૩. યુત્તિહારવણ્ણના

સક્કાયસ્સ સબ્બમઞ્ઞનાનં મૂલભાવો યુજ્જતિ પરિકપ્પમત્તકત્તા લોકવિચિત્તસ્સ. બ્યાહુસચ્ચદ્વયરહિતસ્સ અન્ધપુથુજ્જનભાવો યુજ્જતિ પુથુકિલેસાભિસઙ્ખારજનનાદિસભાવત્તા. યથાવુત્તપુથુજ્જનસ્સ વા વુત્તપ્પકારબાહુસચ્ચાભાવો યુજ્જતિ તસ્મિં સતિ સબ્ભાવતો. તત્થ અસ્સુતવતો પુથુજ્જનસ્સ અરિયાનં સપ્પુરિસાનઞ્ચ અદસ્સાવિતાદિ યુજ્જતિ અરિયકરધમ્માનં અરિયભાવસ્સ ચ તેન અદિટ્ઠત્તા અપ્પટિપન્નત્તા ચ તથા તસ્સ પથવિયા ‘‘અહં પથવી, મમ પથવી, પરો પથવી’’તિ સઞ્જાનનં યુજ્જતિ અહંકારમમંકારાનં સબ્બેન સબ્બં અપ્પહીનત્તા. તથા સઞ્જાનતો ચસ્સ પથવિં કમ્માદિકરણાદિવસેન ગહેત્વા નાનપ્પકારતો મઞ્ઞનાપવત્તિ યુજ્જતિ સઞ્ઞાનિદાનત્તા પપઞ્ચસઙ્ખાનં. યો મઞ્ઞતિ, તસ્સ અપરિઞ્ઞાતવત્થુકતા યુજ્જતિ પરિઞ્ઞાય વિના મઞ્ઞનાપહાનાભાવતો. ‘‘આપં આપતો સઞ્જાનાતી’’તિઆદીસુપિ એસેવ નયો. અપરિયોસિતસિક્ખસ્સ અપ્પત્તમાનસતા યુજ્જતિ કતકિચ્ચતાભાવતો. સેક્ખસ્સ સતો યોગક્ખેમપત્થના યુજ્જતિ તદધિમુત્તભાવતો. તથા તસ્સ પથવિયા અભિજાનના યુજ્જતિ પરિઞ્ઞાપહાનેસુ મત્તસો કારિભાવતો. તતો એવ ચસ્સ ‘‘મા મઞ્ઞી’’તિ વત્તબ્બતા યુજ્જતિ વત્થુપરિઞ્ઞાય વિય મઞ્ઞનાપહાનસ્સપિ વિપ્પકતભાવતો. સેક્ખસ્સ પથવિયા પરિઞ્ઞેય્યતા યુજ્જતિ પરિઞ્ઞાતું સક્કુણેય્યત્તા સબ્બસો અપરિઞ્ઞાતત્તા ચ. ‘‘આપં આપતો’’તિઆદીસુપિ એસેવ નયો. અરહત્તાદિયુત્તસ્સ પથવિયાદીનં અભિજાનના મઞ્ઞનાભાવો ચ યુજ્જતિ સઙ્ખાતધમ્મત્તા, સબ્બસો કિલેસાનં પહીનત્તા, તતો એવ ચસ્સ વીતરાગાદિભાવો તતો સમ્મદેવ ચ પટિચ્ચસમુપ્પાદસ્સ પટિવિદ્ધતાતિ. અયં યુત્તિહારો.