૫. પકિણ્ણકનિદ્દેસવણ્ણના

૫૩. ઇદાનિ પકિણ્ણકં દસ્સેતું ‘‘સઙ્ઘિક’’ન્ત્યાદિ આરદ્ધં. તત્થ યો ભિક્ખુ ઇસ્સરો હુત્વા સઙ્ઘિકં ગરુભણ્ડં અઞ્ઞસ્સ દેતિ, તસ્સ થુલ્લચ્ચયં સિયા. થેય્યાય અઞ્ઞસ્સ દેતિ, યથાવત્થુ પારાજિકાદિ સિયા, દુક્કટવત્થુ દુક્કટં, થુલ્લચ્ચયવત્થુ થુલ્લચ્ચયં, પારાજિકવત્થુ પારાજિકં સિયાતિ વુત્તં હોતિ.

૫૪. કુસાદિમયચીરાનીતિ એત્થ આદિ-સદ્દો વાકફલકં સઙ્ગણ્હાતિ, કુસમયચીરં વાકમયચીરં ફલકમયચીરન્તિ. તત્થ કુસે ગન્થેત્વા કતચીરં કુસમયચીરં. વાકમયચીરં નામ તાપસાનં વક્કલં. ફલકમયચીરં નામ ફલકસણ્ઠાનાનિ ફલકાનિ સિબ્બેત્વા કતચીરં. કમ્બલં કેસવાલજન્તિ કેસજં કમ્બલં વાલજં કમ્બલં, કેસકમ્બલં વાલકમ્બલન્તિ અત્થો. કેસેહિ તન્તે વાયિત્વા કતકમ્બલં કેસકમ્બલં. ચમરિવાલેહિ વાયિત્વા કતકમ્બલં વાલકમ્બલં. સમયં વિનાતિ નટ્ઠચીવરકાલં ઠપેત્વા. ધારયતો ધારયન્તસ્સ. લૂકપક્ખાજિનક્ખિપન્તિ ઉલૂકપક્ખિઅજિનક્ખિપં. તત્થ ઉલૂકપક્ખીતિ ઉલૂકસકુણપક્ખેહિ કતનિવાસનં. અજિનક્ખિપન્તિ સલોમં સખુરં અજિનમિગચમ્મં. નટ્ઠચીવરકાલં ઠપેત્વા ઇમેસુ સત્તસુ વત્થૂસુ યં કિઞ્ચિ ધારયતો થુલ્લચ્ચયં સિયાતિ અત્થો.

૫૫. સત્થકેન કત્તબ્બં કમ્મં સત્થકમ્મં, તસ્મિં સત્થકમ્મે. વત્થિમ્હિ કત્તબ્બં કમ્મં વત્થિકમ્મં, તસ્મિં વત્થિકમ્મે. સં નિમિત્તન્તિ અત્તનો અઙ્ગજાતં. તં છિન્દતો થુલ્લચ્ચયં સિયાતિ સમ્બન્ધો. મંસાદિભોજનેતિ એત્થ આદિ-સદ્દો અટ્ઠિલોહિતચમ્મલોમાનિ સઙ્ગણ્હાતિ. તસ્મા મનુસ્સાનં મંસઅટ્ઠિલોહિતચમ્મલોમભોજનપચ્ચયા થુલ્લચ્ચયં સિયાતિ અત્થો.

૫૬. કદલેરકક્કદુસ્સાનીતિ એત્થ કદલિએરકઅક્કવાકેહિ કતાનિ વત્થાનિ ધારયન્તસ્સ દુક્કટં. પોત્થકન્તિ મકચિવાકેહિ કતં પોત્થકદુસ્સં. સબ્બપીતાદિકન્તિ એત્થ આદિ-સદ્દેન સબ્બલોહિતકસબ્બકણ્હકસબ્બમઞ્જેટ્ઠિકં સઙ્ગણ્હાતિ. તત્થ સબ્બમેવ નીલકં સબ્બનીલકં. એવં સેસેસુપિ. નીલં ઉમ્મારપુપ્ફવણ્ણં. પીતં કણિકારપુપ્ફવણ્ણં. લોહિતં જયસુમનપુપ્ફવણ્ણં. કણ્હકં અદ્દારિટ્ઠકવણ્ણં. મઞ્જેટ્ઠિકં લાખારસવણ્ણં. ઇમેસુ અટ્ઠસુ વત્થૂસુ યં કિઞ્ચિ ધારયન્તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો.

૫૭-૮. હત્થિસ્સુરગસોણાનન્તિ હત્થિઅસ્સઉરગસોણાનં મંસં અટ્ઠિરુધિરચમ્મલોમાનિ. સીહબ્યગ્ઘચ્છદીપિનન્તિ સીહબ્યગ્ઘઅચ્છદીપીનં મંસાદીનિ. તરચ્છસ્સ ચ મંસાદિં ઉદ્દિસ્સકતમંસઞ્ચ અનાપુચ્છિતમંસઞ્ચ ભુઞ્જતો દુક્કટં સિયા. દકતિત્થાદિકન્તિ એત્થ આદિ-સદ્દો વચ્ચપસ્સાવકુટિયો સઙ્ગણ્હાતિ. તેન યાતાનુપુબ્બં આગતપ્પટિપાટિં હિત્વાન વજ્જેત્વા નહાનતિત્થઞ્ચ વચ્ચકુટિઞ્ચ પસ્સાવકુટિઞ્ચ વજે વજેય્ય ગચ્છેય્ય, દુક્કટં તસ્સ સિયાતિ અત્થો.

૫૯. સહસાતિ વેગસા વેગેન. વુબ્ભજિત્વાનાતિ અન્તરવાસકં દૂરતોવ ઉક્ખિપિત્વા, વ-કારો સન્ધિવસેનાગતો. પવિસેતિ પવિસેય્ય. વચ્ચપસ્સાવકુટિકન્તિ વચ્ચકુટિકં પસ્સાવકુટિકં. વિસેતિ પવિસેય્ય. યો ભિક્ખુ વચ્ચપસ્સાવકુટિકં સહસા પવિસેય્ય વા નિક્ખમેય્ય વા, ઉબ્ભજિત્વા વા પવિસેય્ય વા નિક્ખમેય્ય વા, ઉક્કાસિકં વજ્જેત્વા તં પવિસેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ યોજના.

૬૦. નિત્થુનન્તો વચ્ચં કરેય્ય દન્તકટ્ઠઞ્ચ ખાદન્તો, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. વચ્ચપસ્સાવદોણીનં બહિ વચ્ચાદિકં વચ્ચપસ્સાવં કરેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા.

૬૧. ખરેન ચાવલેખેય્યાતિ ફાલિતકટ્ઠેન વા ફરુસેન વા ગણ્ઠિકેન વા પૂતિકટ્ઠેન વા સુસિરેન વા અવલેખેય્યાતિ અત્થો. કટ્ઠન્તિ અવલેખનકટ્ઠં. કૂપકેતિ વચ્ચકૂપકે. ઊહતઞ્ચાતિ ગૂથમક્ખિતઞ્ચ. ન ધોવેય્યાતિ અત્તના વા ન ધોવેય્ય પરેન વા ન ધોવાપેય્ય. ઉક્લાપઞ્ચાતિ કચવરઞ્ચ. ન સોધયેન સમ્મજ્જેય્ય.

૬૨. ચપુચપૂતિ સદ્દં કત્વા ઉદકકિચ્ચં કરોન્તસ્સ આચમન્તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. અનજ્ઝિટ્ઠોવાતિ અનાણત્તોયેવ. થેરેનાતિ સઙ્ઘત્થેરેન. પાતિમોક્ખન્તિ પાતિમોક્ખુદ્દેસં. ઉદ્દિસે ઉદ્દિસેય્ય, દુક્કટં સિયા.

૬૩. અનાપુચ્છાય પઞ્હસ્સ કથને, અનાપુચ્છાય પઞ્હસ્સ વિસ્સજ્જને, અનાપુચ્છાય સજ્ઝાયકરણે, અનાપુચ્છાય પદીપજાલને, અનાપુચ્છાય પદીપવિજ્ઝાપનેતિ ઇમેસુ ચતૂસુ પચ્ચયેસુ તસ્સ દુક્કટં સિયા.

૬૪. અનાપુચ્છા વાતપાનકવાટાનિ વિવરેય્ય વા થકેય્ય વા, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. વન્દનાદિન્તિ એત્થ આદિ-સદ્દો વન્દાપનં સઙ્ગણ્હાતિ. યો ભિક્ખુ નગ્ગો વન્દનં કરેય્ય, વન્દાપનં કરેય્ય, ગમનં કરેય્ય, ભોજનં કરેય્ય, પિવનં કરેય્ય, ખાદનં કરેય્ય, ગહણં કરેય્ય, દાનં કરેય્ય, તસ્સ સબ્બત્થ દુક્કટન્તિ સમ્બન્ધો.

૬૫. તિપટિચ્છન્નકં વિનાતિ ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, તિસ્સો પટિચ્છાદિયો જન્તાઘરપ્પટિચ્છાદિં ઉદકપ્પટિચ્છાદિં વત્થપ્પટિચ્છાદિ’’ન્તિ (ચૂળવ. ૨૬૧) એવં વુત્તા તિસ્સો પટિચ્છાદિયો સમાહટાતિ ‘‘તિપટિચ્છાદી’’તિ વુત્તં. તિપટિચ્છન્નકં ઠપેત્વા પરિકમ્મં સયં કરેય્ય, પરં કારાપેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. યો ભિક્ખુ નહાયં નહાયન્તો કુટ્ટે વા થમ્ભે વા તરુમ્હિ વા કાયં ઉપઘંસેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા.

૬૬. યો ભિક્ખુ નહાયન્તો કુરુવિન્દકસુત્તેન કાયં ઘંસેય્ય, કાયતો કાયેન અઞ્ઞમઞ્ઞં ઘંસેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. યો અગિલાનો સઉપાહનો બહારામે બહિઆરામે ચરેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો.

૬૭. સબ્બનીલાદિકમ્પિ ચાતિ એત્થ આદિ-સદ્દો લોહિતોદાતપીતકણ્હમઞ્જેટ્ઠમહારઙ્ગમહાનામરઙ્ગરત્તાદયો ઉપાહનાયો સઙ્ગણ્હાતિ. યો ભિક્ખુ સબ્બનીલસબ્બલોહિતાદિકં ઉપાહનં ધારેતિ, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. યો ભિક્ખુ રત્તો રત્તચિત્તો તદહુજાતાયપિ ઇત્થિયા નિમિત્તં પસ્સેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. યો ભિક્ખુ ભિક્ખદાયિયા ભિક્ખદાયિકાય ઇત્થિયા મુખં પસ્સેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા.

૬૮-૯. યો ભિક્ખુ ઉજ્ઝાનસઞ્ઞી હુત્વા અઞ્ઞસ્સ ભિક્ખુનો પત્તં વા પસ્સેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. આદાસાદિમ્હિ ઉદકપત્તે અત્તનો મુખં પસ્સેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. ઉચ્ચાસનમહાસને નિસજ્જાદિં નિસીદનસયનાદિં કરોન્તસ્સ ભિક્ખુનો દુક્કટં સિયા. ઉક્ખિત્તાનુપસમ્પન્નનાનાસંવાસકાદીનં વન્દનેપિ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. તત્થ ઉક્ખિત્તોતિ આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખિત્તકો, આપત્તિયા અપ્પટિકમ્મે ઉક્ખિત્તકો, પાપિકાય દિટ્ઠિયા અપ્પટિનિસ્સગ્ગે ઉક્ખિત્તકોતિ તિવિધોપિ ઇધાધિપ્પેતો. અનુપસમ્પન્નોતિ ઇમિના ભિક્ખુનિસામણેરસામણેરિસિક્ખમાનપણ્ડકઇત્થિસિક્ખાપચ્ચક્ખાતકા ગહિતા. નાનાસંવાસકાતિ લદ્ધિનાનાસંવાસકા ગહિતા. આદિ-સદ્દેન છિન્નમૂલકા ગહિતા.

૭૦-૭૧. યો દીઘાસને પણ્ડકિત્થીહિ પણ્ડકેન વા ઇત્થિયા વા ઉભતોબ્યઞ્જનેન વા એકતો નિસીદેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. અદીઘે આસનેતિ રસ્સે આસને. યો ભિક્ખુ રસ્સાસને મઞ્ચે વા પીઠે વા અસમાનાસનિકેન એકતો સયેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. ફલપુપ્ફાદિકન્તિ એત્થ આદિ-સદ્દેન વેળુચુણ્ણદન્તકટ્ઠમત્તિકાદયો સઙ્ગહિતા. કુલસઙ્ગહત્થાય ફલપુપ્ફાદિકં દદતો દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો.

૭૨-૩. યો ભિક્ખુ ગન્થિમાદિં સયં કરેય્ય, પરં કારાપેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. યો ભિક્ખુ જિનેન વારિતપચ્ચયે પરિભુઞ્જેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. અબ્યત્તો બાલો યો ભિક્ખુ આચરિયુપજ્ઝાયે અનિસ્સાય નિસ્સયં અગ્ગહેત્વા વસેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. યો ભિક્ખુ અનુઞ્ઞાતેહિ માતાપિતુઆદીહિ પુગ્ગલેહિ અઞ્ઞસ્સ પુગ્ગલસ્સ ભેસજ્જં કરેય્ય વા વદેય્ય વા, તસ્સ દુક્કટં સિયા. સાપત્તિકો યો ભિક્ખુ ઉપોસથપ્પવારણં કરેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. તત્થ જિનેન ભગવતા વારિતા જિનવારિતા, જિનવારિતા ચ તે પચ્ચયા ચેતિ જિનવારિતપચ્ચયા, તે જિનવારિતપચ્ચયે. દ્વેમાતિકાઅપ્પગુણતાય અબ્યત્તો.

૭૪. યો ભિક્ખુ આભોગં વા નિયોગં વા વજ્જેત્વા દ્વારબન્ધાદિકે ઠાને પરિવત્તકવાટકં અપિધાય દિવા સયેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. દ્વારબન્ધાદિકેતિ યેન કેનચિ પરિક્ખિત્તે અબ્ભોકાસેપિ રુક્ખમૂલેપિ અન્તમસો ઇમિના લક્ખણેન યુત્તઆકાસઙ્ગણેપિ. અપિધાયાતિ અપિદહિત્વા. વિનાભોગન્તિ ‘‘એસ દ્વારં જગ્ગિસ્સતી’’તિ આભોગં ઠપેત્વાતિ અત્થો. નિયોગન્તિ અવસટ્ઠાનં, અત્તનો અવસં બહુસાધારણટ્ઠાનં ઠપેત્વા. ‘‘સવસો’’તિ વા પાઠો, સવસો હુત્વાતિ અત્થો. દિવાતિ દિવાકાલે.

૭૫. ધઞ્ઞન્તિ સાલિ વીહિ યવો ગોધુમો કઙ્ગુ વરકો કુદ્રૂસકોતિ સત્તવિધં ધઞ્ઞં. ઇત્થિરૂપન્તિ દારુલોહમયાદિઇત્થિરૂપં. રતનન્તિ મુત્તાદિદસવિધં રતનં. આવુધન્તિ સત્તિતોમરાદિસબ્બાવુધભણ્ડં. ઇત્થિપસાધનન્તિ ઇત્થિયા સીસાદિઅલઙ્કારં. તૂરિયભણ્ડન્તિ ધમનસઙ્ખાદિસબ્બં તૂરિયભણ્ડં. ફલરુક્ખેતિ ફલિતરુક્ખે. પુબ્બણ્ણાદિકન્તિ મુગ્ગમાસાદિકં. આદિ-સદ્દેન વાકુરકુમિનાદયો ગહિતા. એતેસુ યં કિઞ્ચિ આમસેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો.

૭૬. સસિત્થોદકતેલેહીતિ યો પન મધુસિત્થકતેલેન વા ઉદકમિસ્સકતેલેન વા યેન કેનચિ ચિક્ખલ્લેન વા. ફણહત્થફણેહિ વાતિ દન્તમયાદિફણેન વા ફણકિચ્ચસાધકેહિ હત્થઙ્ગુલીહિ વા કોચ્છેન વા કેસમોસણ્ઠને દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. એકસ્મિં ભાજને ભોજનનિમિત્તે દુક્કટં સિયાતિ અત્થો.

૭૭. દ્વે ભિક્ખૂ એકત્થરણા સયેય્યૂં, દ્વે ભિક્ખૂ એકપાવુરણા સયેય્યું, દ્વે ભિક્ખૂ એકમઞ્ચકે સયેય્યું, તેસં દુક્કટાનિ હોન્તીતિ સમ્બન્ધો. પમાણતો અધિકં વા ઊનં વા દન્તકટ્ઠં ખાદેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ યોજના. તત્થ અધિકન્તિ અટ્ઠઙ્ગુલતો અધિકં. ઊનન્તિ ચતુરઙ્ગુલતો ઊનં.

૭૮. યો ભિક્ખુ નચ્ચઞ્ચ ગીતઞ્ચ વાદિતઞ્ચ યોજેતિ વા યોજાપેતિ વા, તસ્સ દુક્કટં સિયા. તેસં નચ્ચાનં દસ્સનં, તેસં ગીતાનં સવનં, તેસં વાદિતાનં સવનઞ્ચ કરોન્તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો.

૭૯. વીહાદિરોપિમેતિ વીહિઆદીનં રુહનટ્ઠાને. બહિપાકારકુટ્ટકેતિ પાકારકુટ્ટાનં બહિ. વચ્ચાદિછડ્ડનાદિમ્હીતિ વચ્ચપસ્સાવસઙ્કારચલકાદીનં છડ્ડનવિસ્સજ્જનપચ્ચયા દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. દીઘકેસાદિધારણેતિ દીઘકેસધારણે દીઘનખધારણે દુક્કટં સિયાતિ અત્થો.

૮૦. નખમટ્ઠકરણાદિમ્હીતિ એત્થ આદિ-સદ્દેન રજનકરણં ગહિતં. સમ્બાધે લોમહારણેતિ સમ્બાધે ઉપકચ્છકમુત્તકરણટ્ઠાને લોમુદ્ધરણે. સઉપાહનો ભિક્ખુ પરિકમ્મકતં ભૂમિં અક્કમેય્યાતિ સમ્બન્ધો.

૮૧. અધોતઅલ્લપાદેહીતિ યો ભિક્ખુ અધોતપાદેહિ વા અલ્લપાદેહિ વા સઙ્ઘિકં મઞ્ચં વા પીઠં વા અક્કમેય્ય, પરિકમ્મકતં ભિત્તિં વા કાયતો આમસન્તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો.

૮૨-૩. સઙ્ઘાટિયાપિ પલ્લત્થેતિ અધિટ્ઠિતચીવરેન વિહારે વા અન્તરઘરે વા પલ્લત્થિકં કરેય્ય, તસ્સ દુક્કટં. દુપ્પરિભુઞ્જેય્ય ચીવરન્તિ તિણ્ણં ચીવરાનં અઞ્ઞતરં ચીવરં દુપ્પરિભોગેન પરિભુઞ્જેય્ય. અકાયબન્ધનોતિ કાયબન્ધનવિરહિતો ભિક્ખુ ગામં વજેય્ય ગચ્છેય્ય. યો ભિક્ખુ વચ્ચકં ઉચ્ચારં કત્વાન ઉદકે સન્તે નાચમેય્ય ઉદકસુદ્ધિં ન કરેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. સમાદેય્ય અકપ્પિયેતિ ભિક્ખું વા સામણેરાદિકે સેસસહધમ્મિકે વા અકપ્પિયે નિયોજેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. સભાગાપત્તિયા દેસનારોચનપચ્ચયા દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. સભાગાતિ એત્થ વત્થુસભાગતાવ ઇધાધિપ્પેતા, ન આપત્તિસભાગતા.

૮૪. ન વસે વસ્સન્તિ યો ભિક્ખુ વસ્સં ન વસેય્ય ન ઉપગચ્છેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. વિસંવાદે સુદ્ધચિત્તેતિ એત્થ સમ્પદાનત્થે ભુમ્મવચનં, પટિસ્સવં વિસંવાદેન્તસ્સ સુદ્ધચિત્તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. વસ્સં વસિત્વા અનનુઞ્ઞાતકિચ્ચતો અનનુઞ્ઞાતકિચ્ચેન ભિક્ખુનો ગમને દુક્કટં સિયાતિ યોજના.

૮૫. આપદં વજ્જેત્વા તરુસ્સ ઉદ્ધં પોરિસમ્હા અભિરુહણે દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. આપદન્તિ અન્તરાયં. તરુસ્સાતિ રુક્ખસ્સ. પોરિસમ્હાતિ એકપોરિસપ્પમાણા મજ્ઝિમસ્સ પુરિસસ્સ પઞ્ચહત્થા. અપરિસ્સાવનો યો ભિક્ખુ અદ્ધાનં ગચ્છેય્ય, યો ચ ભિક્ખુ તં પરિસ્સાવનં યાચતો ન દદેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ યોજના. અદ્ધાનન્તિ અદ્ધયોજનમેવ અન્તિમમદ્ધાનં.

૮૬. અત્તનો ઘાતને દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. યો ભિક્ખુ ઇત્થિરૂપાદિરૂપં કરેય્ય વા કારાપેય્ય વા, તસ્સ દુક્કટં સિયા. માલાદિકં વિચિત્તં ઠપેત્વા જાતકાદિવત્થું સયં કરેય્ય, દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો.

૮૭. ભુઞ્જન્તમુટ્ઠપેતિ યો ભિક્ખુ ભુઞ્જન્તં ઉટ્ઠાપેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયા. ભત્તસાલાદીસુ વુડ્ઢાનં ઓકાસં અદત્વા નિસીદતો દુક્કટં સિયાતિ યોજના.

૮૮. યાનાનીતિ વય્હં રથો સકટં સન્દમાનિકાદીનિ. કલ્લકોતિ અગિલાનો. અગિલાનો યો ભિક્ખુ યાનાનિ અભિરુહેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. વદે દવન્તિ કેળિં વદેય્ય, રતનત્તયં આરબ્ભ કેળિં વદેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. અઞ્ઞપરિસાય ઉપલાલને દુક્કટં હોતિ.

૮૯. કાયાદિન્તિ એત્થ આદિ-સદ્દો ઊરુનિમિત્તં સઙ્ગણ્હાતિ. કાયં વા ઊરું વા નિમિત્તં વા વિવરિત્વા ભિક્ખુનીનં ન દસ્સયે ન દસ્સેય્યાતિ અત્થો. લોકાયતં તિરચ્છાનાદિવિજ્જં ન ચ સયં વાચેય્ય, પરઞ્ચ ન વાચાપેય્ય. પલિતં ગણ્હેય્ય વા ગણ્હાપેય્ય વા, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ યોજના.

૯૦-૯૨. યત્થ કત્થચિ પેળાયં પક્ખિપિત્વા ભત્તં ભુઞ્જન્તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. પત્તહત્થકો યો ભિક્ખુ વાતપાનં વા કવાટં વા પણામે પણામેય્ય, સોદકં પત્તં ઉણ્હેય્ય ઉણ્હે ઓતાપેય્ય વા પટિસામેય્ય વા, વોદકં પત્તં અતિઉણ્હેય્ય અતિઠપેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. યો ભિક્ખુ પત્તં ભૂમિયં વા અઙ્કે વા મઞ્ચે વા પીઠે વા મિડ્ઢન્તે વા પરિભણ્ડન્તે વા પાદે વા છત્તે વા ઠપેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો. ભૂમિયન્તિ યેન કેનચિ અનત્થતાય પંસુસક્ખરમિસ્સાય. અઙ્કેતિ દ્વિન્નં ઊરૂનં મજ્ઝે. મિડ્ઢન્તેતિ મિડ્ઢપરિયન્તે. પરિભણ્ડન્તેતિ બાહિરપસ્સે કતાય તનુકમિડ્ઢિયા અન્તે. યો ભિક્ખુ ચલકાદિં વા પત્તે ઠપેય્ય, પત્તે વા હત્થધોવને હત્થસ્સ ધોવનપ્પચ્ચયા તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો.

૯૩. ઉચ્છિટ્ઠં મુખધોવનં ઉદકમ્પિ પત્તેન નીહરન્તસ્સ ભિક્ખુનો દુક્કટં સિયા. યો ભિક્ખુ અકપ્પિયં પત્તં પરિભુઞ્જેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. તત્થ અકપ્પિયં પત્તન્તિ દારુમયપત્તાદિં.

૯૪. યો ભિક્ખુ ખિપિતે ‘‘જીવા’’તિ વદે વદેય્ય, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ અત્થો. યો ભિક્ખુ પરિમણ્ડલકાદિમ્હિ પઞ્ચસત્તતિ સેખિયે અનાદરો હુત્વા ન સિક્ખતિ, તસ્સ દુક્કટં સિયાતિ સમ્બન્ધો.

૯૫. યો ભિક્ખુ ભણ્ડાગારે પયુતો માતુયા પિતુનો ચ ભણ્ડકં ગોપેય્ય, અસ્સ ભિક્ખુનો પાચિત્તિયં સિયાતિ સમ્બન્ધો. તત્થ પયુતોતિ ભણ્ડાગારે બ્યાપારવસેન યુત્તપ્પયુત્તો. ગોપયેતિ ગોપેય્ય. યો ભિક્ખુ દવાય હીનેન જાતિઆદિના ઉત્તમમ્પિ વદેય્ય, દુબ્ભાસિતં સિયાતિ સમ્બન્ધો. તત્થ હીનેહિ વા ઉક્કટ્ઠેહિ વા જાતિઆદીહિ એવં ઉક્કટ્ઠં વા હીનં વા ‘‘ચણ્ડાલોસી’’તિઆદિના નયેન ઉજું વા ‘‘સન્તિ ઇધેકચ્ચે ચણ્ડાલવેનનેસાદા’’તિઆદિના નયેન અઞ્ઞાપદેસેન વા ઉપસમ્પન્નં વા અનુપસમ્પન્નં વા અક્કોસાધિપ્પાયં વિના કેવલં કીળાધિપ્પાયેન વદેય્ય, દુબ્ભાસિતં સિયાતિ.

પકિણ્ણકનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.