૧. પારિવાસિકવત્તકથા

૭૫. પારિવાસિકક્ખન્ધકે પારિવાસિકાતિ પદસ્સ પરિવાસં પરિવસન્તીતિ પારિવાસિકાતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘પરિવાસં પરિવસન્તા’’તિ. તત્થાતિ ‘‘પરિવાસં પરિવસન્તા’’તિ તદ્ધિતવાક્યે. તેસૂતિ ચતુબ્બિધેસુ પરિવાસેસુ. તિત્થિયપરિવાસોતિ તિત્થિયાનં પરિવાસો, તિત્થિયાનં વા દાતબ્બો પરિવાસો, તિત્થિયેહિ વા પરિવસિતબ્બો પરિવાસો તિત્થિયપરિવાસો. અપ્પટિચ્છન્નપરિવાસોતિ અપ્પટિચ્છન્નો પરિવાસો અપ્પટિચ્છન્નપરિવાસો. તત્થાતિ અપ્પટિચ્છન્નપરિવાસે. યન્તિ વચનં. અયં પનાતિ અયં પટિચ્છન્નપરિવાસો પન. ઇધાતિ પારિવાસિકક્ખન્ધકે. સેસાતિ અપ્પટિચ્છન્નપરિવાસતો સેસા. તયોતિ અપ્પટિચ્છન્નપરિવાસાદયો તયો, દાતબ્બાતિ સમ્બન્ધો. કસ્સ દાતબ્બાતિ આહ ‘‘યેના’’તિઆદિ. આપન્ના ચેવાતિ આપજ્જિતબ્બા ચેવ. તેસૂતિ તિવિધેસુ પરિવાસેસુ. એતે પનાતિ તયો પન. ઇધાતિ પારિવાસિકક્ખન્ધકે. તસ્માતિ યસ્મા ઇધ અધિપ્પેતા, તસ્મા. એતેસૂતિ તિવિધેસુ પરિવાસેસુ.

પકતત્તાનં ભિક્ખૂનન્તિ એત્થ અધિપ્પેતપકતત્તે દસ્સેન્તો આહ ‘‘ઠપેત્વા’’તિઆદિ. મૂલાયપટિકસ્સનારહાદીનમ્પીતિ એત્થ આદિસદ્દેન માનત્તારહમાનત્તચારિકઅબ્ભાનારહાદયો સઙ્ગણ્હાતિ. પિસદ્દેન પકતિપકતત્તં અપેક્ખતિ. તેતિ પકતત્તા. યં અભિવાદનાદિં કરોન્તીતિ યોજના. સાદિયન્તીતિ એત્થ સાદિયનં નામ સમ્પટિચ્છનન્તિ આહ ‘‘સમ્પટિચ્છન્તી’’તિ. તત્થાતિ અભિવાદનાદીસુ, નિદ્ધારણે ચેતં ભુમ્મવચનં. સામીચિકમ્મન્તિ એતં આભિસમાચારિકસ્સ અધિવચનન્તિ યોજના. અભિવાદનાદીનીતિ અભિવાદનપચ્ચુટ્ઠાનઅઞ્જલિકમ્માનિ. બીજનવાતદાનાદિનોતિ બીજનિયા પહરિતેન પવત્તસ્સ વાતસ્સ દાનાદિનો. આસનાભિહારન્તિ એત્થ અભિહરણં અભિહારો, આસનસ્સ અભિહારો આસનાભિહારોતિ વચનત્થં દસ્સેન્તો આહ ‘‘આસનસ્સ અભિહરણ’’ન્તિ. પઞ્ઞાપનમ્પિ અભિહરિત્વા પઞ્ઞાપિતત્તા અભિહારોયેવ નામાતિ આહ ‘‘પઞ્ઞાપનમેવ વા’’તિ. ‘‘પાદધોવનઉદક’’ન્તિ ઇમિના પાદસ્સ ધોવનં ઉદકં પાદોદકન્તિ વચનત્થં દસ્સેતિ. ‘‘પાદટ્ઠપનક’’ન્તિ ઇમિના પાદસ્સ ઠપનકં પીઠં પાદપીઠન્તિ વચનત્થં દસ્સેતિ. ‘‘પાદઘંસનં વા’’તિ ઇમિના પાદસ્સ ઘંસનં કથલિકં પાદકથલિકન્તિ વચનત્થં દસ્સેતિ. સદ્ધિવિહારિકાનમ્પિ અભિવાદનાદિન્તિ સમ્બન્ધો. પિસદ્દેન અઞ્ઞેસં સાદિયન્તસ્સ કા નામ કથાતિ દસ્સેતિ. તેતિ સદ્ધિવિહારિકા. સદ્ધાપબ્બજિતાતિ સદ્ધાય પબ્બજિતા. કુલપુત્તાતિ જાતિકુલપુત્તા, આચારકુલપુત્તા ચ. કરોન્તિ, આપુચ્છન્તિયેવાતિ સમ્બન્ધો. વારિતમ્પિ અસાદિયનં નામાતિ આહ ‘‘વારિતકાલતો પટ્ઠાય અનાપત્તી’’તિ. મિથુ યથાવુડ્ઢન્તિ એત્થ મિથુસદ્દો અઞ્ઞમઞ્ઞપરિયાયો, યથાસદ્દો યંસદ્દપરિયાયો, વિચ્છત્થો ચાતિ આહ ‘‘અઞ્ઞમઞ્ઞં યો યો વુડ્ઢો’’તિ. અઞ્ઞમઞ્ઞઞ્હિ મિથતિ સઙ્ગમં કરોતીતિ મિથૂતિ વુચ્ચતિ. તેન તેનાતિ ભિક્ખુના, ‘‘સાદિતુ’’ન્તિ પદે ભાવકત્તા. સાદિતું અનુજાનામીતિ સમ્બન્ધો.

‘‘વુડ્ઢપટિપાટિયા’’તિ ઇમિના વુડ્ઢાનં પટિપાટિ યથાવુડ્ઢન્તિ ચતુત્થીઅબ્યયીભાવં દસ્સેતિ. પુરિમપદે પન પઠમાઅબ્યયીભાવો. પાળિયાતિ પન્તિયા. તત્થેવાતિ સઙ્ઘનવકટ્ઠાને એવ. પવારણાયપીતિ પિસદ્દેન ન કેવલં ઉપોસથેયેવ, અથ ખો પવારણાયપીતિ દસ્સેતિ. સઙ્ઘેન ભાજિયમાનન્તિ સમ્બન્ધો.

ઓણોજનન્તિ અવનુદતે ઓણોજનં. અવપુબ્બો નુદધાતુ નકારસ્સ ણકારં, દકારસ્સ ચ જકારં કત્વા ઓણોજનન્તિ વુચ્ચતિ. નુદધાતુ અપનયનત્થો, તેન વુત્તં ‘‘વિસ્સજ્જનં વુચ્ચતી’’તિ. ઉદ્દેસભત્તાદીનીતિઆદિસદ્દેન સલાકભત્તાદીનિ સઙ્ગણ્હાતિ. અસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ. તાનીતિ દ્વે તીણિ ઉદ્દેસભત્તાદીનિ. હેટ્ઠાતિ અત્તનો હેટ્ઠા. ગાહેથાતિ નવકતરે ભિક્ખૂ ગાહાપેથ. ભત્તપચ્ચાસાતિ ભત્તમેવ પચ્ચાસા ભત્તપચ્ચાસા, પચ્ચાસાભત્તન્તિ અત્થો. ‘‘વિસ્સજ્જેતબ્બાની’’તિ ઇમિના અવનુદિતબ્બન્તિ ઓણોજનન્તિ અત્થં દસ્સેતિ. એવન્તિ ગહેત્વા વિસ્સજ્જમાનેતિ યોજના. તાનીતિ ઉદ્દેસભત્તાદીનિ. યદિ પન ન ગણ્હાતીતિ સચે સઙ્ઘતો વસ્સગ્ગેન ન ગણ્હાતિ. ન વિસ્સજ્જેતીતિ સચે અઞ્ઞસ્સ ન વિસ્સજ્જેતિ. ઓદિસ્સાતિ ઉદ્દિસિત્વા. તસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ. હીતિ યસ્મા. સઙ્ઘનવકટ્ઠાને નિસિન્નસ્સ તસ્સાતિ યોજના. ભત્તગ્ગેતિ ભત્તસ્સ ગહણટ્ઠાને. સોતિ પારિવાસિકો, મા કિલમિત્થાતિ સમ્બન્ધો. ઇદન્તિ ઓણોજનં. અસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ, અનુઞ્ઞાતન્તિ સમ્બન્ધો.

આગતાગતેહિ ભિક્ખૂહીતિ સમ્બન્ધો. ચતુસ્સાલભત્તન્તિ ચતુમુખા સાલા ચતુસ્સાલા ભોજનસાલા, તત્થ પટિપાટિયા દિન્નં ભત્તં ચતુસ્સાલભત્તં. એતન્તિ ચતુસ્સાલભત્તં. પાળિયાતિ ભિક્ખૂનં પાળિયા. ઓસક્કિત્વાતિ હેટ્ઠા સક્કિત્વા. હત્થપાસેતિ ભત્તદાયકસ્સ હત્થપાસે. સેનોતિ કુલલો. ‘‘આરામિકસમણુદ્દેસેહી’’તિ પદં ‘‘આહરાપેતુ’’ન્તિ પદે કારિતકમ્મં. સયમેવાતિ પારિવાસિકેન અનાણત્તો હુત્વા સયમેવ. મહાપેળભત્તેપીતિ મહતિયં પેળાયં પક્ખિપિત્વા દિન્ને ભત્તેપિ. યત્થ પનાતિ પરિવિસટ્ઠાને પન.

૭૬. તત્રાયં સમ્માવત્તનાતિ એત્થ તસદ્દસ્સ અનિયમનિદ્દેસભાવં દસ્સેન્તો આહ ‘‘ઇદાનિ યા અયં સમ્માવત્તના વુત્તા’’તિ. સમ્મા વત્તિતબ્બં એતાયાતિ સમ્માવત્તના. તત્થાતિ સમ્માવત્તનાયં. ન ઉપસમ્પાદેતબ્બન્તિ એત્થ આચરિયેન હુત્વા કમ્મવાચાસાવનમ્પિ ઉપસમ્પાદનમેવાતિ આહ ‘‘આચરિયેન હુત્વાપિ કમ્મવાચા ન સાવેતબ્બા’’તિ. અઞ્ઞસ્મિં અસતીતિ અત્તના અઞ્ઞસ્મિં કમ્મવાચાવાચકે અસતિ. ન નિસ્સયો દાતબ્બોતિ એત્થ આગન્તુકાનમેવ નિસ્સયો ન દાતબ્બો, ન દિન્નનિસ્સયાનમ્પીતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘આગન્તુકાનં નિસ્સયો ન દાતબ્બો’’તિઆદિ, યેહિપિ ભિક્ખૂહિ ગહિતોતિ સમ્બન્ધો.

અઞ્ઞો સામણેરોતિ પકતત્તકાલે ઉપજ્ઝં દત્વા ગહિતસામણેરેહિ અઞ્ઞો સામણેરો. આધિપચ્ચટ્ઠાનભૂતાતિ સબ્બસમ્મુતીનં અધિપતિભાવસ્સ ઠાનભૂતા. પટિબલસ્સાતિ ભિક્ખુનિયો ઓવદિતું પટિબલસ્સ. ઇમિના લદ્ધસમ્મુતિકેન આણત્તો અલદ્ધસમ્મુતિકોપિ ગરુધમ્મેહિ વા અઞ્ઞેહિ વા ભિક્ખુનિયો ઓવદિતું લભતીતિ દસ્સેતિ. આગતા ભિક્ખુનિયો વત્તબ્બાતિ સમ્બન્ધો. વોતિ તુમ્હાકં. સોતિ ભિક્ખુ. વોતિ તુમ્હાકં, દસ્સતીતિ સમ્બન્ધો.

સુક્કવિસ્સટ્ઠિયાતિ સુક્કવિસ્સટ્ઠિઆપત્તિકારણા. કાયસંસગ્ગાદિગરુકાપત્તિ નાપજ્જિતબ્બાતિ યોજના. આપત્તિક્ખન્ધવસેન આપત્તિવત્થૂનં પાપિટ્ઠભાવઞ્ચ પાપિટ્ઠતરભાવઞ્ચ વિત્થારેન્તો આહ ‘‘સત્તસુ હી’’તિઆદિ. પાપિટ્ઠતરાતિ દુબ્ભાસિતાપત્તિતો દુક્કટાપત્તિ પાપિટ્ઠતરા. તાસન્તિ સત્તન્નં આપત્તીનં. પુરિમનયેનેવાતિ પુરિમાનં આપત્તીનં નયેનેવ. ભેદોતિ વત્થૂનં વિસેસો. એવં આપત્તિક્ખન્ધવસેન આપત્તિવત્થૂનં પાપિટ્ઠપાપિટ્ઠતરભાવં દસ્સેત્વા ઇદાનિ સિક્ખાપદવસેન તેસં તં દસ્સેન્તો આહ ‘‘પણ્ણત્તિવજ્જસિક્ખાપદે પના’’તિઆદિ. ઉભયમ્પીતિ વત્થુઆપત્તિસઙ્ખાતં ઉભયમ્પિ.

કમ્મન્તિ એત્થ કારણભૂતસ્સ કમ્મસ્સ નામં કારિયભૂતાયં કમ્મવાચાયં ઉપચારવસેન કારિયભૂતા કમ્મવાચા કમ્મન્તિ વુચ્ચતીતિ આહ ‘‘પરિવાસકમ્મવાચા વુચ્ચતી’’તિ. કમ્મસ્મિં સતિ, કમ્મેન વા વચિતબ્બાતિ કમ્મવાચાતિ વચનત્થો કાતબ્બો. કસિકમ્મન્તિ કસિસઙ્ખાતં કમ્મં. ગોરક્ખકમ્મન્તિ ગોરક્ખસઙ્ખાતં કમ્મં. ‘‘કમ્મં કત’’ન્તિ ઇમિના કમ્મં કરોન્તીતિ કમ્મિકાતિ વચનત્થં દસ્સેતિ. તેતિ કમ્મિકા ભિક્ખૂ, ન ગરહિતબ્બાતિ સમ્બન્ધો.

વચિતબ્બં અનેન દોસેનાતિ વચનીયં, સંવિજ્જતિ વચનીયં અસ્સાતિ સવચનીયં, તં ન કાતબ્બન્તિ અત્થો. તમેવત્થં વિત્થારેન્તો આહ ‘‘પલિબોધત્થાય હી’’તિઆદિ. યાવ ન તં અધિકરણં વૂપસન્તં હોતિ, તાવ ઇમમ્હા આવાસા એકપદમ્પિ મા પક્કામીતિ યોજના. તેતિ તુય્હં.

અનુવાદોતિ એત્થ અનુસાસનવસેન અઞ્ઞે વદતીતિ અનુવાદોતિ વુત્તે જેટ્ઠકટ્ઠાનન્તિ આહ ‘‘વિહારે જેટ્ઠકટ્ઠાનં ન કાતબ્બ’’ન્તિ. જેટ્ઠકટ્ઠાનં સરૂપેન દસ્સેન્તો આહ ‘‘પાતિમોક્ખુદ્દેસકેન વા’’તિઆદિ. મેતિ મય્હં. તન્તિ તવં. ન ચોદેતબ્બોતિ એત્થ કેન ન ચોદેતબ્બોતિ આહ ‘‘વત્થુના વા આપત્તિયા વા’’તિ. ન સારેતબ્બોતિ ન સરાપેતબ્બો. ન ભિક્ખૂહિ સમ્પયોજેતબ્બન્તિ એત્થ ભિક્ખૂહિ અત્તના કલહવસેન ન સમ્પયોજેતબ્બન્તિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘અઞ્ઞમઞ્ઞં યોજેત્વા કલહો ન કારેતબ્બો’’તિ.

સઙ્ઘત્થેરેન હુત્વાતિ સઙ્ઘત્થેરેન હોન્તેનપીતિ અત્થો. પુરતો અગન્તબ્બે સમાને કિં પચ્છતો ગન્તબ્બન્તિ આહ ‘‘દ્વાદસહત્થ’’ન્તિઆદિ. આસનપરિયન્તોતિ આસનમેવ પરિયન્તો લામકોતિ આસનપરિયન્તો, તદત્થં દસ્સેન્તો આહ ‘‘સઙ્ઘનવકાસનં વુચ્ચતી’’તિ. સ્વાસ્સાતિ સો અસ્સ. સોતિ આસનપરિયન્તો. અસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ. તત્થાતિ આસનપરિયન્તે. અયન્તિ પારિવાસિકો, ન લભતીતિ સમ્બન્ધો. ગહિતાવસેસાતિ ગહિતાહિ સેય્યાહિ અવસેસા. મઙ્ગુલગૂથભરિતાતિ મઙ્ગુલાનં ગૂથેહિ પૂરિતા. અસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ. રજેહિ હતા નાસિતા ભૂમિ એત્થાતિ રજોહતભૂમિ. જતુકમૂસિકભરિતાતિ જતૂહિ ચ મૂસિકાહિ ચ પૂરિતા. પણ્ણસાલાતિ પણ્ણેહિ છાદિતા સાલા. અસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ. સબ્બેપિ આવાસાતિ યોજના. એતેહીતિ પકતત્તેહિ. તેસૂતિ આવાસેસુ. યન્તિ આવાસં. પચ્ચયન્તિ વસ્સાવાસિકલાભં. એકપસ્સેતિ ભિક્ખૂનં પાળિયં અટ્ઠત્વા એકસ્મિં પસ્સે.

અસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ, દેન્તીતિ સમ્બન્ધો. સો એવાતિ આસનાદિપરિયન્તો એવ. ઞાતિપવારિતટ્ઠાને નિમન્તિતેનાતિ સમ્બન્ધો. તત્થાતિ તં કુલં. સંવિધાયાતિ સંવિદહિત્વા. અસ્સાતિ કુલસ્સ, ભવેય્ય વા.

હરાયમાનેનાતિ લજ્જમાનેન. યેનાપીતિ પારિવાસિકેનપિ. સમાદિન્નન્તિ આરઞ્ઞિકધુતઙ્ગસમાદિન્નં. તથાતિ યથા આરઞ્ઞિકઙ્ગં ન સમાદાતબ્બં, તથા. પિણ્ડપાતિકધુતઙ્ગમ્પીતિ પિસદ્દો આરઞ્ઞિકઙ્ગં અપેક્ખતિ. યો પનાતિ પારિવાસિકો પન.

અનારોચેન્તસ્સ મેતિ યોજના. અનારોચેન્તે સતીતિ વા યોજના. ‘‘ઇમિના કારણેના’’તિ ઇમિના તપ્પચ્ચયાતિ એત્થ પચ્ચયસદ્દો કારણત્થો, નિસ્સક્કવચનઞ્ચ કારણત્થે હોતીતિ દસ્સેતિ. સો રત્તિચ્છેદો એવ પચ્ચયો તપ્પચ્ચયોતિ વચનત્થો કાતબ્બો. ‘‘સામણેરેહી’’તિ પદં ‘‘પચાપેત્વા’’તિ પદે કારિતકમ્મં. એત્થાપિ પકતિયા નીહરાપેત્વાપિ વિહારે પચાપેત્વાપિ ભુઞ્જન્તસ્સ પટિસેધો નત્થિ. કસ્મા? ‘‘તપ્પચ્ચયા’’તિ વુત્તત્તા. ગામેતિ મહાગામે, સબ્બકાલં અનેકસતેહિ ભિક્ખૂહિ અવિવિત્તે ગામેતિ અત્થો. ગામકાવાસન્તિ ગામોયેવ ખુદ્દકટ્ઠેન ગામકો, તસ્મિં કારિતો આવાસો ગામકાવાસો, તં.

ગતેન આગન્તુકપારિવાસિકેનાતિ સમ્બન્ધો. તત્થાતિ કિસ્મિઞ્ચિ વિહારે, સબ્બે ભિક્ખૂતિ સમ્બન્ધો. તત્થ તત્થાતિ તસ્મિં તસ્મિં ઠિતટ્ઠાને. ન એકચ્ચે પસ્સતિ, અપસ્સિતત્તા નારોચેતિ, રત્તિચ્છેદોવ હોતીતિ અધિપ્પાયો.

એકસ્સ વા બહૂનં વા આગન્તુકાનન્તિ સમ્બન્ધો. એત્થાતિ ‘‘આગન્તુકસ્સ આરોચેતબ્બ’’ન્તિ પદે. વુત્તનયેનેવાતિ ‘‘આગન્તુકેન આરોચેતબ્બ’’ન્તિ પદે વુત્તનયેનેવ. તં વુત્તનયમાવિકરોન્તો આહ ‘‘સચે’’તિઆદિ. તેસમ્પીતિ આગન્તુકાનમ્પિ. તસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ. અજાનન્તસ્સેવાતિ અનાદરે ચેતં સામિવચનં. અયઞ્ચ પનાતિ પારિવાસિકો ચ. ગતકાલેતિ આગન્તુકાનં ગતકાલે. યેપીતિ આગન્તુકાપિ. ઓક્કમિત્વાતિ ઓસરિત્વા, પવિસિત્વાતિ અત્થો. અયઞ્ચાતિ પારિવાસિકો ચ, જાનાતીતિ સમ્બન્ધો. નેસન્તિ આગન્તુકાનં. યોપીતિ આગન્તુકોપિ. અસ્સાતિ પારિવાસિકસ્સ. અઞ્ઞાતત્તાતિ આગતભાવસ્સ અજાનિતત્તા. ‘‘અબ્ભાન’’ન્તિ પદં ‘‘કરોતી’’તિ પદે કમ્મં, ‘‘હોતી’’તિ પદે કત્તા. અધિકા રત્તિયોતિ આપત્તિપટિચ્છન્નરત્તિતો અધિકા રત્તિયો. અયન્તિ પારિવાસિકવત્તપટિપદા. અપણ્ણકપટિપદાતિ અવિરદ્ધપટિપદા, એકંસપટિપદાતિ અત્થો.

ગચ્છન્તમ્પિ ભિક્ખુન્તિ સમ્બન્ધો. સાવેતુન્તિ સુણાપેતું. વિસયાવિસયેનાતિ આરોચેતું દેસાદેસેન. કરવીકતિસ્સત્થેરો આહાતિ સમ્બન્ધો.

‘‘ઉપોસથદિવસે’’તિ ઇમિના ઉપોસથેતિ એત્થ ઉપોસથસદ્દસ્સ પાતિમોક્ખુદ્દેસાદયો અત્થે નિવત્તેતિ. પવારણાયપીતિ પવારણદિવસેપિ. ગન્તુન્તિ ભિક્ખુસ્સ ઠિતટ્ઠાનં ગન્તું. દૂતેનાપીતિ એત્થ અનધિપ્પેતદૂતં પટિક્ખિપિત્વા અધિપ્પેતદૂતં દસ્સેતું વુત્તં ‘‘અનુપસમ્પન્નં…પે… આરોચાપેતબ્બ’’ન્તિ.

સુઞ્ઞવિહારોતિ ભિક્ખૂહિ વિવિત્તવિહારો. યત્થાતિ યસ્મિં આવાસે. હીતિ સચ્ચં, યસ્મા વા. તત્થાતિ સુઞ્ઞવિહારે. દસવિધન્તરાયે સતિ પન ગન્તબ્બમેવાતિ યોજના. નાનાસંવાસકેહીતિ કમ્મનાનાસંવાસકલદ્ધિનાનાસંવાસકેહિ.

૮૧. આવાસાદીનં સરૂપં દસ્સેન્તો આહ ‘‘આવાસો નામા’’તિઆદિ. તતિયપદેનાતિ ‘‘આવાસે વા અનાવાસે વા’’તિ તતિયપદેન. એતેસૂતિ આવાસાદીસુ. છદનતોતિ છદનકોટિતો. અન્તોઆવાસેતિ ભિત્તિપરિચ્છિન્ને અન્તોઆવાસે. અવિસેસેનાતિ ‘‘ઉક્ખિત્તકો’’તિ વા ‘‘પારિવાસિકો’’તિ વા વિસેસં અકત્વા સામઞ્ઞેન. ઉદકપાતેનાતિ છદનતો ઉદકં પતતિ એત્થાતિ ઉદકપાતો, તેન. પઞ્ચવણ્ણચ્છદનબદ્ધટ્ઠાનેસૂતિ પઞ્ચપમાણેન છદનેન બદ્ધટ્ઠાનેસુ એતેસુ આવાસેસૂતિ સમ્બન્ધો. પારિવાસિકસ્સ ચ ઉક્ખિત્તકસ્સ ચ પકતત્તેન સદ્ધિં વારિતન્તિ યોજના. નાનૂપચારેપીતિ પિસદ્દેન એકૂપચારે પન કા નામ કથાતિ દસ્સેતિ. એત્થાતિ એકચ્છન્ને આવાસાદિકે, સચે નિપજ્જતીતિ સમ્બન્ધો. તસ્મિન્તિ સટ્ઠિવસ્સેપિ પારિવાસિકે.

વુટ્ઠાતબ્બં, નિમન્તેતબ્બોતિ એત્થ કિં અત્તનો વુડ્ઢતરં પકતત્તં દિસ્વા વુટ્ઠાતબ્બં, નિમન્તેતબ્બોતિ આહ ‘‘તદહુપસમ્પન્નમ્પી’’તિઆદિ. ઓબુદ્ધન્તિ પલિબુદ્ધં. એકાસનેતિ એત્થ એકસદ્દો સમાનપરિયાયોતિ આહ ‘‘સમાનવસ્સિકાસને’’તિ, સમાનવસ્સિકાનં આસનેતિ અત્થો. છમાયં નિસિન્નેતિ એત્થ છમાસદ્દો ભૂમિપરિયાયોતિ આહ ‘‘ભૂમિયં નિસિન્ને’’તિ. ઇતરેનાતિ પારિવાસિકેન. સહાયેન સદ્ધિં ચઙ્કમતિ વિયાતિ યોજના. ‘‘એકસ્મિં ચઙ્કમે’’તિ ઇમિના એકચઙ્કમસદ્દસ્સ તુલ્યાધિકરણસમાસવાક્યં દસ્સેતિ.

છમાયં ચઙ્કમન્તન્તિ એત્થ ભુમ્મત્થે ઉપયોગવચનન્તિ આહ ‘‘છમાયં ચઙ્કમન્તે’’તિ. અયં પનાતિ વક્ખમાનો પન. એત્થાતિ ‘‘છમાયં ચઙ્કમન્તે’’તિ પાઠે. ચઙ્કમન્તેતિ પકતત્તે ચઙ્કમન્તે. ન ચઙ્કમિતબ્બન્તિ પારિવાસિકેન ન ચઙ્કમિતબ્બં. કો પન વાદો ઇટ્ઠકાચયસમ્પન્ને વેદિકાપરિક્ખિત્તે ઇતિ અત્થોતિ યોજના. પબ્બતન્તરવનન્તરગુમ્બન્તરેસૂતિ પબ્બતમજ્ઝવનમજ્ઝગુમ્બમજ્ઝેસુ, પબ્બતવિવરવનવિવરગુમ્બવિવરેસુ વા. ઉપચારન્તિ દ્વાદસહત્થં ઉપચારં.

૮૨. ઇતરોતિ નવકો. અસ્સાતિ નવકસ્સ. ન વત્તભેદે દુક્કટન્તિ અઞ્ઞાતત્તા ન વત્તભેદે દુક્કટં. એસેવ નયો સબ્બત્થ. અપચ્છાપુરિમન્તિ અપચ્છા અપુરિમં, એકપહારેનાતિ અત્થો. સમવસ્સા દ્વે પારિવાસિકાતિ યોજના. દ્વિન્નં પારિવાસિકાનં એકતો વસનદોસં દસ્સેન્તો આહ ‘‘સચે હિ દ્વે’’તિઆદિ. નેસન્તિ દ્વિન્નં પારિવાસિકાનં. એત્થાતિ પારિવાસિકાદીસુ પઞ્ચસુ ભિક્ખૂસુ. મૂલાયપટિકસ્સનારહાદયો ચત્તારોતિ યોજના.

પરિવાસદાનાદીનીતિ આદિસદ્દેન મૂલાયપટિકસ્સનમાનત્તદાનઅબ્ભાનાનિ સઙ્ગણ્હાતિ. એતેસ્વેવાતિ પરિવાસદાનાદીસુ એવ. અયન્તિ પારિવાસિકો.

૮૩. ‘‘અથ ખો આયસ્મા ઉપાલી’’તિઆદિવચનસ્સ અનુસન્ધિં દસ્સેન્તો આહ ‘‘ઇમં પના’’તિઆદિ. રહોગતસ્સ ઉપાલિત્થેરસ્સાતિ યોજના. અથ વા અનાદરે સામિવચનં કત્વા ઉપાલિત્થેરસ્સ રહોગતસ્સાતિ યોજના કાતબ્બા. એત્થાતિ પારિવાસિકવત્તે. સોતિ ઉપાલિત્થેરો. અસ્સાતિ ઉપાલિત્થેરસ્સ. તત્થાતિ તીસુ રત્તિચ્છેદેસુ. ય્વાયન્તિ યો અયં, એકતો વાસોતિ સમ્બન્ધો. સો વાસો સહવાસો નામાતિ યોજના. વિપ્પવાસોતિ એત્થ પકતત્તેન વિપ્પયુત્તો હુત્વા વાસોતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘એકકસ્સેવ વાસો’’તિ. આગન્તુકાદીનન્તિ આદિસદ્દેન આવાસિકા ગહેતબ્બા.

૮૪. તત્થ તત્થાતિ તં તં ઠાનં. દ્વીસુ પદેસૂતિ દ્વીસુ વાક્યસઙ્ખાતેસુ પદેસુ. એકેનેકેનપીતિ એકેન એકેન વાક્યપદેનપિ. પરિવસિયિત્થાતિ પરિવુત્થો, પરિવુત્થો પરિવાસો એતસ્સાતિ પરિવુત્થપરિવાસો, તસ્સ. હીતિ સચ્ચં. એસાતિ એસો ભિક્ખૂતિ સમ્બન્ધો. સુદ્ધન્તેતિ સુદ્ધકોટ્ઠાસે. દુક્ખસ્સાતિ વટ્ટદુક્ખસ્સ. અન્તન્તિ અવસાનં, વિનાસં વા.