૨. રતનસિક્ખાપદં
૫૦૨. દુતિયે પમુસ્સિત્વાતિ સતિવિપ્પવાસેન પમુસ્સિત્વા. પુણ્ણપત્તન્તિ તુટ્ઠિદાયં. તઞ્હિ મનોરથપુણ્ણેન પત્તબ્બભાગત્તા ‘‘પુણ્ણપત્ત’’ન્તિ વુચ્ચતિ. તસ્સ સરૂપં દસ્સેતું વુત્તં ‘‘સતતો પઞ્ચ કહાપણા’’તિ. ઇધ પન કહાપણાનં પઞ્ચસતત્તા પઞ્ચવીસકહાપણા અધિપ્પેતા. આભરણસદ્દસ્સ અલઙ્કારસદ્દેન પરિયાયભાવં દસ્સેતું વુત્તં ‘‘અલઙ્કાર’’ન્તિ. ‘‘મહાલતં નામા’’તિ ઇમિના ન યો વા સો વા અલઙ્કારો, અથ ખો વિસેસાલઙ્કારોતિ દસ્સેતિ. મહન્તાનિ માલાકમ્મલતાકમ્માનિ એત્થાતિ મહાલતા. લતાગહણેન હિ માલાપિ ગહિતા. નવહિ કોટીહિ અગ્ઘં ઇમસ્સાતિ નવકોટિઅગ્ઘનકં, નવકોટિસઙ્ખાતં અગ્ઘં અરહતીતિ વા નવકોટિઅગ્ઘનકં.
૫૦૪. અન્તે સમીપે વસનસીલત્તા પરિચારિકો ‘‘અન્તેવાસી’’તિ વુચ્ચતીતિ આહ ‘‘પરિચારિકો’’તિ.
૫૦૬. દ્વે લેડ્ડુપાતાતિ થામમજ્ઝિમસ્સ પુરિસસ્સ દ્વે લેડ્ડુપાતા. સઙ્ઘ…પે… નવકમ્માનં અત્થાય ઉગ્ગણ્હન્તસ્સ વા ઉગ્ગણ્હાપેન્તસ્સ વા દુક્કટન્તિ યોજના. અવસેસન્તિ જાતરૂપરજતતો અવસેસં. માતુકણ્ણપિળન્ધનતાલપણ્ણમ્પીતિ માતુયા કણ્ણે પિળન્ધિતતાલપણ્ણમ્પિ, પટિસામેન્તસ્સાતિ સમ્બન્ધો.
‘‘કપ્પિયભણ્ડં હોતી’’તિ ઇમિના અકપ્પિયભણ્ડં ન વટ્ટતીતિ દસ્સેતિ. ઇદન્તિ ભણ્ડં. પલિબોધો નામાતિ અત્તનો પલિબોધો નામ. છન્દેનપીતિ વડ્ઢકીઆદીનં છન્દહેતુનાપિ. ભયેનપીતિ રાજવલ્લભાનં ભયહેતુનાપિ. બલક્કારેનાતિ કરણં કારો, બલેન કારો બલક્કારો, તેન, બલક્કારો હુત્વા પાતેત્વાતિ અત્થો.
તત્થાતિ મહારામે. યત્થાતિ યસ્મિં ઠાને, સઙ્કા ઉપ્પજ્જતીતિ સમ્બન્ધો. મહાજનસઞ્ચરણટ્ઠાનેસૂતિ બહૂનં જનાનં સઞ્ચરણસઙ્ખાતેસુ ઠાનેસુ. નગહેતબ્બસ્સ હેતું દસ્સેતું વુત્તં ‘‘પલિબોધો ન હોતી’’તિ. યસ્મા પલિબોધો ન હોતિ, તસ્મા ન ગહેતબ્બન્તિ અધિપ્પાયો. એકોતિ એકો ભિક્ખુ પસ્સતીતિ સમ્બન્ધો. ઓક્કમ્માતિ ઓક્કમિત્વા.
રૂપસદ્દો ભણ્ડપરિયાયોતિ આહ ‘‘ભણ્ડ’’ન્તિ. ભણ્ડં રૂપં નામાતિ યોજના. ભણ્ડિકન્તિ ભણ્ડેન નિયુત્તં પુટકં. ગણેત્વાતિ ગણનં કત્વા. નિમિત્તન્તીતિ એત્થ ઇતિસદ્દો નામપરિયાયો. લઞ્છનાદિ નિમિત્તં નામાતિ હિ યોજના. લઞ્છનાદીતિ આદિસદ્દેન નીલપિલોતિકાદયો સઙ્ગણ્હાતિ. લાખાયાતિ જતુના.
પતિરૂપા નામ ઇધ લજ્જિકુક્કુચ્ચકાતિ આહ ‘‘લજ્જિનો કુક્કુચ્ચકા’’તિ. થાવરન્તિ જઙ્ગમા અઞ્ઞં થાવરં. અદ્ધુનોતિ કાલસ્સ. સમાદપેત્વાતિ અઞ્ઞે સમાદપેત્વા. ઉદ્દિસ્સ અરિયા તિટ્ઠન્તિ, એસા અરિયાન યાચના’’તિ (જા. ૧.૭.૫૯) વુત્તનયેન યાચિત્વાતિ અત્થો.
૫૦૭. રતનસમ્મતન્તિ મનુસ્સાનં ઉપભોગપરિભોગન્તિ. દુતિયં.