો. પજ્જલિતસીસો વિય ચરેય્યાતિ યથા પજ્જલિતસીસો પુરિસો અઞ્ઞં કિઞ્ચિ અકત્વા તસ્સેવ વૂપસમાય વાયમેય્ય, એવં સપ્પુરિસો આયું પરિત્તન્તિ ઞત્વા તેનેવ નયેન સબ્બસઙ્ખારગતં અનિચ્ચં, અનિચ્ચત્તા એવ દુક્ખં, અનત્તાતિ વિપસ્સનમ્પિ ઓતરિત્વા તં ઉસ્સુક્કાપેન્તોપિ સઙ્ખારવિગમાય ચરેય્ય પટિપજ્જેય્ય.

પઠમઆયુસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. દુતિયઆયુસુત્તવણ્ણના

૧૪૬. નેમીવાતિ નેમિસીસેન ચક્કં વદતિ. કુબ્બરં અનુપરિયાયતીતિ કુબ્બરં અનુપરિવત્તતિ. તથાભૂતો પન સો તં અજહન્તોવાતિ આહ ‘‘ન વિજહતી’’તિ. આયુ અનુપરિયાયતીતિ મચ્ચાનં આયુ ગતમ્પિ પચ્ચાગચ્છતીતિ ભગવતો પટાણિ હુત્વા વદતિ, ભગવા પન તં અભિભવિત્વા ‘‘અચ્ચયન્તિ અહોરત્તા’’તિઆદિના આયુનો અચ્ચયગમનમરણતંયેવ પવેદેસિ.

દુતિયઆયુસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

પઠમવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.