૩. તતિયવગ્ગો

૧. છેત્વાસુત્તવણ્ણના

૨૬૭. વુત્તત્થમેવ હેટ્ઠા દેવપુત્તસંયુત્તવણ્ણનાયં.

છેત્વાસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. દુબ્બણ્ણિયસુત્તવણ્ણના

૨૬૮. દુબ્બણ્ણો દુદ્દસિકો વિરૂપવણ્ણો. ઓકોટિમકોતિ રસ્સભાવેન અવરકોટિમકો. સક્કેન ગહિતનામમેવેતં, ન પન સો તથારૂપો કોચિ યક્ખો. તેનાહ ‘‘એકો રૂપાવચરબ્રહ્મા’’તિ. યદિ એવં કસ્મા સો તથારૂપો હુત્વા આગતોતિ આહ ‘‘સક્કો કિરા’’તિ. કથં પનેત્થ ઞાયતિ ‘‘સો એકો રૂપાવચરબ્રહ્મા, ન પનેસો અવરુદ્ધકયક્ખો’’તિ યુત્તિં દસ્સેન્તો ‘‘અવરુદ્ધકયક્ખા પના’’તિઆદિમાહ. દેવાનં વચનં સુત્વા. ફરુસેનાતિ ફરુસસમાચારેન. ‘‘કો નામ મય્હં આસને સન્નિસિન્નો’’તિ અક્ખન્તિં અનુપ્પાદેન્તો ખન્તિયં ઠત્વા. બલવચિત્તીકારન્તિ ગરુતરં સક્કારબહુમાનં. નીચવુત્તિયાતિ પરમનિપચ્ચકારે સુવૂપસમને ચ દસ્સિયમાને. સક્કસ્સ તાય એવ આચારસમ્પત્તિયા સક્કાસને ઠાતું, અત્તનો ચ આવિકાતું અસક્કોન્તો અન્તરધાયિ. ઉપહતચિત્તોમ્હીતિ ખન્તિમેત્તાનુદ્દયાસબ્ભાવતો પરસ્મિં ઉપહતચિત્તોમ્હીતિ સક્કો અત્તનો સભાવં વદતિ. કોધવસે વત્તેતુન્તિ કોધેન અત્તનો વસે નિબ્બત્તેતું ન સુકરોમ્હિ, અથ ખો કોધં મય્હં વસે ન વત્તેમીતિ અધિપ્પાયો. ચિરં ન કુજ્ઝામીતિ યદિ મે કદાચિ કોધો ઉપ્પજ્જેય્ય, તં કોધં અનુવત્તેન્તો ચિરકાલં ન કુજ્ઝામિ. ન ઉપનય્હામીતિ અન્તો સચે મે કોધો ઉપ્પજ્જેય્ય, ખિપ્પમેવ ચ નં પટિવિનેય્યન્તિ તં મે પુબ્બેવ વતં પરિપૂરિતં.

દુબ્બણ્ણિયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. સમ્બરિમાયાસુત્તવણ્ણના

૨૬૯. આબાધિકોતિ આબાધો અસ્સ અત્થીતિ આબાધિકો. વાચેસીતિ સિક્ખાપેસિ. સમ્બરો નામ અસુરમાયાય આદિપુરિસો પુરાતનો અસુરિન્દો. તં સન્ધાયાહ ‘‘યથા સમ્બરો’’તિઆદિ. એવં પચ્ચતિ અઞ્ઞોપિ માયાવી માયં પયોજેત્વા. ઉપવાદન્તરાયો નામ ખમાપને સતિ વિગચ્છતિ, પાકતિકમેવ હોતીતિ આહ ‘‘એવમસ્સ ફાસુ ભવેય્યા’’તિ. તેનાતિ વેપચિત્તિના સમ્બરવિજ્જાય અદાનેન વઞ્ચિતત્તા. તથા અકત્વાતિ ઇસીનં સન્તિકં નેત્વા ખમાપનવસેન કાતબ્બં અકત્વા.

સમ્બરિમાયાસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. અચ્ચયસુત્તવણ્ણના

૨૭૦. સમ્પયોજેસુન્તિ અઞ્ઞમઞ્ઞં વાચસિકં ફરુસં પયોજેસું. તેનાહ ‘‘કલહં અકંસૂ’’તિ, વિવાદં અકંસૂતિ અત્થો. અતિક્કમ્મવચનન્તિ વચીસંવરં અતિક્કમિત્વા વચનં. યસ્મા અચ્ચયે દેસિયમાને તં ખીણયતિ અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ખમમાનસ્સ ખમનં પટિગ્ગણ્હતો, તસ્મા વુત્તં ‘‘નપ્પટિગણ્હાતીતિ ન ખમતી’’તિ. તુમ્હાકં વસે વત્તતુ, વિસેવિતં અકત્વા યથાકામકરણીયો હોતુ. મિત્તધમ્મો ઇધ ઉત્તરપદલોપેન ‘‘મિત્તો’’તિ વુત્તોતિ આહ ‘‘મિત્તધમ્મે’’તિ. કરણવચનન્તિ ‘‘મિત્તેહી’’તિ કરણવચનં ભુમ્મત્થે. તેનાહ ‘‘મિત્તેસૂ’’તિ. યથા નિબ્બત્તસભાવસ્સ ભાવતો અઞ્ઞથત્તં જરા, એવં મિત્તભાવતો વુત્તવિપરિયાયો અમિત્તધમ્મો જરાપરિયાયેન વુત્તો. અગારય્હં અનવજ્જં સબ્બસો પહીનકિલેસં. તેનાહ ‘‘ખીણાસવપુગ્ગલ’’ન્તિ.

અચ્ચયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. અક્કોધસુત્તવણ્ણના

૨૭૧. કોધો તુમ્હે મા અભિભવીતિ એત્થ કોધેન અનભિભવનીયત્તં ખન્તિમેત્તાકરુણાદિતપ્પટિપક્ખધમ્મપરિબ્રૂહનેન. તથા હિ તંસમઙ્ગિનો કોધો અભિભુય્યતીતિ આહ ‘‘તુમ્હેવ કોધં અભિભવથ. કુજ્ઝન્તાનં મા પટિકુજ્ઝિત્થા’’તિ. પટિપદાતિ એસા પટિપત્તિ. મેત્તાતિ અપ્પનાપ્પત્તા મેત્તા. તદુપચારો મેત્તાપુબ્બભાગો. ન વિહિંસતિ કિઞ્ચિ એતાયાતિ અવિહિંસા. કરુણાતિ અપ્પનાપ્પત્તકરુણા વેદિતબ્બા. તદુપચારો કરુણાપુબ્બભાગો. લામકજનન્તિ ખન્તિઆદીસુ યોનિસોમનસિકારાભાવેન ગારય્હસમાચારસમાયોગેન ચ નિહીનં જનં. પચ્ચયપરિસુદ્ધિયા કોધો અભિમદ્દમાનો પુગ્ગલં અભિમદ્દતિ, તસ્સ સો પટિસઙ્ખાનભાવનાબલેહિ સમ્મદેવ પહાતબ્બોતિ.

અક્કોધસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

તતિયવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

સારત્થપ્પકાસિનિયા સંયુત્તનિકાય-અટ્ઠકથાય

સક્કસંયુત્તવણ્ણનાય લીનત્થપ્પકાસના સમત્તા.

નિટ્ઠિતા ચ સારત્થપ્પકાસિનિયા

સંયુત્તનિકાય-અટ્ઠકથાય સગાથાવગ્ગવણ્ણના.

પઠમો ભાગો નિટ્ઠિતો.